Trên đây là nhận định của luật sư Phạm Công Út – một trong bốn luật sư nhận lời bào chữa miễn phí cho ông Huỳnh Văn Nén, cũng là người theo sát quá trình tố tụng khi vụ án được điều tra lại.
Ông Nén và vợ trong ngày được tại ngoại. Ảnh: Nguyễn Thận

Đã bắt được nghi phạm sát hại bà Bông

9g20’ ngày 28/11 Đại tá Phạm Thật – Phó giám đốc Công an tỉnh Bình Thuận đã trao quyết định đình chỉ điều tra đối với ông Huỳnh Văn Nén (53 tuổi, ngụ huyện Hàm Tân, Bình Thuận). Động thái này đã “trả” tự do cho ông Nén và cũng cho thấy ông bị ngồi tù oan trong suốt 17 năm qua.

Liên quan đến vụ án, Đại tá Thật còn cho biết Công an tỉnh đã bắt giữ được một nghi phạm và đang tiếp tục điều tra làm rõ.

Cũng tại buổi trao quyết định, đại diện TAND tỉnh Bình Thuận cũng đã hướng dẫn ông Nén làm các thủ tục để đòi quyền lợi trong thời gian bị tù oan và đề nghị ông chọn một ngày “trong tuần tới” để nơi này tổ chức xin lỗi.

Sau khi bàn bạc các bên đã thống nhất sẽ tổ chức buổi lễ xin lỗi công khai ông Nén vào ngày 3/12 tới.

CQĐT không còn lựa chọn nào khác...

Trong ngày 28/11 PV Infonet đã có cuộc trao đổi với luật sư Phạm Công Út về vụ việc này.

Xin luật sư cho biết cảm giác khi nghe được tin này?

Cảm giác có lẽ của không chỉ riêng tôi, mà của các luật sư từng tham gia bảo vệ công dân Huỳnh Văn Nén là trạng thái nhẹ nhỏm như vừa hoàn thành xong sứ mệnh thiêng liêng của luật sư, đó là minh oan cho người vô tội trong hoạt động nghề nghiệp của mình.

Thưa luật sư, trước đây luật sư đã nhiều lần khẳng định ông Nén sẽ được minh oan, cơ sở nào để ông tin vào điều này?

Kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực tư pháp và từ bộ hồ sơ mà mình có được khiến tôi nhìn thấy ông Nén đang phải trả một “món nợ” mà ông ấy không hề vay. Rồi khi đến địa phương – nơi mà người ta cho rằng ông Nén đã giết người, cướp tài sản tôi tiếp tục được nghe những người dân, từ người chủ doanh nghiệp đến người nông dân chân lấm tay bùn, nhất là cựu chủ tịch xã (ông Nguyễn Thận) đều khẳng định ông Nén vô tội. Họ tin rằng người khác mới chính là kẻ sát nhân.

Luật sư Phạm Công Út.

Hiện nay đã được đình chỉ điều tra nhưng ông Nén có cần thêm loại giấy tờ nào thì mới được coi là người vô tội, thưa luật sư?

Không cần thêm giấy tờ nào khác. Bản Kết luận điều tra cuối cùng của công an tỉnh Bình Thuận ngày 27/11 đã chứng minh ông Nén vô tội.

Luật sư có đánh giá việc CQĐT Công an tỉnh Bình Thuận đình chỉ vụ án là quyết định "”dũng cảm”"?

Đó là quyết định buộc họ phải ra mà không thể có chọn lựa khác chứ không chỉ vì sự "dũng cảm". Vì, thứ nhất, cơ quan cảnh sát điều tra đã hết sức cố gắng nhưng vẫn không chứng minh được công dân Huỳnh Văn Nén có hành vi giết người. Thứ hai, yếu tố oan sai nằm ở chỗ có dấu hiệu người khác chứ không phải ông Nén là kẻ sát nhân.

Việc đình chỉ này có thể kéo theo những diễn biến nào đối với những người đã tham gia vào quá trình điều tra và xét xử vụ án ông Nén, thưa ông?

Theo tôi, những người từng tiến hành tố tụng khiến ông Nén bị oan có thể sẽ đối diện ít nhất là kiểm điểm, cách chức hoặc các biện pháp hành chính khác. Nặng hơn họ có thể bị khởi tố về hành vi dùng nhục hình, hoặc truy cứu trách nhiệm người không có tội, hoặc cố ý làm sai lệch hồ sơ vụ án...

Các luật sư dự định sẽ có những tư vấn gì với ông Nén trong thời gian sắp tới?

Điều đó cũng tùy thuộc vào nguyện vọng của ông Nén!

Xin chân thành cảm ơn ông!

Tóm tắt vụ án: Tối ngày 23/4/1998 tại thôn 2 xã Tân Minh, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận, ông Huỳnh Văn Nén (hiện 53 tuổi, ngụ địa phương) đi uống rượu cùng hai người bạn. Ðến khi ra về thì ông này nảy sinh ý định đến nhà bà Lê Thị Bông (66 tuổi, thời điểm xảy ra án mạng) để trộm tài sản. Khi tới nơi, ông Nén dùng dây siết cổ bà Bông đến bất tỉnh và lột chiếc nhẫn vàng rồi đi chỗ khác nằm ngủ. Tuy nhiên, sáng hôm sau ông Nén phát hiện số vàng cướp được đã mất.

Ngày 31/8/2000, ông Nén bị tuyên tổng mức án “Chung thân”. Ngày 2/9/2000 ông Nguyễn Phúc Thành (cháu vợ ông Nén) lúc này đang thụ án có đơn tố cáo khẩn cấp cho rằng người sát hại bà Bông là hai đối tượng khác.

Trong suốt nhiều năm sau đó ông Huỳnh Văn Truyện (cha ông Nén), ông Nguyễn Thận (nguyên Chủ tịch UBDN xã Tân Minh) đã liên tục nộp đơn kêu oan lên các cấp liên quan.

Cuối tháng 10/2014, VKSND Tối cao kháng nghị hủy bản án sơ thẩm của TAND Bình Thuận và đề nghị TAND Tối cao xét xử Giám đốc thẩm vụ án. Ngày 12/11/2014 Tòa hình sự TAND Tối cao đã ra quyết định điều tra lại theo trình tự giám đốc thẩm.


Nguyễn Cường