“Nên làm phần đọc hiểu trong vòng 30-40’, câu nghị luận xã hội khoảng 54’, thời gian còn lại dành cho câu nghị luận văn học. Không lập dàn ‎ý quá chi tiết mà vạch ra một số ý chính rồi vừa nghĩ vừa viết”, TS Phạm Hữu Cường cho hay.

So với nhiều môn học khác thì môn Văn có lượng kiến thức khổng lồ. Việc nhớ hết lượng kiến thức ấy và trình bày trong bài thi để được điểm “gần như tuyệt đối” là điều không phải thí sinh nào cũng có thể làm được. 

Liên quan đến vấn đề ôn tập và luyện thi và cách làm bài thi THPT quốc gia môn Văn, phóng viên báo Infonet đã có cuộc trò chuyện cùng TS. Phạm Hữu Cường (trung tâm Hocmai.online) – người thầy 20 năm kinh nghiệm luyện thi môn Văn.

Có nhiều thí sinh thắc mắc “thế nào thì được cho là cách trình bày sáng tạo để được điểm cao?”. Xin thầy cho biết quan điểm của mình về vấn đề này?

Chúng ta có thể thấy người đầu bếp giỏi không chỉ cần nấu các món ăn thật ngon mà còn cần trình bày thật hấp dẫn. Người làm Văn cũng vậy.

Bên cạnh việc đáp ứng các kĩ năng và kiến thức mà đề yêu cầu một cách toàn diện, sâu sắc, đầy đủ; bài thi môn Ngữ văn đạt điểm cao còn cần có hình thức trình bày chuẩn mực, sạch đẹp, rõ ràng và sáng tạo.

Để bài thi Văn mang tạo được ấn tượng tốt với giám khảo thí sinh nên chọn cách trình này một cách khoa học: Khi hết đoạn văn, xuống dòng nên thụt đầu dòng 3-4cm. Hơn nữa, thí sinh nên viết đoạn văn theo kiểu diễn dịch, câu chủ đề đặt ở đầu đoạn để các ‎ý trong bài văn nổi bật, thu hút người chấm. 

Ở phần đọc hiểu, nên trả lời trực tiếp vào câu hỏi, trình bày mỗi ý trong câu hỏi thành một đoạn văn nhỏ, hoàn chỉnh; Tất cả phần đọc hiểu viết trong vòng 2 mặt giấy thi một cách đầy đủ, chính xác, nhưng ngắn gọn.

Cách trình bày sáng tạo chủ yếu được bộc lộ ở câu nghị luận xã hội và nghị luận văn học. Ở đó, các em có thể trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề xã hội dưới hình thức một bức thư, một câu chuyện, những trang nhật kí…

Bên cạnh đó vẫn còn nhiều thí sinh mắc những lỗi cơ bản trong quá trình làm bài khiến điểm của bài thi chưa được cao.

Thưa thầy, vậy xin thầy cho biết những sai lầm cần tránh khi làm bài thi ngữ văn THPT Quốc gia?

Một thực tế mà hiện nay chúng ta không thể phủ nhận là rất nhiều học sinh có hiện tượng học tủ. Nguyên nhân của việc này là thí sinh lại không nắm được quy trình ra đề thi của Bộ GD&ĐT: Đối với các môn khoa học xã hội, trong đó có môn Ngữ văn, phải bốc thăm chọn chủ đề một cách ngẫu nhiên, sau đó các cán bộ ra đề thi theo các chủ đề đã chọn.

Vì vậy đề thi có thể rơi vào bất cứ bài nào trong chương trình, kể cả những bài vừa thi năm trước. Có thí sinh cho rằng năm trước, đề thi đã ra vào bài này, phần này nên năm nay sẽ không rơi vào bài đó nữa.

Đó là một nhận thức chủ quan, vừa sai lầm, vừa thiển cận nên học tủ trở nên cực kì nguy hiểm.

Bên cạnh đó, nhiều thí sinh phân bổ thời gian làm bài thi không hợp lí. Các em nên làm phần đọc hiểu trong vòng 30-40’, câu nghị luận xã hội khoảng 54’, thời gian còn lại dành cho câu nghị luận văn học. Không nên lập dàn ‎ý chi tiết hay viết nháp mở bài, kết chỉ nên vạch ra một số ý chính theo yêu cầu của đề, rồi vừa nghĩ vừa viết.

Ngoài ra cũng có nhiều thí sinh xác định không đúng yêu cầu về kĩ năng/ phương pháp và kiến thức cần huy động: Chẳng hạn, câu nghị luận xã hội bao giờ cũng yêu cầu thí sinh bình luận về một vấn đề xã hội chứ không phải chứng minh.

Vì vậy các em cần trình bày được suy nghĩ, quan điểm của mình về vấn đề cần bàn luận chứ không phải đưa thật nhiều dẫn chứng từ đời sống xã hội vào để chứng minh vấn đề đó. Một bài nghị luận xã hội chỉ nên lấy khoảng 4 dẫn chứng là đủ, miễn là dẫn chứng tiêu biểu, chọn lọc, giàu sức thuyết phục.

Hơn thế, nhiều thí sinh bị mắc lỗi thiếu ý, thiếu dẫn chứng. Để bài văn đạt điểm cao, cần trả lời chính xác, đầy đủ từng ‎ý nhỏ trong từng câu hỏi của phần đọc hiểu. Các ‎ý trong bài nghị luận xã hội và nghị luận văn học càng sâu sắc, đầy đủ, toàn diện càng tốt. Lập luận cần chặt chẽ, lí lẽ cần sắc sảo thông minh, dẫn chứng cần xác thực, giàu sức thuyết phục.

Chúc tất cả các em ôn tập tốt, làm bài thi đạt điểm thật cao, kiêu hãnh tự tin bước vào trường đại học lớn mà mình mơ ước, và trở thành những công dân tốt, biết sống vì gia đình và những người thân yêu, biết cống hiến vì nhân dân và đất nước của mình.

Xin cảm ơn sự chia sẻ của thầy!

Hoàng Thanh