Từ ngày 8-10/6/2016, tại trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) Niu Oóc, Hoa Kỳ, Hội nghị cấp cao của LHQ về phòng, chống HIV/AIDS đã diễn ra, đoàn Việt Nam do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam dẫn đầu.
Phó Thủ tưởng Vũ Đức Đam phát biểu tại hội nghị.

Tại hội nghị này, các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc sẽ thảo luận, đi đến thống nhất về một bản Tuyên bố Chính trị nhằm Kết thúc đại dịch AIDS. Một trong những nội dung quan trọng của Tuyên bố này là “Dồn tổng lực cho phòng, chống AIDS” trong 5 năm tới để đạt được “Mục tiêu 90-90-90” vào năm 2020, có nghĩa là 90% số người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm của bản thân; 90% số người này được điều trị ARV; và 90% số người được điều trị ARV duy trì tải lượng HIV dưới ngưỡng ức chế. Để thực hiện được mục tiêu này, xét nghiệm phát hiện HIV phải được tăng cường, điều trị ARV phải được mở rộng, đồng thời tiếp tục duy trì các dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV, xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV tại các quốc gia thành viên Liên hiệp quốc để toàn thế giới vững bước trên con đường chấm dứt đại dịch AIDS vào năm

Là quốc gia đầu tiên ở Châu Á-Thái Bình Dương hưởng ứng Mục tiêu 90-90-90 của Liên hiệp quốc, với những thành tựu to lớn đã dành được trong công cuộc phòng, chống HIV/AIDS, Việt Nam có tiếng nói rất quan trọng tại Hội nghị cấp cao này. Tính đến năm 2015, Việt Nam ước tính có hơn 250.000 người nhiễm HIV còn sống. Số nhiễm HIV mới được phát hiện trong năm 2015 là 12.000 người - giảm gần 2/3 so với mức đỉnh điểm vụ dịch vào năm 2007. Tính đến cuối năm 2015, đã có tới hơn 105.000 người nhiễm đã được điều trị ARV - tăng gấp 30 lần so với năm 2005, tuy nhiên mới chỉ chiếm 46% tổng số người nhiễm HIV tại Việt Nam. Việt Nam cũng đã thí điểm và triển khai nhiều sáng kiến mới như “Điều trị 2.0” thông qua việc đơn giản hóa, phân cấp điều trị ARV và đưa xét nghiệm HIV xuống cộng đồng do chính các tổ chức dựa vào cộng đồng thực hiện. Việt Nam là một trong những quốc gia đi đầu thực hiện những sáng kiếm mới trong phòng, chống HIV khi nhiều quốc gia khác còn chưa áp dụng. 

Bên lề Hội nghị, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã có các cuộc tiếp xúc với Giám đốc điều hành Chương trình phối hợp chung của LHQ về HIV/AIDS, Giám đốc điều hành Quỹ toàn cầu về phòng chống AIDS, Lao và Sốt rét; Đại sứ, Điều phối viên toàn cầu về AIDS của Hoa Kỳ kiêm Giám đốc Kế hoạch cứu trợ khẩn cấp của Tổng thống Hoa Kỳ về phòng, chống HIV (PEPFAR) và Giám đốc chấp hành Quỹ Nhi đồng LHQ. Các đối tác quốc tế đều đánh giá cao những nỗ lực và hoan nghênh những kết quả mà Việt Nam đạt được trong công tác phòng, chống HIV/AIDS trong những năm qua, coi Việt Nam là hình mẫu trong công tác này ở khu vực và trên thế giới. Các đối tác quốc tế khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam nhằm đạt Mục tiêu 90-90-90 vào năm 2020, hướng tới kết thúc đại dịch AIDS vào năm 2030. 

Tuyên bố Chính trị của Liên Hợp Quốc năm 2016 về Kết thúc dịch AIDS khẳng định toàn thế giới sẽ Dồn tổng lực để đạt được mục tiêu này vào năm 2030. Các nhà lãnh đạo thế giới đã cam kết thực hiện 3 mục tiêu chung và 20 mục tiêu cụ thể đến năm 2020 về Dồn tổng lực cho phòng, chống AIDS, bao gồm tăng gấp đôi số người nhiễm HIV được điều trị ARV và đưa các dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV đến với mọi người dân có nhu cầu. 

Các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc đã đạt được đồng thuận về một chương trình nghị sự khẩn cấp và mang tính lịch sử, nhằm thúc đẩy các nỗ lực hướng tới Kết thúc dịch AIDS vào năm 2030.Với việc thông qua Tuyên bố Chính trị này, Dồn tổng lực để đẩy nhanh tiến độ phòng, chống AIDS trong 5 năm tới đã trở thành trách nhiệm của toàn thế giới.

Các nhà lãnh đạo thế giới nhất trí rằng chưa có quốc gia nào đạt được mục tiêu kết thúc dịch AIDS và không một quốc gia nào có thể giảm bớt nỗ lực phòng, chống AIDS vào lúc này. Giờ đây, khi các quốc gia bắt đầu thực hiện Chương trình nghị sự đến năm 2030 vì Phát triển bền vững, toàn thế giới đều nhất trí rằng chỉ có thể kết thúc được dịch AIDS vào năm 2030 nếu thực hiện được các mục tiêu đến năm 2020 về Dồn tổng lực cho phòng, chống AIDS.

P.Thuý