“Nông sản ế, các bộ ở đâu? Sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam vẫn chủ yếu theo kiểu “cầu may”, cạnh tranh bằng giá rẻ và luôn nơm nớp liệu có bị ép giá hay không?”

Nông sản ế, các bộ ở đâu?

ĐBQH Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) đặt câu hỏi trước thực tế tái cơ cấu nông nghiệp thời gian qua được các bộ, ngành nói tới nhiều, nhưng gần như chưa làm được gì.

Trái với kỳ vọng, phiên thảo luận về tình hình kinh tế xã hội và ngân sách 2014, kế hoạch năm 2015 các ĐBQH chủ yếu vẫn là... đọc bài chuẩn bị sẵn, thay vì một sự thảo luận, tranh luận tại nghị trường như kỳ vọng. Tuy nhiên, vẫn có những ý kiến phát biểu của một số vị ĐBQH để lại ấn tượng và suy nghĩ.

Nói về chuyện nông sản rớt giá, ĐBQH Hà Sỹ Đồng đặt câu hỏi: “Tái cơ cấu nông nghiệp thời gian qua đã làm được gì? Sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam chủ yếu theo kiểu “cầu may”, cạnh tranh bằng giá rẻ và luôn nơm nớp liệu có bị ép giá hay không?”.

ĐBQH Hà Sỹ Đồng: Nông sản Việt đang sản xuất kiểu "cầu may"...

Ông dẫn chứng, từ mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam như gạo, cao su, cà phê... vẫn ở tầm thấp của thế giới, chủ yếu là hàng chất lượng thấp, lấy giá rẻ cạnh tranh, chơi với thế giới theo kiểu “cầu may”. Trong nước thì dưa hấu, rồi tới tỏi, khoai tây, vải thiều... mất giá. Nông dân, nông thôn vẫn là khu vực thiệt thòi nhất.

“Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, có ai có thể trả lời Quốc hội một bản kế đưa gạo hay nông sản Việt Nam vào Liên minh thuế quan Nga-Belarus-Kazakhstan, Hàn Quốc đã ký kết hay sắp tới là các thị trường khác thế nào? Ngay lúc này, các bộ có thể đưa ra một bản kế hoạch về nâng cao chất lượng, giá cả và thương hiệu Việt theo một lộ trình mở cửa 1-2 năm tới? Tôi hy vọng và mong không nhận được câu trả lời “đang xây dựng””, Phó Chủ tịch tỉnh Quảng trị nói thẳng.

Là một ĐBQH tỉnh Sóc Trăng, nơi có mặt hành hành tím rớt giá thảm và phải tiêu thụ dựa vào “lòng trắc ẩn” của nhân dân cả nước thời gian qua, ĐB Trần Khắc Tâm dẫn lại câu hỏi của một người nông dân trồng hành tím mà ông cảm thấy “cay mắt”. 

“Trước khi tham dự kỳ họp Quốc hội lần này, một người nông dân trồng hành tím và cũng là cử tri của Sóc Trăng hỏi tôi: …Ông Tâm ơi, ông chỉ cho tôi chỗ bán hang được không? Chứ làm ra chục kg hành tím mà không đổi được tô phở thì cay mắt lắm”. 

Trước câu hỏi của người nông dân quê mình, ĐB Trần Khắc Tâm “hứa” sẽ đem câu hỏi đến bàn nghị sự của Quốc hội và đặt ra với các lãnh đạo bộ, ngành. “Đã tới lúc Quốc hội phải trả món “nợ công” với nông nghiệp”- ĐB Tâm nói.

Nợ xấu mới bị “nhốt”, nợ công mấp mé “vạch đỏ”

Hàng trăm ngàn tỷ đồng nợ xấu cần xử lý nhưng mới bị VAMC “bắt nhốt lại”, vì thế nợ xấu gần như còn nguyên và trở thành gánh nặng của nền kinh tế. Qua 3 năm VAMC mới chỉ bán được 2-3% nợ xấu. “Theo đà này thì bao giờ chúng ta xử lý hết nợ xấu, đến bao giờ cả ngân hàng và DN giải phóng hết nợ xấu để nhanh chóng phá tan cục máu đông, cứu vãn nền kinh tế hiện nay”- ĐB Nghĩa lo lắng.

Theo ĐB Hà Sỹ Đồng, nguy cơ tái bất ổn kinh tế xã hội có thể sẽ sớm lặp lại nếu không được nhận diện đầy đủ và có giải pháp ngăn chặn kịp thời.

Đề cập tới vấn đề bội chi ngân sách và áp lực nợ công cũng là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Khi tình trạng bội chi ngân sách cao, kéo dài nhiều năm do khó khăn trong duy trì và cải thiện nguồn thu đi liền với quyết tâm chưa cao trong việc tiết chế các khoản chi, đã tạo sức ép lớn buộc Chính phủ tìm mọi cách huy động các nguồn tài trợ cho thâm hụt ngân sách. 

Hệ quả là nợ công tiếp tục gia tăng với tốc độ cao, đồng thời như Bộ Tài chính đã báo cáo, trong các năm 2015-2016 nghĩa vụ trả nợ đến hạn là khá căng thẳng.

Cũng lo lắng trước tình hình nợ công tang mạnh, ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) cảnh báo, “nợ công đang mấp mé vạch đỏ 65%GDP”. Nhưng nguy hiểm hơn, theo ông là nghĩa vụ trả nợ trên thu ngân sách đã vượt ngưỡng 25%, dự kiến đến năm 2015 đặt mức gần 30%. Đây chính là nguy hiểm, lo ngại nhất của nền kinh tế và là một trong những vấn đề nòng bỏng nhất hiện nay.

ĐB Sỹ Đồng thì cho rằng, nên tính toán lại các chỉ số về nợ công theo đúng bản chất kinh tế của nó, thay vì chỉ tính toán dựa theo các quy định của pháp luật về quản lý nợ công hiện hành. Cụ thể, các khoản nợ mang bản chất nợ công như nợ cấp bù chênh lệch lãi suất, phí quản lý cho các ngân hang thực hiện cho vay chính sách, nợ quỹ hoàn thuế giá trị gia tang, nợ xây dựng cơ bản…, phải sử dụng nguồn thu từ NSNN để trang trải là nhất thiết phải được tính để biết thực chất.

Chốt lại bài phát biểu của mình, ĐB Đồng nhấn mạnh, các nỗ lực tái cấu trúc trong nước đang bị dồn nén cùng với sức ép cải cách đến từ tiến trình hội nhập gia tăng, đòi hỏi chúng ta phải quyết liệt hơn trong cải cách thể chế, đặc biệt là cải cách tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Trường Giang