Tối qua (31/8), Thượng viện Brazil đã bất ngờ bỏ phiếu phế truất nữ Tổng thống đầu tiên của nước này, Dilma Rousseff, chấm dứt một năm hỗn loạn của nền chính trị gây chia rẽ người dân Brazil từ các mối quan hệ chủng tộc cho đến chi tiêu xã hội.

Mặc dù sự ra đi của bà Dilma Rousseff đã được dự đoán từ trước nhưng quyết định nói trên cũng được coi là một yếu tố then chốt nhằm chấm dứt cuộc chiến trong chính phủ Brazil. Với số phiếu tán thành áp đảo là 61 so với 20 phiếu trống, các thượng nghị sĩ Brazil quyết định phế truất nữ Tổng thống Dima Rousseff với lý do bà đã dùng tiền từ các ngân hàng nhà nước một cách phi pháp cho chi tiêu công.

Sau khi nhận quyết định thôi chức Tổng thống, bà Rousseff đã viết trên Twitter: “Ngày hôm nay, 61 Thượng nghị sĩ, rất nhiều người trong số họ bị cáo buộc tham nhũng, đã vứt bỏ 54 triệu phiếu bầu của cử tri Brazil vào sọt rác”. Bà Rousseff đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Brazil năm 2014, nhận được hơn 54 triệu phiếu bầu.

Bà Dilma Rousseff chính thức bị Thượng viện bỏ phiếu buộc từ chức. Nguồn: Chiacago Tribune

Mặc dù bị chính thức phế truất chức vụ Tổng thống nhưng trong cuộc bỏ phiếu kín thứ hai tại Thượng viện, bà Rousseff vẫn giành được một lợi thế nhỏ đó là được phép giữ quyền quản lý văn phòng công. Động thái này thể hiện sự bất an của một số thượng nghị sĩ, đặc biệt trong đảng Phong trào dân chủ Brazil (PMDB) của Phó Tổng thống Temer, về cáo buộc vi phạm luật ngân sách với bà Rousseff.

Ngay sau khi tuyên bố trên được đưa ra, Phó Tổng thống Michel Temer đã tuyên thệ nhậm chức bất chấp việc các đồng minh của bà Rousseff thề sẽ chiến đấu đến cùng.

Ông Temer sẽ thay bà Rousseff điều hành đất nước tới hết năm 2018. Trước đó, văn phòng Phủ Tổng thống Brazil thông báo Tổng thống lâm thời Michel Temer dự kiến sẽ thăm Trung Quốc và tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) ở Trung Quốc trong trường hợp Quốc hội nước này phế truất Tổng thống Rousseff.

Ông Temer cam kết thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện các biện pháp nghiêm khắc để giảm thâm hụt ngân sách. Tăng trưởng kinh tế Brazil đã sụt giảm trong quý thứ 6 liên tiếp.

Việc Đảng Công nhân Brazil mất quyền lực cũng khiến nhiều chính phủ cánh tả ở Mỹ Latin phản ứng giận dữ. Venezuela, Bolivia, Ecuador tuyên bố sẽ triệu hồi đại sứ về nước, trong khi Cuba gọi việc phế truất tổng thống Rousseff là đòn tấn công của “chủ nghĩa đế quốc chống lại các chính phủ tiến bộ của Mỹ Latin”.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định quan hệ song phương với Brazil sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và các cơ quan dân chủ của nước này đã hành động đúng theo khuôn khổ của hiến pháp.

Bà Rousseff là nữ Tổng thống đầu tiên của Brazil với một sự nghiệp như truyền thuyết bao gồm cả giai đoạn bà bị bắt giam và tra tấn vì tham gia chiến tranh du kích những năm 1970. Bà Rousseff trở thành tổng thống đầu tiên của Brazil bị phế truất từ năm 1992, khi ông Fernando Collor de Mello từ chức trước cuộc bỏ phiếu cáo buộc tham nhũng, đồng thời quyết định này đồng nghĩa với sự chấm dứt 13 năm cầm quyền của đảng Lao động cánh tả ở Brazil.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Associated Press (AP) của Mỹ. Đây là hãng tin lớn nhất trên thế giới, có trụ sở tại New York. AP cũng là một trong những nguồn cung cấp tin tức lớn nhất cho các tờ báo, đài truyền hình và đài phát thanh trên thế giới.

Tuệ Minh (lược dịch)