Đó là câu hỏi băn khoăn của nhiều người. Góp tiếng nói về vấn đề này, luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Hãng luật Giải Phóng (Đoàn luật sư Tp HCM) đã có những ý kiến quanh câu chuyện "nữ tử tù mua tinh trùng thoát án tử".

Bị án Nguyễn Thị Huệ, 42 tuổi quê Lạng Sơn, bị kết án tử hình về tội mua bán trái phép chất ma túy. Huệ đang ở Trại giam Công an tỉnh Quảng Ninh chờ thi hành án nhưng lại mang thai.

Đánh giá về vụ  nữ tử tù mua tinh trùng qua túi nilon để có thai nhằm thoát án tử, đang gây xôn xao dư luận này, Luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Hãng luật Giải Phóng, cho rằng: “Hành động này đã vi phạm nghiêm trọng pháp luật về tạm giam, một chế định đặc biệt trong pháp luật hình sự. Các quy định của pháp luật về tạm giam, đặc biệt là việc quản lý, thi hành tạm giam và công tác kiểm sát, giám sát được quy định cực kỳ chặt chẽ”.

Theo luật sư Hưng, trong trường hợp này, cả phạm nhân và cán bộ trại giam đều vi phạm các quy định về giam giữ. Theo đó, tùy theo tính chất, mức độ các phạm nhân liên quan sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định, riêng nữ tử tù sẽ được hưởng các chế độ giam giữ đối với người có thai, đặc biệt theo quy định của Bộ luật Hình sự, hình phạt tử hình sẽ không áp dụng đối với phụ nữ có thai, hình phạt tử hình sẽ chuyển thành hình phạt tù chung thân. Tương tự, tùy theo tính chất, mức độ các cán bộ trại giam liên quan có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định của ngành hoặc xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Nói về trách nhiệm của người quản giáo Luật sư Hưng cho rằng, hành vi của những cán bộ liên quan sẽ được xem xét để có hình thức xử lý phù hợp, nhẹ thì xử lý kỷ luật, nặng thì truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 285 Bộ luật Hình sự về Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong lịch sử gần như chưa có trường hợp nào bị khởi tố về hành vi này, nên chăng các cơ quan chức năng cần xem xét, đánh giá để đưa một vài trường hợp tương tự chịu trách nhiệm hình sự nhằm hạn chế hành động này của các phạm nhân.

Luật sư Hưng cũng chia sẻ ý kiến liên quan đến việc xử lý người chủ định lợi dụng chính sách nhân đạo của nhà nước. Theo luật sư, người lợi dụng thì khó xử lý, nhưng người giúp người khác lợi dụng thì hoàn toàn có thể xử lý. Theo đó, có một chế tài thật nặng, có thể là truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những hành vi giúp người khác lợi dụng chính sách này.

Có nhiều ý kiến cho rằng có hiện tượng lợi dụng chính sách nhân đạo của nhà nước, cần xem xét lại chính sách và có chế định ngăn chặn sự lợi dụng này. Về vấn đề này, luật sư Nguyễn Kiều Hưng cho rằng: “Luật thì quy định chặt chẽ rồi, không thi hành án tử với phụ nữ có thai và nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi là một chính sách nhân đạo đúng đắn, được hầu hết các nước khác trên thế giới áp dụng”. Luật sư Hưng lập luận, thay đổi luật để hạn chế, phòng ngừa hay loại bỏ tình trạng này là không thể. Do vậy, giải pháp duy nhất là tăng cường công tác kiểm sát, giám sát đối với việc quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam, đồng thời sửa luật theo hướng xử lý hình sự đối với những hành vi giúp phạm nhân thoát án tử hoặc thiếu trách nhiệm trong việc kiểm sát, giám sát hoạt động này.

Luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Hãng luật Giải Phóng (Đoàn luật sư Tp HCM)

 

Trước đó, báo chí đưa tin, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh vừa phát hiện một nữ tử tù mang thai tại trại giam công an tỉnh. Người này là Nguyễn Thị Huệ (42 tuổi, quê Lạng Sơn), bị tuyên án tử hình về tội Mua bán trái phép ma túy. Nhưng trong thời gian giam giữ, chờ thi hành án tử hình, bị án này đã có thai.

Cũng theo thông tin từ báo chí, Huệ bị bắt ngày 19/4/2012. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 20/1/2014 và phúc thẩm ngày 19/6/2014, nữ bị cáo này bị tuyên án tử hình.

Tại trại giam Công an tỉnh Quảng Ninh, Huệ bị tạm giam tại buồng số 2 nhà giam C5. Quá trình chờ thi hành án, nữ tử tù này tìm cách làm quen với phạm nhân nấu bếp Nguyễn Tuấn Hưng (27 tuổi, quê Quảng Ninh). Nữ phạm nhân đặt vấn đề trả công Hưng 50 triệu đồng nếu anh ta giúp cô ta mang thai.

Tháng 8/2015, Hưng 2 lần lấy tinh trùng của mình cho vào túi nilon rồi tìm cách đưa vào hành lang nhà giam C5, nơi Huệ bị giam giữ. Lợi dụng lúc được tháo cùm ra ngoài vệ sinh, nữ tử tù đã lấy tinh trùng bơm vào tử cung.

Liên quan đến vụ việc, lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Ninh đã tạm đình chỉ 4 cán bộ để điều tra. Thực tiễn, đây không phải là vụ việc đầu tiên, lợi dụng chính sách nhân đạo của nhà nước để thoát án tử hình.

 

Hồng Chuyên