Tại Đại hội Thi đua yêu nước TP Đà Nẵng lần 4 năm 2015, ông Nguyễn Thiện Nhân đã chỉ ra nhiều cái nhất ít người thấy của Đà Nẵng so với cả nước, và cũng chỉ ra nhiều yếu kém Đà Nẵng ít tự thấy về mình để Đại hội Đảng bộ TP sắp tới có hướng khắc phục!

Như tin đã đưa, ngày 28/9, nhân Đại thi Thi đua yêu nước TP Đà Nẵng lần thứ 4-2015, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, ông Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Thi đua – Khen thưởng TƯ đã trao cho TP Đà Nẵng Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Ông Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Thi đua – Khen thưởng TƯ phát biểu tại Đại hội Thi đua yêu nước TP Đà Nẵng lần thứ 4-2015 hôm 28/9. (Ảnh: HC)

Nhân dịp này, ông Nguyễn Thiện Nhân đã có những phát biểu quan trọng khiến Đà Nẵng không ít lần “giật mình” khi thấy rõ vị trí của mình trên bản đồ KT-XH của cả nước hiện nay cũng như những định hướng mà TP này cần hướng tới trong tương lai.

“Đà Nẵng tuy nhỏ nhưng có một số cái nhất cả nước rất đáng tự hào!”

Theo ông Nguyễn Thiện Nhân, thi đua của Đà Nẵng có tầm nhìn dài hạn. Có những chủ đề Đà Nẵng chọn cho 5 năm mà không có nhiều nơi trong cả nước dám chọn. Chẳng hạn chương trình “5 không”, rất khó làm, không phải làm được ngay, có khi làm được rồi nhưng phát sinh vấn đề, lại phải khắc phục. Nhiều nơi không dám nêu nhưng Đà Nẵng nêu ra, có cái làm được ngay trong 5 năm, có cái phải 7 – 10 năm nhưng xu hướng ngày càng thu hẹp khoảng cách với mục tiêu và người dân được hưởng hạnh phúc.

Ông chỉ rõ: “Đà Nẵng nằm trong số ít nơi “Không còn hộ đặc biệt nghèo”; “Không có trẻ em bỏ học” với 99,9% trẻ mầm non đến trường. “Không có người lang thang xin ăn” tuy vẫn còn “chút xíu”, có lúc tái xuất hiện song so với cả nước, tôi cho rằng Đà Nẵng là TP ít người lang thang xin ăn nhất. “Không có người nghiện ma túy trong cộng đồng” thực ra Đà Nẵng cũng làm được rồi, nhưng đây là TP của người nhập cư, trong đó có người nghiện ma túy, nên cuộc chiến đấu này phải tiếp tục. Tuy nhiên so với cả nước, Đà Nẵng vẫn là địa bàn tương đối sạch về ma túy. Riêng “Không có giết người để cướp của” thì cần quyết tâm phấn đấu hơn nữa!”.

Theo ông Nguyễn Thiện Nhân, Đà Nẵng hướng tới mục tiêu trở thành đô thị có ý nghĩa quan trọng đối với cả nước. “Vậy đô thị này có thế mạnh gì?” – ông Nguyễn Thiện Nhân đặt câu hỏi. Và ông phân tích: Diện tích của Đà Nẵng chỉ chiếm 0,4% cả nước. Nghĩa là Đà Nẵng không mạnh về đất. Dân số Đà Nẵng với 1 triệu người chỉ chiếm 1,1% so với 92 triệu dân của cả nước. 30km bờ biển Đà Nẵng cũng chỉ chiếm 0,9% so với 3.400km bờ biển của cả nước. Trong khi đó, đóng góp GDP của Đà Nẵng vào GDP của cả nước chiếm khoảng 1,3%.

“Vậy Đà Nẵng đi lên bằng cái gì? Đất 0,4%, biển 0,9%, dân số 1,1% nhưng kinh tế là 1,3%, cho thấy năng suất của Đà Nẵng cao hơn bình quân cả nước. Đặc biệt, vừa qua tốc độ tăng trưởng của Đà Nẵng đạt 9,7%, hơn bình quân cả nước 60%. Đó là điều rất đáng tự hào. Qua đó cho thấy lợi thế lớn nhất của Đà Nẵng chính là con người. Tỉ trọng con người chiếm lớn nhất trong cả nước!” – ông Nguyễn Thiện Nhân nêu rõ.

Ông phân tích thêm, trong tăng trưởng GDP 9,7% của Đà Nẵng thì ngành dịch vụ đạt lớn nhất, 12% là rất đúng hướng. Trong dịch vụ thì CNTT tăng trưởng 24%/năm, xuất khẩu phần mềm 5 năm qua tăng trưởng bình quân 26% là cao nhất và cũng rất đúng hướng. Trong khi cả nước có 72% dân số có bảo hiểm y tế thì Đà Nẵng đã đạt 92,5%. Cả nước cứ 1 vạn dân có 8 bác sĩ, Đà Nẵng có 14 bác sĩ; cả nước cứ 1 vạn dân có 23 giường bệnh, Đà Nẵng có 61 giường bệnh, cao nhất cả nước…

“Như vậy Đà Nẵng tuy nhỏ nhưng có một số cái nhất cả nước rất đáng tự hào. Lúc nãy nghe báo cáo của xã Hòa Phú về nông thôn mới, chúng tôi rất xúc động. Khi xã này đặt nhiệm vụ dứt điểm nông thôn mới, nhiều người không tin, kể cả lãnh đạo TP vừa tin, vưa ủng hộ nhưng cũng còn ngần ngại. Vậy mà cuối cùng Hòa Phú về đích trước 1 năm. Hết năm nay, cả huyện Hòa Vang đạt huyện nông thôn mới. Như vậy Đà Nẵng nằm trong số rất ít địa phương cấp tỉnh hết năm 2015 không còn xã không đạt nông thôn mới!” – ông Nguyễn Thiện Nhân chỉ rõ.

Tài nguyên lớn nhất mà Đà Nẵng cần dựa vào để phát triển chính là con người

Theo ông Nguyễn Thiện Nhân, những thành quả nêu trên có nhiều nguyên nhân. Trong đó, yếu tố rất quan trọng là Đà Nẵng chú trọng cải cách hành chính. Ông nói: “Chúng ta có chính quyền trong tay, mọi chuyển động đều qua chính quyền hết. Chính quyền làm đúng hướng thì người dân ủng hộ để phát triển. Chính quyền làm chưa hợp lý, người dân nói mà mình nghe thì mình phát triển nhanh hơn, còn mình chưa nghe thì mình chậm lại. Do vậy, vai trò của chính quyền rất quan trọng!”.

Từ đó, ông Nguyễn Thiện Nhân chỉ rõ, Đà Nẵng có chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh dẫn đầu cả nước từ năm 2008 – 2010, giai đoạn 2011 – 2012 có sụt giảm nhưng 2013 – 2014 trở lại vị trí dẫn đầu, tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư. Chỉ số sẵn sàng ứng dụng CNTT 7 năm liền, từ 2009 đến nay, đều dẫn đầu cả nước. Đây là tiền đề để Đà Nẵng bước vào giai đoạn 15 năm phát triển mới. Chỉ số quản trị hành chính công cũng liên tục xếp nhì cả nước.

“Đặc biệt, Đà Nẵng vừa được vinh danh là "TP xuất sắc trong chuyển đổi" thuộc nhóm giải thưởng giải pháp bền vững với thách thức phát triển do Thời báo Tài chính The Financial Times và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) đồng tổ chức và công bố tại Anh. Như vậy là sự đổi mới về quản lý, cải cách hành chính của Đà Nẵng đã đạt được kết quả cụ thể, và đạt được sự thừa nhận của trong nước cũng như quốc tế!” – ông Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh.

Ông nêu rõ, Nghị quyết 33 của Bộ Chính trị đã giao Đà Nẵng nhiệm vụ “xây dựng và phát triển để trở thành một trong những đô thị lớn của cả nước, trung tâm KT-XH và động lực phát triển của miền Trung – Tây Nguyên, địa bàn giữ vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh của cả nước, tạo nền tảng vững chắc xây dựng Đà Nẵng sớm trở thành TP công nghiệp theo hướng hiện đại, văn minh, giàu đẹp”.

Với đặc điểm diện tích chỉ chiếm 0,4%, dân số chiếm 1,1%, bờ biển chiếm 0,9% của cả nước, theo ông Nguyễn Thiện Nhân, tài nguyên lớn nhất mà Đà Nẵng cần dựa vào đó để phát triển chính là con người; tiếp đó là những tài nguyên gắn với kinh tế biển. “Hiện Đà Nẵng đứng ở vị trí như thế nào về năng suất lao động và hiệu quả sử dụng đất so với Hà Nội, TP.HCM?” – ông Nguyễn Thiện Nhân đặt câu hỏi.

Đại hội Thi đua yêu nước TP Đà Nẵng lần thứ 4-2015 hôm 28/9 (Ảnh: HC)

Và ông đưa ra các số liệu: Sản phẩm nội địa trên đầu người của Đà Nẵng hiện đạt hơn 2.900USD, bằng 88% so với Hà Nội (3.300USD) và bằng 60% so với TP.HCM (5.130USD) trong khi điều kiện không thuận lợi bằng. Đây là kết quả rất đáng trân trọng, cho thấy Đà Nẵng có tiềm năng phấn đấu để không thua Hà Nội về sản phẩm nội địa trên đầu người.

Tuy nhiên so về sản phẩm tạo ra trên 1km2 thì Đà Nẵng có hạn chế vì diện tích nhỏ và năng suất chưa cao bằng Hà Nội, TP.HCM. Sản phẩm tạo ra trên 1km2 của Hà Nội là 147 tỉ đồng; TP.HCM là 407 tỉ; trong khi Đà Nẵng chỉ mới đạt 41 tỉ. Như vậy, hiệu quả trên đất của Đà Nẵng không thể so được với Hà Nội, TP.HCM. Tuy nhiên, hiệu quả trên người thì Đà Nẵng có thể vào chung một nhóm với hai TP lớn nhất cả nước.

Nhắn gửi Đại hội Đảng bộ TP Đà Nẵng việc giải quyết bài toàn kinh tế đô thị

“Kết quả trên đây là tiền đề rất quan trọng cho Đà Nẵng trong giai đoạn tới. Chúng tôi thiết tha đề nghị Đại hội Đảng bộ TP sắp tới khẳng định tạo ra lợi thế con người, phát huy lợi thế con người là quan trọng nhất để Đà Nẵng phát triển. Phát huy lợi thế con người Đà Nẵng chính là giải quyết bài toán kinh tế đô thị. Kinh tế Đà Nẵng là kinh tế đô thị. TP chỉ còn 1 huyện nhưng đã là huyện nông thôn mới. Về lâu dài, TP Đà Nẵng sẽ hoàn toàn là đô thị!” – ông Nguyễn Thiện Nhân nói.

Ông chỉ rõ, kinh tế đô thị có một số đặc thù mà thế giới đang quan tâm. Trước hết là các đô thị phải cạnh tranh trong một nước và giữa các nước để thu hút đầu tư. Đà Nẵng muốn phát triển thì phải luôn có môi trường đầu tư tốt nhất. Vấn đề thứ hai trong phát triển đô thị là những trở ngại, ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường thường xuyên xảy ra. Các đô thị phải có cơ chế giải quyết vấn đề này để đô thị vừa phát triển kinh tế, vừa có môi trường lành mạnh, cuộc sống phong phú. Thứ ba là trong đô thị thì mật độ dân số cao nhưng việc phục vụ người dân phải làm sao tốt hơn.

“Đây là 3 vấn đề mà các nước trên thế giới khi nói đến phát triển đô thị đều phải quan tâm. Giải quyết bằng cách nào? Cách làm của nhiều nơi như Singapore, Seoul (Hàn Quốc) là chuyển từ đô thị truyền thống sang đô thị thông minh. Với Việt Nam, TP thông minh có 4 mục tiêu: Môi trường kinh tế tối ưu, hoàn thiện để thu hút đầu tư. Đô thị sạch, không ách tắc giao thông, đảm bảo môi trường sống. Người dân được phục vụ tốt qua chính quyền. Và người dân tham gia vào quản lý TP. Mỗi người dân là một sự đóng góp cho phát triển và giám sát sự phát triển của TP. Các mục tiêu này thực tế Đà Nẵng đều đã đặt ra và đang phấn đấu hướng đến!” – ông Nguyễn Thiện Nhân chỉ rõ.

Theo ông, về mặt quản lý, Đà Nẵng phải có nghiên cứu dự báo phát triển. TP thông minh là TP có nghiên cứu dự báo phát triển trên từng lĩnh vực như giao thông, y tế, giáo dục, công nghiệp… để một TP thông minh thì không bị động trước các vấn đề phát sinh mà là TP dự báo vấn đề và có giải pháp để vấn đề không xảy ra. Do vậy, yêu cầu đầu tiên của TP thông minh là TP có dự báo. Hệ thống quản lý phải có năng lực dự báo, từ số liệu thống kê, tín hiệu quốc tế để dự báo trước vấn đề, nếu không thì sẽ trở thành TP giải quyết vấn đề. Cần phải có cách tiếp cận như vậy!

Điều quan trọng thứ hai là Đà Nẵng phải ứng dụng triệt để CNTT và hình thành không gian mạng để người dân có thể trao đổi với nhau, trao đổi với chính quyền qua mạng để có thông tin, người dân sử dụng mạng để mua bán và làm các dịch vụ. Bên cạnh không gian vật chất hiện hữu thì còn có không gian mạng không phụ thuộc vào diện tích. Đà Nẵng có điều kiện làm không gian mạng hay không? Theo ông Nguyễn Thiện Nhân là có, với tốc độ phát triển CNTT 24%/năm, hệ thống hạ tầng Internet phát triển. Vấn đề là Đà Nẵng cần phải sử dụng tốt hơn công cụ này trong tay.

Thứ ba là việc xử lý thông tin trong mỗi ngành phải được quản lý một cách tối ưu. Tiếp nhận, xử lý thông tin ở từng ngành phải tối ưu và liên kết lại xử lý thông tin của cả TP cũng tối ưu. Điều đó đòi hỏi quy mô ứng dụng CNTT sẽ rất lớn. Đà Nẵng phải có tiền đề về vấn đề này.

Đà Nẵng cần phải đánh giá được sự hài lòng của người dân!

Theo ông Nguyễn Thiện Nhân, phương hướng phát triển của Đà Nẵng thời kỳ 2016 – 2030 cần phát huy tài nguyên con người, tài nguyên biển và đất, tài nguyên vị trí địa lý bằng phương thức đô thị thông minh, bằng kinh tế tri thức. Mọi tri thức mới được ứng dụng ở mọi nơi, thấm vào mỗi ngành, mỗi địa bàn, thậm chí mỗi gia đình. Vì vậy, TP cần nâng cao tỉ lệ lao động qua đào tạo, hiện chỉ mới đạt trên 45% (cả nước 55%). Mục tiêu cả nước đến 2020 đạt 70% nhưng Đà Nẵng chỉ mới đặt mục tiêu trên 55%.

“Với lực lượng trường phổ thông, trường nghề, trường đại học như hiện nay, Đà Nẵng phải vượt trên trung bình cả nước về tỉ lệ lao động qua đào tạo, từ đó mới có điều kiện thúc đẩy ứng dụng kinh tế tri thức!” – ông Nguyễn Thiện Nhân đặc biệt nhấn mạnh.

Điều cuối cùng ông Nguyễn Thiện Nhân gửi gắm đến lãnh đạo và nhân dân Đà Nẵng là TP phải là một trong các địa phương đi đầu trong cải cách hành chính. Trong đó cần lưu tâm yếu tố “đánh giá được sự hài lòng của người dân” đối với sự phục vụ của hệ thống chính quyền, sự lãnh đạo của Đảng và hoạt động của các tổ chức, đoàn thể.

“Hiện việc đánh giá sự hài lòng này chúng ta chưa làm được đâu. Cả nước chưa làm được, Đà Nẵng cũng chưa làm được. Tôi rất mong Đà Nẵng coi sự hài lòng của người dân chính là động lực cho TP phát triển, là thước đo hoạt động của hệ thống Đảng, chính quyền và MTTQ… Đà Nẵng cần phấn đấu sau mỗi năm sẽ đánh giá được sự hài lòng của người dân nhiều hơn, sâu hơn để biết được TP đã phát triển như thế nào theo mô hình đô thị thông minh và kinh tế tri thức!” – ông Nguyễn Thiện Nhân nhắn gửi.

HẢI CHÂU