Khi Tổng thống Mỹ Barack Obama đã từ chối tiến hành chiến dịch quân sự tại Syria vào năm 2013, và mới đây đã thỏa thuận với chính phủ nước này để tiêu hủy vũ khí hóa học (nếu có), dường như ông đã có một chiến thắng quan trọng.

Thực tế, các cuộc không kích mà Mỹ đang tiến hành dường như không đạt được hiệu quả như họ mong muốn, trong khi sự vô hiệu hóa vũ khí hóa học sẽ xóa bỏ một hiểm họa lớn đối với khu vực này.

Quang cảnh trại tị nạn của người Syria tại biên giới Hy Lạp - Macedonia.

Thế nhưng trong bối cảnh đó, nhiều ngoại trưởng và các quan chức cấp cao từ các nước đồng minh của Mỹ đều tỏ ra không hài lòng. Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Ấn Độ tin rằng việc ông Obama không dám dùng vũ lực để đối đầu với Tổng thống Bashar al-Assad có liên quan đến việc Trung Quốc có những hành động gây hấn trên Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Trong khi đó, đối với một số nước Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel, họ tin rằng chính những quyết định của ông Obama đang khiến thảm hình ở Syria và phần lớn khu vực Trung Đông trở nên trầm trọng hơn. Thực tế, hàng trăm ngàn người đã chết, Liên minh Châu Âu (EU) thì đang đứng trước nguy cơ đổ vỗ khi khủng hoảng tị nạn nổ ra, trong khi IS vẫn không bị đánh bại.

Tuy nhiên, chính Tổng thống Obama lại không tin đây là một kết quả tiêu cực. Trong một buổi phỏng vấn với cây viết Jeffrey Goldberg của tạp chí Politico (Mỹ), ông Obama nói về quyết định của mình đối với Syria rằng: “Tôi rất tự hào về điều này”. Đây là phát ngôn mà nhiều chuyên gia tin rằng ông Obama không biết, hoặc không muốn biết, về hậu quả mà quyết định không tham chiến ở Syria đã mang lại.

Tổng thống Mỹ hiện tại coi quyết định của mình là “sự giải phóng” khỏi chính sách đối ngoại của Mỹ mà ông từ lâu không tán đồng, tức là sử dụng chiến lược quân sự để giữ vững “uy tín” của Mỹ. Và chính cách làm này đang khiến các nước đồng minh bất bình.

Không những vậy, ông Goldberg tin rằng hiện Tổng thống Mỹ coi Trung Đông “không còn quá quan trọng đối với lợi ích của Mỹ nữa” và Mỹ khó có thể biến khu vực này “thành một nơi tốt đẹp hơn”. Bất kỳ những hành động nào để cải thiện tình hình Trung Đông chỉ dẫn đến chiến tranh “và khiến uy tín và sức mạnh của Mỹ bị chảy máu dần dần”.

Nếu ông Obama thực sự tin như vậy, việc ông triển khai 4.000 quân và đưa máy bay chiến đấu đến Iraq và Syria để chống lại Nhà nước Hồi giáo (IS) cho thấy ông đang làm trái với quan điểm của mình. Điều đó cho thấy Mỹ vẫn quan tâm đến khu vực này và hoạt động quân sự của Mỹ tại đây có thể mang lại kết quả tốt. Vấn đề ở đây không còn là liệu Mỹ có nên can thiệp trực tiếp vào Trung Đông hay không, mà là phải can thiệp như thế nào và với mục đích gì.

Như vậy, ông Obama đã trở thành nạn nhân của lý tưởng mà mình đặt ra. Theo chuyên gia Tamara Wittes, việc Tổng thống Mỹ giới hạn hoạt động quân sự tại Trung Đông lại đang khiến đất nước rơi vào một vũng lầy mới. Bà Wittes cho rằng, ông Obama không những không chống lại Assad mà còn từ bỏ những nỗ lực của Mỹ nhằm xây dựng chính phủ mới tại Iraq, Ai Cập và Libya.

Hậu quả là ông Obama đang phải đối mặt với IS, một tổ chức khủng bố vẫn còn tiếp tục tìm cách mở rộng tầm ảnh hưởng của mình, mà không có một quốc gia vững mạnh để chống lại chúng. Sự “giải phóng” khỏi những chính sách đối ngoại của Mỹ mà ông từng đề cao giờ đây đang tạo ra một vũng lầy mà Tổng thống kế nhiệm sẽ phải tìm cách thoát ra.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Washington Post, nhật báo lớn nhất và là lâu đời nhất tại Washington D.C, Mỹ. Bên cạnh những tờ báo lớn khác như The New York Times, The Wall Street Journal và Los Angeles Times, The Washington Post thường đăng tải các phóng sự về Nhà Trắng, Quốc hội và những khía cạnh khác của chính phủ Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)