Ngày 01/7/2016, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình đã trả lời câu hỏi của phóng viên về phản ứng của Việt Nam trước việc Tòa Trọng tài vụ kiện Philippines – Trung Quốc sẽ ra phán quyết cuối cùng vào ngày 12/7/2016.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình.

Theo thông cáo báo chí mới nhất của Tòa Trọng tài thường trực quốc tế (PCA) tại Hague, Hà Lan, phán quyết cuối cùng của vụ việc Philippines kiện Trung Quốc về yêu sách “đường lưỡi bò” trên Biển Đông sẽ được chính thức công bố vào ngày 12/7 tới.

Cụ thể, Tòa Trọng tài sẽ công bố phán quyết vào khoảng 11h sáng  (khoảng 16h Việt Nam) ngày thứ Ba, 12/7/2016 tại Hague. Đầu tiên, phán quyết sẽ được chuyển qua thư điện tử cho các bên liên quan, cùng với một thông cáo báo chí đi kèm chứa nội dung tóm tắt. Thông cáo báo chí sẽ được viết bằng tiếng Anh và tiếng Pháp, cùng một bản dịch tiếng Trung Quốc phổ thông đính kèm.

Trước thông tin này, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nêu rõ:

“Việt Nam đã được thông báo về việc Tòa Trọng tài sẽ ra phán quyết cuối cùng vào ngày 12/7/2016.

Là quốc gia trực tiếp liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông và là quốc gia thành viên Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, Việt Nam luôn theo dõi sát diễn biến vụ kiện và mong muốn Tòa Trọng tài sẽ đưa ra phán quyết công bằng và khách quan, tạo cơ sở cho việc giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông.

Một lần nữa, Việt Nam khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam là ủng hộ việc giải quyết tranh chấp ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, ủng hộ việc tuân thủ và thực thi đầy đủ tất cả các quy định và thủ tục của Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982.”

Vụ Philippines khởi kiện Trung Quốc bắt đầu từ tháng 1/2013, với nội dung nhắm đến các yêu sách về chủ quyền đối với Biển Đông mà Trung Quốc đưa ra, thể hiện rõ ràng nhất trong tấm "bản đồ 9 đoạn" (đường lưỡi bò) trong đó bao trùm tới 80% diện tích Biển Đông.

Tháng 10/2015, PCA tuyên bố quyết định nghiêng về phía Philippines sau khi xem xét các vấn đề mà Manila khởi kiện. Theo đó, tòa Trọng tài cho rằng vụ kiện của Manila là phù hợp với luật pháp, theo các điều khoản của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), và việc Trung Quốc từ chối tham gia không ảnh hưởng tới phán quyết của tòa án.

Bắc Kinh không những từ chối tham gia vụ kiện nói trên mà chính phủ Trung Quốc còn ban hành một “văn bản vị thế” về vấn đề Biển Đông vào tháng 12/2014. Văn bản này chỉ rõ quan điểm và vị thế của Trung Quốc trong vụ kiện.

Phan Sương