Dự án điện hạt nhân là công trình quốc gia đặc biệt quan trọng với tổng vốn đầu tư mỗi nhà máy lên đến hơn 10 tỉ USD, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và triệt để không phát thải ô nhiễm khí CO2.

dự án nhà máy điện hạt nhân sẽ là công trình với chất lượng công nghệ cao và trình độ quản lý tiên tiến

Vai trò quan trọng của dự án điện hạt nhân

Là công trình quốc gia đặc biệt quan trọng, dự án sẽ là công trình với chất lượng công nghệ cao và trình độ quản lý tiên tiến.  Ninh Thuận đi tiên phong xây dựng nhà máy điện hạt nhân, vì vậy Đảng và Nhà nước đã rất chú trọng quan tâm chính sách và cơ chế hỗ trợ địa phương. 

Nghị quyết 41 của Quốc hội ngày 25/11/2009 về xây dựng về dự án điện hạt nhân đầu tiên ở nước ta đã nhấn mạnh phải “có chính sách ưu tiên đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, phúc lợi xã hội ở khu vực có nhà máy theo quy định tại Điều 5 của Luật Năng lượng nguyên tử”. 

Trong giai đoạn chuẩn bị xây dựng từ năm 2010 đến nay, đã vượt qua nhiều thử thách, hiện nay Hồ sơ phê duyệt địa điểm và Dự án đầu tư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận đang được thẩm định. Đồng thời cuối năm 2014 hệ thống hạ tầng phục vụ thi công xây dựng tại dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã được khởi công xây dựng.

Chú trọng chính sách hỗ trợ

Tại Nghị quyết 41, Quốc hội đã giao nhiệm vụ cho “Chính phủ nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách đặc biệt cho phép chủ đầu tư tích luỹ nguồn vốn, cung cấp tín dụng của các ngân hàng; bồi thường, hỗ trợ tái định cư; xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội, tổ chức sản xuất, ổn định đời sống nhân dân vùng chịu ảnh hưởng của việc xây dựng nhà máy trình Quốc hội xem xét, quyết định vào thời điểm thích hợp”.

Gần đây, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30/3/2015 để xem xét, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội kế hoạch ứng vốn năm 2016 thực hiện các công trình kinh tế xã hội cấp bách và ưu tiên cho Ninh Thuận. Ngày 13/4/2015 Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trực tiếp thăm Ninh Thuận và chỉ đạo ưu tiên triển khai chương trình kinh tế xã hội, trước hết là xây dựng nâng cấp hệ thống thủy lợi khắc phục tình trạng khô hạn và các tuyến giao thông. 

Một số dự án quan trọng cần ưu tiên triển khai ngay từ năm 2015 như: Xây dựng, nâng cấp hệ thống kênh mương cấp I, III; đập hạ lưu Sông Dinh; hệ thống cấp nước sinh hoạt Sơn Hải; đường Văn Lâm - Sơn Hải; dự án tuyến đường đôi vào phía Nam Phan Rang - Tháp Chàm. Trong các công trình đầu tư vốn năm 2016 có 05 dự án đang triển khai: Hồ thủy lợi núi Một, Cầu Ninh Chữ, các dự án đường ven biển: Cầu An Đông, đường Mũi Dinh - Cà Ná, đường Vĩnh Hy - Ninh Chữ.

Mặc dù tình trạng kinh tế nước ta mới bắt đầu vượt qua giai đoạn khủng hoảng, ngân sách rất hạn hẹp, nhưng phần lớn các đề xuất kiến nghị của tỉnh Ninh Thuận đều được Chính phủ quan tâm đáp ứng và chỉ đạo lộ trình khả thi thực hiện.

Các dự án hỗ trợ tỉnh trong các năm tiếp theo cho đến 2025 sẽ bao gồm hơn 20 hạng mục chính trong mọi lĩnh vực: Thủy lợi, giao thông, cảng biển, y tế, giáo dục, hạ tầng đô thị và khu hành chính quản lý nhà nước. 

Căn cứ vào tiến độ thực hiện Dự án điện hạt nhân các dự án này cũng được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên đầu tư sao cho phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước; được lồng ghép vào dự án trong chương trình mục tiêu đang được thực hiện trên địa bàn; phối hợp với các dự án ưu tiên trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và các công trình có trong quy hoạch, kế hoạch phát triển của các ngành Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Thông tin và Truyền thông, Văn hóa, Thể thao và du lịch…

Ngoài ra, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải còn chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề xuất các cơ chế chính sách khuyến khích đầu tư vào vùng chịu ảnh hưởng trong quá trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Trên tinh thần đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo có chính sách ưu tiên, hỗ trợ đào tạo nghề liên quan đến xây dựng, quản lý, vận hành nhà máy ĐHN đối với học sinh, sinh viên tỉnh Ninh Thuận; nghiên cứu phát triển phân hiệu đại học Nông, Lâm nghiệp thành phân hiệu đại học với nhiều ngành nghề khác nhau.

Bộ Y tế sẽ đầu tư nâng cấp Bệnh viện Đa khoa tỉnh từ quy mô 500 giường lên quy mô khoảng 1.000 giường bệnh với hệ thống trang thiết bị hiện đại và dự kiến lập các Trung tâm chuyên khoa tim mạch, ung bướu đạt chuẩn quốc tế trong Bệnh viện Đa khoa.

Bộ Giao thông vận tải sẽ ưu tiên vốn đầu tư các dự án, công trình giao thông vận tải do Bộ làm chủ đầu tư trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận.

Riêng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ hỗ trợ vốn để xây dựng, nâng cấp một số công trình cụ thể như: Trạm xá, trường học, công trình điện… ngay tại các huyện, xã có địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân. EVN còn nhận trách nhiệm đề xuất tỷ lệ trích từ doanh thu bán điện của các nhà máy điện hạt nhân cho Quỹ hỗ trợ đầu tư phát triển các công trình hạ tầng kinh tế xã hội cho vùng chịu ảnh hưởng của việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân.


Văn Thuận - Hồng Kỳ