Vào ngày lễ độc lập hôm thứ Sáu (12/6), hàng trăm người biểu tình thuộc phe cánh tả đã chỉ trích những tuyên bố ngông cuồng của Trung Quốc đối với hầu hết Biển Đông.

Tờ The Voice of America đưa tin cho biết, mặc dù có nhiều nhóm biểu tình phản đối Trung Quốc, nhưng cũng có những nhóm không đồng ý với việc Philippines dựa vào Mỹ như là rào chắn chống lại sự bành trướng ngày càng tăng của quốc gia láng giềng to lớn này.

Người biểu tình Philippines phản đối Trung Quốc bành trướng ở Biển Đông tại một trung tâm tài chính ở Makati, Manila hôm 12/6/2015.

Một ca khúc chủ đề vang lên, kêu gọi người Philippines đứng dậy chống lại Trung Quốc. Có khoảng 500 người đã tuần hành dưới cái nắng như thiêu đốt đường phố trước văn phòng lãnh sự Trung Quốc tại khu trung tâm Manila. Những người biểu tình tự gọi mình là “Một Philippines chủ quyền”, yêu cầu các tàu khảo sát và tàu nạo vét đảo của Trung Quốc ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế 370km tiếp giáp bờ biển của nước này.

Trung Quốc tuyên bố gần như tất cả vùng biển giàu tài nguyên Biển Đông. Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Đài Loan cũng có các tuyên bố chủ quyền. Tổng Thư ký Đảng Liên minh mới Renato Reyes nói rằng Trung Quốc phải “ngừng lại việc phá hoại” chủ quyền của Philippines. “Chúng tôi có thể chỉ là một nước nhỏ, nhưng người dân chúng tôi sẽ chiến đấu, đứng lên chống lại bất kỳ hình thức can thiệp nước ngoài nào, dù là người Trung Quốc hay Mỹ”, ông Reyes cho biết, “Chúng tôi muốn có một Philippines thực sự độc lập, một đất nước trong đó không có sự quyết định thuận theo hay phá hoại từ bất cứ quyền lực ngoại bang nào”.

Bắc Kinh đang tích cực cho các tàu nạo vét với quy mô công nghiệp trên Biển Đông, xây dựng các đảo nhân tạo như là dải đích và các căn cứ tiền đồn quân sự. Động thái này nhận chỉ trích mạnh mẽ từ Mỹ. Các quan chức Philippines cũng đã lên tiếng lo ngại rằng Trung Quốc có thể ngăn cản quyền tự do hàng hải trong vùng biển vận tải quốc tế quan trọng như Biển Đông.

Các nhà phân tích nhận định mối quan hệ chủ yếu giữa Mỹ và Philippines chủ yếu nhằm chống lại sự hiện diện của Trung Quốc trong khu vực. Tuy nhiên, các nhóm như của ông Reyes vẫn tỏ ra thận trọng với kiểu liên minh như vậy. Họ phản đối hiệp ước phòng thủ chung giữa Manila và Washington. Ông Reyes tin vào các phán quyết của trọng tài quốc tế trong tương lai đối với đơn khiếu nại Trung Quốc của Manila.

Roilo Golez, cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Philippines, người đứng đầu nhóm "Không để bị khuất phục", cũng tham gia cuộc biểu tình ở lãnh sự quán Trung Quốc. Các cuộc biểu tình được thiết lập nhằm thúc đẩy Manila liên minh với các quốc gia có thể giúp họ giữ gìn lãnh thổ. Ông Golez nói rằng không thể có một chính sách đối ngoại độc lập, đặc biệt khi Philippines có ngân sách quân sự quá nhỏ bé và “đang phải đối mặt với một người khổng lồ”.

“Trong tình huống như thế này, vì lợi ích chung, việc tạo thành các liên minh là một điều bình thường. Lợi ích chung của chúng ta muốn Biển Đông là một khu vực chung, không phải ao làng của Trung Quốc. Ở đó phải có tự do hàng hải. Họ không nên xâm phạm vào vùng đặc quyền kinh tế của chúng ta", ông Golez phát biểu.

Các nhà chức trách ở Manila trong tuần này cũng đã phát hành một bộ phim tài liệu ba phần về Biển Đông, nhằm bảo vệ yêu sách của mình đối với vùng biển giàu năng lượng và tài nguyên.

Minh Anh (lược dịch)