Hôm nay (7/9), Bộ Quốc phòng Philippines đã công bố các bức ảnh cho thấy tàu Trung Quốc ở gần bãi cạn Scarborough, khu vực tranh chấp trên Biển Đông, chỉ vài giờ trước khi các lãnh đạo ASEAN dự kiến có cuộc gặp gỡ với quan chức Bắc Kinh tại Lào.

Không có lời giải thích nào được đưa ra về thời điểm công bố các bức ảnh trên, tuy nhiên, hai ngày trước Manila đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về số lượng tàu Trung Quốc xuất hiện ngày càng nhiều ở bãi cạn Scarborough và yêu cầu lời giải thích từ đại sứ Trung Quốc.

Một quan chức Philippines cho biết chính Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Philippines, người đang tham dự Hội nghị ASEAN tại Lào, đã ra lệnh công bố 10 bức ảnh và một tấm bản đồ. 10 bức ảnh và bản đồ này được gửi qua thư điện tử cho các nhà báo, nhiều người trong số đó đang có mặt ở Vientiane để đưa tin về hội nghị.

Tổng thống Philippines tại Hội nghị ASEAN tổ chức ở Lào. Nguồn: Reuters

Các nhà lãnh đạo ASEAN dự kiến sẽ gặp gỡ Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường vào hôm nay, mặc dù vẫn chưa rõ vấn đề Biển Đông có được nêu ra trong hội nghị hay không.

Động thái này của Manila diễn ra sau sự việc “lùm xùm” với đồng minh Hoa Kỳ, khi Tổng thống Duterte chỉ trích Tổng thống Obama khiến ông chủ Nhà Trắng hủy bỏ cuộc gặp song phương bên lề hội nghị tại Lào với ông Duterte.

Trước đó, ông Duterte cảnh báo Trung Quốc tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) nhưng lại nói sẽ không nêu vấn đề này ra hội nghị ở Lào. Thay vào đó, ông muốn mở đường cho đàm phán song phương với Trung Quốc.

Một quan chức Philippines tháp tùng ông Duterte đến Lào nói chính phủ rất khó giải thích cho ngư dân Philippines biết vì sao họ không thể tới Scarborough đánh cá dù phán quyết PCA khẳng định đây là ngư trường chung.

“Chúng tôi thắng kiện nhưng không thể thực thi phán quyết. Làm sao chúng tôi giải thích được với ngư dân của mình. Do đó, chúng tôi muốn giải quyết vấn đề này với Trung Quốc. Nhưng tình thế lúc này khiến điều đó càng khó khăn hơn. Tổng thống Duterte muốn hỏi về ý định thực sự của Bắc Kinh trong khu vực”, vị quan chức này cho biết.

Dù Scarborough chỉ là bãi cạn nhưng khu vực này rất nhiều cá. Hơn nữa, nó còn nằm gần các căn cứ Philippines có quân Mỹ đồn trú. Vì vậy, dư luận đang lo ngại Trung Quốc cải tạo bãi cạn cho mục đích quân sự.

Khu vực tranh chấp trên Biển Đông càng trở nên quan trọng kể từ khi PCA đưa ra phán quyết cuối cùng hôm 12/7 rằng không một quốc gia nào có chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough, một ngư trường truyền thống của người dân Philippines và Việt Nam.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

Tuệ Minh (lược dịch)