Reuters đưa tin, hôm 15/9, phát biểu ở Washington, Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay tuyên bố Manila sẽ luôn giữ vững các cam kết với Mỹ nhưng không phải là người em bé nhỏ của nước này để phải ngồi yên nghe rao giảng về nhân quyền.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte

Ngoại trưởng Philippines phản đối những chỉ trích về cuộc chiến chống ma túy của nước này. Ông nhấn mạnh, mối quan hệ Manila – Washington phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau.

Reuters dẫn lời của ông Perfecto Yasay cho hay: "Tôi yêu cầu những người bạn Mỹ, các nhà lãnh đạo Mỹ, hãy nhìn vào nguyện vọng của chúng tôi. Chúng tôi không thể mãi là người em da nâu bé nhỏ của Mỹ. Chúng tôi phải phát triển, phải trưởng thành và trở thành một người anh lớn của chính người dân Philippines".

Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay 

Ông nói thêm: "Bạn phải xác định rõ. Bạn đừng đến Philippines và nói rằng 'Tôi sẽ cung cấp cho bạn một cái gì đó, tôi sẽ giúp bạn phát triển, nhưng bạn phải tuân thủ một danh sách những việc mà tôi liệt kê, chúng tôi sẽ thuyết giảng bạn về vấn đề nhân quyền".

Phát biểu trên của ông Yasay diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte gần đây liên tục có những phát ngôn gây tổn hại đến mối quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, ông Yasay cho rằng, nhiều người đã hiểu lầm quan điểm của ông Duterte.

Ông nói, việc ông Duterte muốn các lực lượng đặc nhiệm Mỹ rút khỏi miền nam Philippines là một biện pháp tạm thời để đảm bảo an toàn cho họ khi các lực lượng Philippines tấn công nhóm nổi dậy Abu Sayyaf.

Ông nhấn mạnh Tổng thống Philippines Duterte vẫn "cam kết mạnh mẽ việc gìn giữ và tôn trọng mối quan hệ đồng minh với các nước, trong đó có Mỹ".

Philippines và Mỹ từng là kẻ thù trong cuộc chiến Philippines - Mỹ bắt đầu năm 1899 và chấm dứt năm 1902. Đến năm 1951, hai nước ký hiệp ước phòng thủ chung, theo đó Manila và Washington sẽ hỗ trợ nhau nếu một  trong hai nước bị bên thứ ba tấn công.

Mỹ sau đó đã duy trì sự hiện diện quân sự cả trong và ngoài Philippines. Philippines nằm trong chuỗi liên minh mà Mỹ đã thành lập ở châu Á (gồm từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia) và trở thành một liên minh trụ cột chính trong chính sách chiến lược của Tổng thống Barack Obama là “tái cân bằng” sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama triển khai chiến dịch “tái cân bằng” sang châu Á - Thái Bình Dương để đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc, quan hệ giữa Mỹ và Philppines càng được tăng cường.

Mỗi năm, hai nước tiến hành khoảng 28 cuộc tập trận chung thường niên, trong đó có 3 cuộc tập trận lớn (như tập trận Balikatan mà năm nay có sự tham gia của 5.000 quân Mỹ và 3.500 quân Philippines), để chuẩn bị đối phó với thảm họa và các biến cố khác.

Mỹ là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Philippines. Washington và Manila cũng đẩy mạnh quan hệ quốc phòng và ngày càng có nhiều chuyến thăm của tàu và máy bay Mỹ tới Philippines.

Mỹ đã có một thỏa thuận với người tiền nhiệm của ông Duterte về việc cho phép lực lượng quân đội Mỹ được luân phiên tới các căn cứ ở Philippines. Theo trang tin Gmanetwork, trước khi quan hệ với Philippines căng thẳng, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter từng tuyên bố lực lượng Mỹ sẽ tiếp cận quyền sử dụng thêm nhiều căn cứ quân sự ở nước này, so với 5 căn cứ đã loan báo.

Trong những năm gần đây, Mỹ đã gửi hàng trăm triệu USD viện trợ quân sự và viện trợ phát triển cho Philippines. Ngoài ra, Philippines cũng là quốc gia nhận viện trợ của Mỹ nhiều nhất ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong khuôn khổ chương trình nhằm giúp các nước mua vũ khí - khí tài do Mỹ sản xuất.


Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Reuters của Anh, một trong những hãng tin lớn nhất thế giới.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)