Theo Đại biểu Quốc hội Lê Như Tiến, xây nhiều Văn Miếu là việc làm lãng phí “mồ hôi, nước mắt của người dân” và làm giảm giá trị của Văn Miếu Quốc Tử Giám.

Thông tin về việc tỉnhVĩnh Phúc bỏ ra gần 300 tỉ để xây dựng một Văn Miếu hoành tráng đang khiến dư luận hết sức lo ngại. Có hay không một sự lãng phí tiền thuế của dân không cần thiết, tăng gánh nặng ngân sách cho địa phương và Quốc gia?

Điều đáng chú ý, theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Phúc và Báo Xây dựng đưa tin, trước khi xây dựng Văn Miếu, tỉnh Vĩnh Phúc đã cử đoàn sang Trung Quốc học tập kinh nghiệm.

Để có những phân tích kỹ hơn, bên lề Kỳ họp thứ 9 Quốc hội Khóa XIII, PV Infonet đã có cuộc phỏng vấn Đại biểu Quốc hội Lê Như Tiến, Phó Chủ nhiệm UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội về vấn đề này.

Đại biểu QH Lê Như Tiến trả lời bên lề Kỳ họp Quốc hội (Ảnh Hồng Chuyên)

Thưa ông, mới đây tỉnh Vĩnh Phúc đã xây dựng công trình Văn Miếu, với kinh phí lên đến gần 300 tỉ. Xin ông cho biết quan điểm của mình xung quanh sự kiện này?

Việt Nam chúng ta đã có Văn Miếu Quốc Tử Giám, tôn vinh những người thành danh, đỗ đạt trong các kỳ thi, trở thành tiến sĩ trong những kỳ thi của Việt Nam. Sự tôn vinh ấy, tôi thấy rất xứng đáng.

Nhưng nếu tỉnh nào cũng xây văn miếu để tôn vinh tiến sĩ của tỉnh mình, cũng phải cân nhắc xem có nên không?

Chúng ta đã có Văn Miếu, được thế giới công nhận, nếu tỉnh nào cũng có Văn Miếu thì phải hết sức thận trọng. Thứ nhất là tốn kém, thứ 2 có thực sự để tôn vinh như vậy hay không. Thứ 3, xây một Văn Miếu đến gần 300 tỉ quả là lãng phí, trong khi đây là một tỉnh cũng không phải là giàu có. Mà bỏ tiền ra, trong khi trường học, trạm xá trong các lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, các lĩnh vực khác bảo trợ xã hội rất cần những đồng tiền đến với người dân nghèo đến với bệnh nhân nghèo, học sinh nghèo. Chúng ta nên dành tiền vào những việc đó sẽ ý nghĩa hơn.

Tôi lại được biết là hình như Văn Miếu đó không phải là tôn vinh những người đỗ đạt cao của tỉnh từ xưa đến nay. Mà hình như tôn vinh người nào đó ở nước ngoài. Chúng ta càng phải cẩn trọng, càng phải lưu ý. Bởi vì đồng tiền xây dựng chính là tiến thuế của dân, mô hôi nước mắt của nhân dân nên khi làm bất cứ việc gì cũng phải quyết định cẩn trọng, kỹ lưỡng, không nên vội vàng. Không nên tỉnh này có Văn Miếu, tỉnh mình cũng phải có Văn Miếu. 

Quan điểm của tôi, làm cái gì cũng phải hết sức thiết thực, nhất là trong lúc đời sống nhân dân còn khó khăn. Kinh tế của đất nước còn khó khăn hạn chế, làm bất cứ công trình nào chúng ta cũng phải cân nhắc. Chưa nói đến công trình đấy có phù hợp hay không? Có xứng tầm hay không? Nó có đáp ứng nguyện vọng của nhân dân hay không?

Phải chăng, ông cho rằng, nếu đua nhau xây văn miếu sẽ làm giảm giá trị Văn Miếu Quốc Tử Giám và gây ra lãng phí không cần thiết?

Đúng như vậy! Thứ nhất, tỉnh nào cũng xây văn miếu, Văn Miếu Quốc Tử Giám của chúng ta sẽ là thế nào? Khi mà tỉnh nào cũng có Văn Miếu sẽ nhàm đi, mất giá trị đi.

Theo tôi, nếu muốn tôn vinh các bậc khoa cử thì có thể đặt danh sách tại bảo tàng truyền thống của tỉnh. Có khi nó phù hợp hơn xây một văn miếu độc lập như vậy.

Thứ 2, gây lãng phí trong tình hình đất nước đang khó khăn hiện nay.

Sáng 16/6, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Dự thảo Bộ luật hình sự (sửa đổi), nhiều đại biểu đã lên tiếng lo ngại về tình trạng lãng phí hiện nay. Điều này cần thiết phải có chế tài đủ mạnh để ngăn chặn. Đại biểu Đỗ Văn Đương (Đoàn TpHCM) đã đề nghị phải bổ sung thêm tội “lãng phí gây hậu quả nghiêm trọng”  vào Bộ luật Hình sự để ngăn chặn tình trạng này.

Thưa ông, theo thông tin từ Cổng thông tin tỉnh Vĩnh Phúc và Báo Xây dựng, trước khi xây dựng Văn Miếu, năm 2011, tỉnh Vĩnh Phúc đã cử đoàn sang Trung Quốc để học tập. Ông có suy nghĩ gì về thông tin này?

Tôi không nhận được thông tin này. Nhưng nếu thông tin cử đoàn sang Trung Quốc để học tập về xây Văn Miếu là có thật, tôi thấy điều đó cần phải xem xét lại. Chúng ta có thể học tập ngay trong đất nước của chúng ta.

Chúng ta đã xây dựng nhiều công trình, đặc biệt, vừa rồi có nghị quyết về văn hóa của Đảng và Nhà nước về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là phải hết sức chú ý văn hóa ngoại lai, học tập những văn hóa không phù hợp với thuần phong mỹ tục truyền thống của Việt Nam. Đây là điều đáng cảnh báo. Các đồng chí lãnh đạo của các tỉnh, các địa phương phải hết sức tỉnh táo.

Văn Miếu Vĩnh Phúc đã xây
Thông tin học tập Trung Quốc trước khi xây Văn Miếu

Để xảy ra tình trạng như vậy, ông đánh giá thế nào về trách nhiệm của người đứng đầu?

Trách nhiệm trước hết của lãnh đạo tỉnh. Trách nhiệm của người đứng đầu trong tỉnh phải rất nhạy cảm, rất hiểu biết về vấn đề này. Hiểu biết rằng chúng ta đang có nghị quyết, phong trào về xây dựng nền văn hóa lành mạnh, giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam. Nếu chúng ta chạy theo văn hóa ngoại lai, sẽ không bao giờ giữ gìn được văn hóa dân tộc, chạy theo như vậy không biết bao giờ cho kịp. Các nước đều có văn hóa riêng, nếu mình muốn giữ nét riêng, mình phải có bản sắc. Còn nếu chúng ta không giữ được bản sắc chúng ta không có tên trên bản đồ văn hóa thế giới. Trong thời kỳ hội nhập, càng hội nhập càng phải giữ gìn bản sắc văn hóa. Chúng ta có thể giao lưu về kinh tế về khoa học kỹ thuật nhưng bản sắc văn hóa là cái không thể đánh mất.

Xin cảm ơn ông!

Hồng Chuyên (thực hiện)