Rủi ro gian lận luôn là nỗi lo thường trực đối với các ngân hàng bởi nó liên quan đến các hành vi như rửa tiền, tham nhũng và lũng đoạn thị trường.

Ảnh minh họa

Thách thức trong quản trị

Trên thực tế, quy mô hoạt động, khối lượng giao dịch, và dòng tiền lưu thông qua hệ thống ngân hàng càng ngày càng rất lớn làm tăng rủi ro tội phạm tài chính.

Theo ông Saman Bandara, các hành vi gian lận, rửa tiền, lũng đoạn thị trường có thể được thực hiện xuyên quốc gia. Tuy nhiên, môi trường luật pháp ở các nước khác nhau, và các quy định về bảo mật dữ liệu làm tăng sự khó khăn trong việc phát hiện và điều tra.

Ngoài ra, những bộ phận phụ trách về tội phạm tài chính ngân hàng phải dựa vào sự rõ ràng về phân công trách nhiệm và nghĩa vụ xuyên suốt các bộ phận và phòng ban chức năng của tổ chức. Sự phức tạp về cơ cấu tổ chức của các định chế tài chính có thể làm giảm sự rõ ràng trong phân chia trách nhiệm đó.

“Gian lận ngân hàng ngày càng phức tạp và không ngừng thay đổi. Các kịch bản gian lận ngân hàng không những trở nên phức tạp và đa dạng hơn theo sự phát triển của thị trường, ngành, các tổ chức cũng như công nghệ. Các ngân hàng cũng gặp phải thách thức trong việc đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng do sự thận trọng  cho vay khi đối mặt nguy cơ nợ xấu cao,” ông Saman Bandara nói.

 Một trở ngại cho chính các nhân viên ngân hàng là họ không được trang bị đủ kiến thức về phát hiện và phòng chống gian lận, thiếu phương pháp được xây dựng một cách hệ thống và các công cụ phù hợp để hoàn thành trách nhiệm.

Ngân  hàng chủ động rà soát rủi ro

Theo kết quả nghiên cứu của Công ty Ersnt & Young, các ngân hàng tại Việt Nam đã và đang xây dựng khung quản trị gian lận toàn diện và thường xuyên tiến hành rà soát các rủi ro gian lận cũng như các chốt giám sát gian lận trong tổ chức của mình.

Ông Saman Bandara, Phó Tổng Giám đốc Công ty Ernst & Young Việt Nam cho biết, hành vi gian lận tại các ngân hàng có gắn bó mật thiết với các hoạt động rửa tiền. Mối liên hệ này cũng chính là một trong những khó khăn trong quản trị rủi ro gian lận của các ngân hàng.

Ông Saman Bandara cho biết, một số tổ chức tài chính đang trong quá trình đánh giá lại năng lực phát hiện và phòng chống gian lận của họ và xem xét những hệ thống giám sát giao dịch tân tiến hơn trong lĩnh vực này.

Một số tổ chức đang chuyển từ các hệ thống giám sát dựa trên cơ sở báo cáo sang các hệ thống dựa trên cơ sở cảnh báo, nghĩa là từ “phản ứng lại” sang “chủ động”. Hiện nay, những hệ thống dựa trên cơ sở cảnh báo đang trở nên tân tiến hơn để cung cấp sự giám sát thông minh, khi hệ thống xác định các mối quan hệ gian lận nhanh hơn, những điều tra viên có thể thực hiện một mình”, ông Saman Bandara nói.

Để các ngân hàng Việt Nam quản trị rủi ro gian lận hiệu quả, ông Saman Bandara cho rằng ngân hàng nên tìm hiểu về các hệ thống giám sát gian lận trực tuyến, đồng thời cố gắng tự xây dựng các giải pháp phát hiện gian lận.


Ngọc Tuân