Sau bốn năm xảy ra thảm họa rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản, Trung Quốc đã âm thầm tái khởi động xây dựng hai lò phản ứng mới vào tháng Hai năm nay.

Trận động đất mạnh 9 độ richter kéo theo sóng thần xảy ra hồi tháng 3/2011 đã phá hủy nghiêm trọng tổ máy số 1 tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản. Sau sự cố này, Trung Quốc đã cho ngừng toàn bộ gần 20 dự án xây dựng lò phản ứng hạt nhân mới. 

Việc chính phủ Bắc Kinh cho tái khởi động chương trình xây dựng khoảng 500 lò phản ứng trong nước cho tới năm 2050 và cả ở nước ngoài, sẽ biến Trung Quốc trở thành quốc gia có số lượng lò phản ứng nhiều gấp đôi so với thế gới. 

Một nhân viên của Công ty Quản lý và Vận hành điện hạt nhân vịnh Đại Á ở Trung Quốc. 

Song nhà vật lý hạt nhân Trung Quốc, ông He Zuoxiu cho rằng Trung Quốc chưa đủ năng lực để tiến hành xây dựng các lò phản ứng mới. 

"Trung Quốc chưa rút ra được những bài học kinh nghiệm từ thảm họa của nhà máy Fukushima. Không nhiều người dân Trung Quốc hiểu về những tác động từ hậu quả thảm họa cũng như mức độ nghiêm trọng của nó", tờ Japan Times dẫn lời ông He trả lời trong một cuộc phỏng vấn gần đây. 

Để đạt được tham vọng trở thành một cường quốc năng lượng hạt nhân, Trung Quốc sẽ cần xây từ 10 – 12 lò phản ứng mỗi năm. Con số này gấp đôi so với kỷ lục Pháp đã lập được từ thập niên 80. 

"Không một quốc gia nào trên thế giới từng tiến hành xây dựng hơn 10 lò phản ứng hạt nhân cùng một lúc. Tuy nhiên, một vài người Trung Quốc cảm thấy chưa thỏa mãn và họ muốn xây thêm lò phản ứng tại nhiều khu vực khác nữa", ông He nói. 

Hiện nay, Trung Quốc đang vận hành 26 lò phản ứng và đang cho xây dựng 23 lò phản ứng khác. Trong khi đó, một số cường quốc hạt nhân trên thế giới như Mỹ đang vận hành 99 lò phản ứng và Pháp là 58 lò.  

Trong thời gian gần đây, chính phủ Trung Quốc cũng đã nhiều lần nhấn mạnh tới việc phát triển ngành hạt nhân và đường sắt cao tốc là mối ưu tiên hàng đầu phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu. 

Thậm chí, hồi tháng Một, phát biểu trong buổi lễ kỷ niệm 60 năm ngành hạt nhân dân sự quốc gia, nhà lãnh đạo Tập Cận Bình khẳng định năng lượng hạt nhân là "nền tảng an ninh quốc gia" đồng thời kêu gọi Trung Quốc cần "viết lên một chương huy hoàng mới cho ngành hạt nhân quốc gia". 

Theo ông Tập, chính phủ Trung Quốc đặc biệt quan tâm tới ngành năng lượng hạt nhân trong bối cảnh quốc gia này đang phải giải quyết bài toán khó liên quan tới tình trạng ô nhiễm môi trường từ những nhà máy nhiệt điện đốt than. Đây cũng là nguyên nhân khiến chính phủ Trung Quốc đẩy nhanh tốc độ xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mới.  

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin từ Japan Times - một tờ báo được xuất bản bằng tiếng Anh tại Nhật Bản và thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn The Japan Times. Tờ báo này được phát hành lần đầu tiên vào năm tháng 3/1897.

MINH THU (lược dịch)