“Về tổng quan, tôi ủng hộ cách thức thi Toán trắc nghiệm trong 1 kỳ thi đông, diện rộng như kỳ thi THPT quốc gia, đặc biệt là khi giao kỳ thi về cho các địa phương chủ trì”, thầy Nguyễn Bá Tuấn - Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội cho hay.

Vừa qua, Bộ GD&ĐT đã công bố dự thảo phương án thi, xét tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2017 với nội dung đáng chú ý nhất là trừ Văn, tất cả các môn còn lại đều thi theo hình thức trắc nghiệm. 

Trong đó, bài thi Toán có 50 câu hỏi trắc nghiệm. Điều này đã gây ra không ít dư luận trái chiều vì cho rằng môn Toán thi theo hình thứ trắc nghiệm sẽ phá vỡ tư duy logic của bộ môn này.

Để rộng đường dư luận PV báo Infonet đã có cuộc trò chuyện cùng thầy Nguyễn Bá Tuấn - Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội xung quanh vấn đề này.

 Thầy Nguyễn Bá Tuấn - Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội

Vừa qua, Bộ GD&ĐT có công bố dự thảo phương án thi THPT quốc gia 2017. Trong đó, điểm chú ý nhất là môn Toán sẽ chuyển sang hình thức thi trắc nghiệm gồm 50 câu. Là một giáo viên Toán có kinh nghiệm ôn thi lâu năm cho các thí sinh, xin thầy cho biết quan điểm của mình về vấn đề này?

Thầy Nguyễn Bá Tuấn  - Giảng viên Đại học Công nghiệp Hà Nội: Thực ra bản thân tôi và học sinh quan tâm nhất hiện nay là Bộ sớm chốt phương án để các em có thể tập trung ôn tập.

Về tổng quan, tôi ủng hộ cách thức thi Toán trắc nghiệm trong 1 kỳ thi đông, diện rộng như kỳ thi THPT quốc gia, đặc biệt là khi giao kỳ thi về cho các địa phương chủ trì. Đây không phải là hình thức thi mới, ở Việt Nam năm 2007 Bộ GD&ĐT cũng đã chuẩn bị sẵn sàng cho việc thi Toán trắc nghiệm.

Từ năm 2015, ĐH Quốc gia Hà Nội cũng đã tổ chức thi Toán trắc nghiệm trên máy tính và cũng cho thấy hiệu quả nhất định khi số lượng thí sinh dự thi kỳ thi tuyển sinh riêng của trường năm 2016 tăng mạnh so với 2015. Thi Toán trắc nghiệm và tổ chức chấm thi bằng máy có những ưu điểm đáng quan tâm:

Giảm áp lực thi cử, tiết kiệm nhân lực, thời gian tài chính khi thời gian thi giảm (từ 180 phút xuống 120 phút), chấm thi bằng máy giúp tiết kiệm rất lớn trong khâu chấm thi, rút ngắn thời gian chấm thi.

Đảm bảo tính công bằng trong chấm thi. Trong khi chấm tự luận phụ thuộc vào người chấm và có thể có các vấn đề chênh lệch giữa các vùng miền, địa phương thì khi chấm bằng máy sẽ đảm bảo được sự công bằng cho thí sinh.

Đề thi bao phủ được nhiều kiến thức hơn, hướng tới tinh thần học gì thi nấy thay vì thi gì học nấy như hiện tại. Với số lượng 50 câu, độ quét kiến thức giữa các câu hỏi sẽ đa dạng hơn thay vì 10 câu theo cấu trúc gần như cố định khi thi tự luận. Đưa kiến thức được hỏi trong đề thi về dạng phù hợp và bám sát sách giáo khoa hơn.

Tuy nhiên cũng khó tránh khỏi các nhược điểm mà chúng ta cần tìm cách khắc phục như: Không chấm được quá trình làm bài, chấm ý làm của học sinh để thấy được khả năng xử lý vấn đề của các em; khó đánh giá được việc lập luận của của học sinh.

Việc đột ngột công bố chuyển sang thi trắc nghiệm cũng như quá trình thay đổi liên tục những năm gần đây khiến cho các em học sinh cũng như các thầy cô gặp bất ngờ và khó khăn trong việc thích ứng. 

Đồng thời vấn đề ra đề thi cũng được quan tâm nhất. Liệu đề thi đã được chuẩn bị tốt chưa, ngân hàng đề đã thử nghiệm và đảm bảo chất lượng chưa, phân loại được thí sinh không?

Trong khi các năm trước ra đề chỉ trắc nghiệm vài chục câu vẫn có những sơ suất thì nay ngân hàng đề hàng nghìn câu càng khiến cho mọi người lo lắng.

Cái chính là cần phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, một lộ trình đổi mới công khai, đồng thuận. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về ngân hàng đề thi cũng sẽ góp phần giải quyết các hạn chế của phương án thi này.

Nhìn vào những ưu nhược điểm đó cùng với mục tiêu của kỳ thi THPT quốc gia và việc tăng tính tự chủ cho các trường ĐH thì có thể nói thi phương án thi THPT quốc gia 2017 và trắc nghiệm Toán là phù hợp.

Nhiều người cho rằng, hình thức thi trắc nghiệm sẽ khiến học sinh sử dụng thủ thuật để tìm ra đáp án, như vậy quá trình học sẽ phá vỡ tư duy lo gic của môn Toán. Thầy suy nghĩ gì về ý kiến này?

Với 2 năm nghiên cứu và giảng dạy, ôn thi trắc nghiệm Toán chon các thí sinh dự thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội, cá nhân tôi thấy trắc nghiệm Toán không hề là phá vỡ tư duy logic của học sinh. Toán trắc nghiệm yêu cầu các em học rộng hơn, bao quát hơn nhưng vẫn phải nắm được kiến thức cơ bản, hiểu được bản chất vấn đề.

Quá trình làm bài cũng phải phân tích dữ liệu, nhận dạng bài và tìm hướng giải. Như đề Toán trắc nghiệm của kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội có 2 loại: 1 là lựa chọn đáp án đúng, 2 là điền đáp án; với dụng lựa chọn đáp án đúng A,B,C,D thì có thể đi ngược 1 chút là thử ngược đáp án vào đề để tìm đáp án đúng, loại trừ đáp án hoặc có cả khả năng may rủi.

Với dạng câu hỏi điền đáp án thì vẫn yêu cầu thí sinh phải làm tuần tự từ đầu để đi tới 1 đáp án cuối cùng và điền vào ô trống. Một yêu cầu nữa là khi ôn tập Toán trắc nghiệm là kích thích thí sinh tư duy, tìm tòi, sáng tạo ra cách làm mới, nhanh hơn, hợp lý hơn. Tuy nhiên như phân tích hạn chế ở trên thì khi chấm cũng sẽ không đánh giá được quá trình làm, không thấy được cách làm của các em, xem cách nào sáng tạo hơn…

Ngoài ra nếu giáo viên bậc THPT chỉ chuyên tâm hướng các em tới tìm các mẹo thủ thuật mà không có sự ôn tập bài bản, nắm được kiến thức cơ bản thì sẽ tạo ra hệ lụy tiêu cực, khiến các em tư duy toán học không tốt. Tất nhiên là các mẹo, thủ thuật mà không có kiến thức tốt thì cũng sẽ không có được kết quả cao.

Việc Bộ GD&ĐT vừa công bố phương thức đã áp dụng ngay trong kỳ thi 2017 có gây áp lực cho học sinh và giáo viên không thưa thầy ?

Mặc dù Bộ GD&ĐT cho biết là đã có sự chuẩn bị từ nhiều năm nhưng đột ngột thông báo và áp dụng ngay trong năm 2017 cũng có ít nhiều cho học sinh và giáo viên bất ngờ. Trong khi các em học sinh đang ôn tập theo hình thức tự luận, theo cấu trúc đề của năm 2015, 2016 thì nay nếu thi trắc nghiệm các em sẽ phải thay đổi cách thức ôn tập.

Giáo viên cũng vậy, để chuẩn bị được tài liệu, bài tập dạng trắc nghiệm cũng cần có thời gian, đặc biệt là xây dựng đề bài tập chất lượng.Trên thị trường sách cũng đang rất hiếm các tài liệu, sách về trắc nghiệm Toán nên các em cũng ít có nguồn tham khảo. Nếu áp dụng ngay trong năm nay, cả thầy và trò đều cần có sự cố gắng rất nhiều để thích ứng kịp thời.

Tôi từng khảo sát nhỏ vào hôm 14/9 trong lớp có hơn 100 học sinh về các em ủng hộ Toán trắc nghiệm hay tự luận, thì có khoảng 50 em cho biết ủng hộ tự luận, 40 em ủng hộ trắc nghiệm, còn lại khoảng 10 em thì cho biết thi theo hình thức nào cũng được.

Đến hiện nay khi hỏi lại các em thì đa phần các em chỉ mong muốn có thông báo chính thức sớm để có hướng ôn luyện tốt nhất, tránh hoang mang không biết nên ôn thế nào. Cái chính ở thời điểm này, tôi nghĩ những nhà quản lí giáo dục cần chốt phương án thi sớm nhất có thể để các em yên tâm học tập, đồng thời có lộ trình  đổi mới cụ thể để các em đang học lớp 10,11 có định hướng học tập từ bây giờ.

Xin cảm ơn thầy về cuộc trò chuyện!

Hoàng Thanh