Trước đây, số người nhiễm HIV qua đường máu chiếm đa số thì vài năm trở lại đây, tỷ lệ lây nhiễm qua đường quan hệ tình dục đang ngày một gia tăng.

Theo Báo cáo của Cục phòng, chống HIV/AIDS, năm 2015, số ca lây truyền HIV qua đường tình dục chiếm hơn 50% trong tổng số các ca lây nhiễm mới, trong đó nam giới chiếm 66%. Tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm quan hệ đồng giới nam (MSM) là 6,7%. 

Những nghiên cứu trong cộng động mới đây chỉ ra rằng, đối tượng quan hệ tình dục nam có nguy cơ nhiễm HIV cao gấp 19 lần và nữ chuyển giới nguy cơ nhiễm HIV cao 49 lần so với bình thường.

Theo TS. Hoàng Đình Cảnh, Cục phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế, quan hệ tình dục đồng giới nam và người chuyển giới không phải là vấn đề mới ở Việt Nam. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về nhóm người này. Người nhóm MSM và người chuyển giới là nhóm thiểu số về giới tính đang bị xã hội kỳ thị và phân biệt đối xử khá nặng nề, điều này cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV trong cộng đồng.

Cục phòng chống HIV/AIDS cho biết, thống kê sơ bộ tại Việt Nam, có khoảng 250.000 đến 450.000 người thuộc nhóm MSM tập trung chủ yếu tại các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh. Những năm gần đây, mặc dù, tỷ lệ nhiễm mới HIV trong cộng đồng có xu hướng giảm nhưng tỷ lệ nhiễm mới HIV trong nhóm MSM lại gia tăng đáng kể.

TS. Nguyễn Thụy Vân, chuyên gia của WHO tại Việt Nam nhận định, kỳ thị và phân biệt đối xử đã tác động nhiều đến khả năng tiếp cận và chọn lựa sử dụng dịch vụ y tế của nhóm người MSM. phần đông họ cảm thấy ái ngại, nhiều khi là cảm giác sợ khi phải đến các cơ sở y tế. Trong khi nhu cầu được chăm sóc y tế của nhóm người này lại khá cao.

Đại diện nhóm MSM cho biết, trong chăm sóc y tế, người đồng tính gặp rất nhiều rào cản. Người đồng giới không thể khám chữa bệnh bộ phận chuyển giới vì ở nước ta hiện chưa có chuyên khoa này và ngay cả khám chữa bệnh thông thường cũng vấp phải những khó khăn riêng. 

Nhóm MSM bày tỏ mong muốn về một mô hình phòng khám thân thiện để được chăm sóc y tế bình đẳng, tránh bệnh tật và nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng. Đại diện nhóm MSM nhấn mạnh: nguy cơ lây nhiễm HIV của nhóm MSM cao hơn 19 lần so với bình thường, trong khi sợ kỳ thị lại là nguy cơ tiểm ẩn.

Tại Việt Nam, hiện chưa có cơ sở y tế nào thực hiện phẫu thuật chuyển giới hoàn chỉnh. Do vậy, người có nhu cầu chuyển giới thường sang các nước lân cận như Thái Lan để thực hiện phẫu thuật và khi có nhu cầu điều trị sau phẫu thuật họ lại tiếp tục bay sang Thái Lan. 

Chuyển giới nữ sang nam phải uống thuốc tăng cơ, vitammin A, còn chuyển từ nam sang nữ phải tiêm hormone mỗi tuần một lần. Việc thường xuyên sử dụng, thực hiện các thủ thuật y tế những không phải lúc nào cũng được tư vấn, hướng dẫn đúng cách về phòng tránh nguy cơ lây nhiễm bệnh tạo nên các rủi ro tiềm ẩn. Theo nghiên cứu của Golub and Garamel, năm 2013, kỳ thị liên quan đến HIV được xác định là rào cản ngăn nhóm MSM và phụ nữ chuyển giới đi xét nghiệm HIV.

Bạch Dương