Quốc hội có thẩm quyền quyết định tổng mức vay của ngân sách Nhà nước và trả nợ gốc các khoản vay của ngân sách Nhà nước.

Đây là một nội dung mới được bổ sung vào dự thảo Luật ngân sách Nhà nước (sửa đổi) được Quốc hội thông qua sáng 25/6 với tỷ lệ 89,47%, tương đương 442/456 ĐBQH tán thành. Tuy nhiên, vẫn còn 11 ĐBQH không tán thành và 3 ĐB không biểu quyết.

Quốc hội quyết tổng mức vay NSNN

Theo báo cáo giải trình tiếp thu được Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển trình bày, một số ĐBQH cho rằng, khoản 3 Điều 7, khoản 9, Điều 8 quy định ngân sách chỉ bố trí trả nợ lãi, còn nợ gốc được bố trí từ các khoản vay mới là không phù hợp. Tiếp thu ý kiến của ĐBQH, Uỷ ban thường vụ Quốc hội cho rằng, Luật ngân sách Nhà nước (NSNN) hiện hành quy định chi NSNN bao gồm chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền do Chính phủ vay, bội chi NSNN bao gồm toàn bộ các khoản vay để bù đắp chênh lệch thu, chi NSNN.

Tỷ lệ Quốc hội biểu quyết thông qua Luật NSNN (sửa đổi)

Như vậy, phần vay được phản ánh 2 lần trong chi ngân sách: lần thứ nhất sử dụng nguồn vay để chi ngân sách, lần thứ hai chi trả nợ gốc khi đến hạn. Do đó, mức bội chi NSNN của Việt Nam thường cao hơn so với phương pháp tính bội chi ngân sách theo thông lệ quốc tế.

Vì thế, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã sửa đổi, bổ sung những quy định liên quan đến vấn đề này.

Theo đó, bỏ nội dung “Đối với chi trả nợ gốc khi đến hạn được bố trí từ các khoản vay mới theo quy định của pháp luật để thực hiện” tại cuối khoản 3 Điều 7 và khoản 9 Điều 8.

Đồng thời đã bổ sung một số quy định tại thể hiện các trường hợp chi trả nợ gốc và lãi của NSNN.

Khoản 12 Điều 4 bổ sung làm rõ hơn như sau: “Chi trả nợ là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước để trả các khoản nợ đến hạn phải trả, bao gồm khoản gốc, lãi, phí và chi phí khác phát sinh từ việc vay”.

Đặc biệt, bổ sung thẩm quyền Quốc hội tại khoản 4 Điều 19: “Quốc hội quyết định tổng mức vay của NSNN và trả nợ gốc các khoản vay của NSNN”.

Không quyết ngân sách qua 2 kỳ họp

Trước ý kiến ĐBQH góp ý, Quốc hội cần dành 10% quỹ thời gian của 2 kỳ họp để bàn ngân sách giữa kỳ và cuối kỳ, hoặc tổ chức Hội nghị ĐBQH chuyên trách cho ý kiến về dự toán NSNN trước khi trình Quốc hội.

Nêu quan điểm của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển cho hay,  không nên quy định cứng thời gian 10% trong Luật NSNN mà nên để Quốc hội quyết định thời gian theo từng kỳ họp. Đồng thời, việc tổ chức Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách sẽ tùy theo tình hình thực tế, Uỷ ban thường vụ Quốc hội có thể triệu tập họp, không nên quy định trở thành một quy trình trong xem xét dự toán NSNN vì việc thảo luận dự toán NSNN phải tiến hành nhiều vòng, sẽ làm chậm tiến độ xây dựng dự toán.

Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của các vị ĐBQH, UBTVQH đã chỉ đạo tiếp thu, sửa đổi theo hướng tổ chức lấy ý kiến của các vị ĐBQH vào dự toán NSNN khi xem xét sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 387/2003/NQ-UBTVQH11.

Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) gồm 7 chương, 77 điều, có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2017.

Trường Giang