Quốc hội cần quyết định ngân sách qua 2 kỳ họp để tránh hình thức, đảm bảo thực quyền.... nhưng Ủy ban thường vụ Quốc hội lại cho rằng chưa khả thi.

Sáng 2/6 Quốc hội đã lắng nghe báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật ngân sách Nhà nước (sửa đổi).

Theo Chủ nhiệm Ủy ban tài chính, ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển, nhiều ý kiến đề nghị để tránh hình thức, đảm bảo thực quyền của Quốc hội cần quyết định ngân sách qua 2 kỳ họp. Giai đoạn 1, tại kỳ họp giữa năm, Quốc hội sẽ quyết định khung ngân sách, tổng thu, tổng chi, bội chi, cơ cấu thu, cơ cấu chi, định hướng ưu tiên nhiệm vụ chi trong một số ngành... Trên cơ sở đó, tại kỳ họp cuối năm Chính phủ báo cáo về dự toán thu, chi chính thức và phương án phân bổ cụ thể ngân sách trung ương cũng như dự toán ngân sách Nhà nước (NSNN) để Quốc hội xem xét, quyết định.

Chủ nhiệm Ủy ban tài chính ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển đọc báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật ngân sách Nhà nước sáng 2/6

Đánh giá việc quyết định ngân sách theo quy trình 2 kỳ họp sẽ giúp việc xây dựng dự toán khoa học, chất lượng... nhưng theo Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) quy trình làm dự toán ngân sách qua 2 kỳ họp là chưa thật phù hợp trong tình hình hiện nay.

Lập luận của UBTVQH đưa ra bởi theo quy định của hệ thống pháp luật hiện hành, Quốc hội một năm chỉ họp 2 kỳ. Tại kỳ họp giữa năm (tháng 5, tháng 6), Quốc hội không quyết định về khung kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cho năm sau.

Trường hợp điều chỉnh lại quy định để giao Quốc hội quyết định về khung ngân sách cùng với khung về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại kỳ họp giữa năm, đòi hỏi công tác dự báo phải có bước cải thiện lớn, chính sách kinh tế vĩ mô và tài chính - NSNN có tính ổn định cao.

“Vì vậy, xin Quốc hội cho giữ như quy trình hiện hành, nghĩa là Quốc hội chỉ thông qua ngân sách tại 1 kỳ họp”- Chủ nhiệm Ủy ban tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển nói.

Về mức dư nợ vay của chính quyền địa phương, có ý kiến đề nghị bổ sung thêm điều kiện vay nợ của ngân sách địa phương là nếu không trả nợ được đúng hạn thì không được vay mới. Một số ý kiến đề nghị mức dư nợ cần căn cứ vào khả năng trả nợ của chính quyền địa phương, dựa trên 4 mức dư nợ của chính quyền địa phương là 30%, 50%, 100%, 150%. Có ý kiến cho rằng, các địa phương có bội chi, thu ngân sách thấp thì có thể không nên quy định 2 nhóm mức vay nợ của các địa phương có tỷ lệ 50% và 30%.

UBTVQH thấy rằng, các điều kiện để ngân sách địa phương được phép bội chi được quy định trong Luật là điều kiện chung, còn điều kiện cụ thể thì do Chính phủ quy định. UBTVQH cũng đề xuất khống chế mức giới hạn vay của ngân sách địa phương tính trên số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp.

Cụ thể, đối với thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh không vượt quá 60% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp. Với các địa phương có số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp lớn hơn chi thường xuyên của ngân sách địa phương không vượt quá 30% thu ngân sách được hưởng theo phân cấp.

Còn các địa phương có số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp nhỏ hơn hoặc bằng chi thường xuyên của ngân sách địa phương không vượt quá 20% thu ngân sách được hưởng theo phân cấp.

“Với việc khống chế mức vay của ngân sách địa phương theo số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp như trên thì về cơ bản số dư nợ được phép vay của ngân sách địa phương tương đương với dự thảo Luật Chính phủ đã trình Quốc hội”- UBTVQH đánh giá.

Trường Giang