Theo các quan chức Mỹ, mới đây Nga đã có những động thái chuẩn bị tại Syria khiến Mỹ lo ngại rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ đẩy mạnh hỗ trợ quân sự đối với Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Các hoạt động của Nga, bao gồm việc vận chuyển các nguyên liệu của các căn nhà dựng sẵn cho hàng trăm người tới một căn cứ không quân ở Syria cũng như các trạm không lưu di động, đã khiến tình hình trở nên phức tạp hơn sau hàng loạt những nỗ lực của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nhằm lôi kéo sự ủng hộ của ông Putin để tìm ra một giải pháp đối với cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria.

Tổng thống Syria Bashar al-Assad có cuộc đàm thoại với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Mikhail Bogdanov tại thủ đô Damascus, Syria.

Các quan chức Mỹ nói họ không biết chắc ý định của Nga là gì, nhưng vài người khẳng định việc Nga xây dựng nhà tạm cho thấy nước này có thể đưa khoảng 1.000 cố vấn quân sự hoặc binh lính tới căn cứ không quân gần quê hương của gia đình Assad. 

Một số quan chức Mỹ khác cho rằng họ không thấy có những dấu hiệu cho thấy Nga có kế hoạch đưa một lực lượng bộ binh lớn, nhưng họ nói các căn nhà tạm sẽ cho phép Nga sử dụng căn cứ này làm bến đỗ chính để vận chuyển các thiết bị quân sự cho chính phủ Syria, thậm chí là nơi đóng quân để Nga tiến hành các cuộc không kích giúp đỡ phe Tổng thống Assad.

Các chuyên gia phân tích tình báo Mỹ cũng đang theo dõi các chuyến hàng ở Nga để xác định xem các thiết bị nào sẽ được đưa đến Syria. Một quan chức cho rằng Nga trong tương lai sẽ có thể triển khai từ 2.000 đến 3.000 quân tới đây.

“Đây là những động thái rất đáng lo ngại, dường như có sự chuẩn bị kỹ lưỡng”, một quan chức Mỹ giấu tên cho biết. Người này nói thêm rằng hiện vẫn chưa có thông tin xác nhận có một số lượng binh sĩ, máy bay hay vũ khí hạng nặng của Nga đã đến Syria.

Syria là một trong những khách hàng mua vũ khí chính của Nga và cũng cho phép Nga xây dựng căn cứ hải quân ở thành phố cảng Tartus. Nhưng những mối lo mới của các chuyên gia phân tích tình báo cùng các tin tức ở Trung Đông đã khiến Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng đưa ra lời cảnh báo đối với các hoạt động của Nga.

Một số hãng tin cho rằng binh lính Nga đang sát cánh chiến đấu cùng quân đội của chính quyền Assad.

“Chúng tôi đã nhiều lần bày tỏ sự quan ngại đối với việc Nga hỗ trợ quân sự cho chính quyền Assad”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ là ông John Kirby cho biết. “Hiện tại chúng tôi đang theo dõi rất sát những hành động của họ. Nếu những thông tin trên là sự thật, đó sẽ là dấu hỏi lớn đối với cam kết của Nga nhằm đi đến giải pháp hòa bình tại Syria và nó sẽ thay đổi tình hình xung đột hiện tại”.

Hiện vẫn chưa rõ chính phủ Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chất vấn chính phủ Nga về hoạt động trên hay chưa, tuy nhiên một số quan chức cho biết giữa Mỹ và Nga sẽ có cuộc đàm thoại về vấn đề này trong những ngày tới.

Vào ngày 4/9, tại Vladivostok (Nga), Tổng thống Putin đã bác bỏ những tin tức cho rằng Nga đưa quân bộ đến Syria, đồng thời gọi những thông tin này là “vội vàng”.

“Chúng tôi đang xem xét nhiều lựa chọn, nhưng cho đến giờ những gì mà các hãng thông tấn đề cập đến hoàn toàn chưa xảy ra”, ông Putin phát biểu tại cuộc họp báo trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Phương Đông diễn ra thường niên tại Vladivostok.

Nhưng ông Putin khẳng định rằng Nga cung cấp vũ khí cho chính phủ Assad theo hợp đồng đã có từ 5 đến 7 năm trước và rằng chính phủ Syria nên được coi là một phần trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố.

“Chúng tôi đã luôn hỗ trợ các trang thiết bị, huấn luyện binh sĩ và các loại vũ khí của Nga cho Syria”, ông Putin nói. “Chúng tôi thực sự muốn lập nên một liên minh quốc tế nhằm chống lại chủ nghĩa khủng bố và tôn giáo cực đoan”.

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin từ tờ The New York Times. Đây là một nhật báo trực thuộc Công ty New York Times, được phong tặng tên hiệu "Bà tóc bạc" ("Gray Lady") và được xem là tờ báo danh giá (newspaper of record) và quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Anh Tuấn (lược dịch)