Theo nhận định của Luật sư Trương Thanh Đức, hoạt động rửa tiền núp bóng trò chơi có thưởng như xổ số, casino là có thật. Tuy nhiên, dường như chúng ta đang buông lỏng quản lý đối với những lĩnh vực được xem là nhạy cảm này!

Dấu hiệu đã rõ

Chính phủ đã quy định các bộ ngành cùng vào cuộc trong công tác phòng, chống rửa tiền. Đối với các đơn vị hoạt động trò chơi có thưởng như xổ số, casino, Bộ Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, xây dựng cơ chế chính sách, các quy định về tài chính, kế toán, kiểm toán, thanh tra, kiểm tra, giám sát… để phát hiện và thực hiện công tác phòng, chống rửa tiền.

Để nhận biết những dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực trò chơi có thưởng, casino, luật Phòng, chống rửa tiền nêu rõ: Khách hàng có dấu hiệu liên tục cố tình thua tại casino, khách hàng đổi số lượng đồng tiền quy ước có giá trị lớn tại casino, điểm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng nhưng không tham gia chơi hoặc chơi với số lượng rất nhỏ sau đó đổi lại thành tiền mặt hoặc séc, hối phiếu ngân hàng hoặc chuyển tiền đến tài khoản khác.

Dấu hiệu nữa là khách hàng yêu cầu chuyển tiền thắng cược, trúng thưởng cho bên thứ ba không có mối quan hệ rõ ràng với khách hàng hoặc khi bên thứ ba không có nơi thường trú cùng với khách hàng. Khách hàng đồng thời bổ sung tiền mặt hoặc séc vào số tiền thắng cược, trúng thưởng và yêu cầu casino, điểm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng chuyển thành séc có giá trị lớn.

Ngoài ra, khách hàng nhiều lần trong một ngày yêu cầu casino, điểm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng đổi số lượng đồng tiền quy ước thành tiền mặt. Khách hàng nhiều lần trong một ngày yêu cầu bên thứ ba đổi hộ số lượng đồng tiền quy ước có giá trị lớn và nhờ bên thứ ba chơi cá cược hộ; Khách hàng nhiều lần trong một ngày mua vé xổ số, vé đặt cược, đổi đồng tiền quy ước ở gần mức giới hạn giao dịch có giá trị lớn; Khách hàng mua lại vé số trúng thưởng có giá trị lớn từ người khác.

Dấu hiệu nhận biết đối tượng khách hàng có nguy cơ rửa tiền trong lĩnh vực này đã có nhưng số vụ việc phát hiện được chưa đáng kể

Nhưng... chống thế nào?

Nhiều ý kiến cho rằng, dù các dấu hiệu để nhận biết đối tượng khách hàng có nguy cơ rửa tiền, cần được giám sát đặc biệt trong lĩnh vực này đã có trong luật nhưng trên thực tế, số vụ việc phát hiện được nhờ luật này chưa đáng kể. Trong khi đó, tội phạm hoạt động trong lĩnh vực này đang diễn ra hết sức phức tạp.

Có thể nói, các loại hình trò chơi giải trí có thưởng là môi trường thuận lợi cho nạn rửa tiền, đặc biệt đối với hoạt động bất hợp pháp. Các tổ chức tội phạm luôn tìm cách khống chế thị trường ngầm, trong đó có đặt cược để “rửa” sạch đồng tiền phi pháp.

Nói như Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐQT Công ty Luật Basico, Chủ nhiệm CLB Pháp chế ngân hàng, hoạt động rửa tiền núp bóng trò chơi có thưởng như xổ số, casino là có thật. Tuy nhiên, dường như chúng ta buông lỏng quản lý đối với những lịch vực được xem là nhạy cảm này.

Luật sư Trương Thanh Đức phân tích: “Để rửa tiền, người ta sẵn sàng dám mua một vé trúng thưởng với giá gấp 1,5 – 2 lần giá trị thật của tấm vé đó. Những việc như thế này, chúng ta chỉ có thể quản con số, quản luân chuyển tiền. Cái chính là chúng ta phải nắm bắt theo dõi xác minh được bản chất nguồn gốc là cái gì. Người ta trúng xổ số như thế thì chỉ có thể may mắn một lần duy nhất, chứ không thể nào trúng 2-3 lần độc đắc. Cũng như một lần thắng bạc trong casino với giá trị lớn thì còn có thể có chứ đến 2 lần thì xác suất đó vô cùng hi hữu, cho nên cần phải tập trung vào xem xét sâu xa trong đó nó là cái gì”

Còn bà Nguyễn Thị Thúy Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) đã từng khẳng định, tội phạm có tiền bẩn sẵn sàng bỏ ra từ 10% đến 20% để có được tờ vé số trúng thưởng… 

Hoạt động rửa tiền trong các hoạt động vui chơi có thưởng là vô cùng phức tạp. Bên cạnh việc chấp nhận bỏ tiền ra để mua một tấm vé trúng thưởng, đối tượng rửa tiền còn bỏ tiền ra để… thua bạc, tất cả không nằm ngoài mục đích xóa dấu vết những đồng tiền bẩn từ làm ăn phi pháp. Vấn đề quan trọng hiện nay là phải ngăn chặn như thế nào để có hiệu quả, nhất là trong giai đoạn đất nước mở cửa, hội nhập với quốc tế như hiện nay.

 

Theo thống kê, Việt Nam hiện có 50 điểm được phép kinh doanh trò chơi có thưởng dành cho người nước ngoài. Bên cạnh đó, tính đến hết năm 2014, cả nước có 8 doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh casino. 

Còn số liệu của Vụ Tài chính - Ngân hàng (Bộ Tài chính), năm 2010 doanh thu của riêng hoạt động kinh doanh casino đạt  khoảng 160 tỷ đồng; năm 2012 tăng lên 250 nghìn tỷ đồng; năm 2013 bị suy giảm nhưng cũng đạt trên 200 tỷ đồng.

 

Ngọc Tuân