"Không phải chúng tôi thì ai sẽ làm?" Đó là câu trả lời của Black Tulips - một nhóm khoảng 30 tình nguyện viên chuyên đi nhặt xác những binh sĩ Kiev bị thiệt mạng trong các cuộc giao tranh ở Ukraine.

Sau đây là câu chuyện do phóng viên hãng tin Al Jazeera kể lại khi tiếp xúc với Black Tulips:

Cứ tuần một lần, Leonid Sholkovsky lại có giấc mơ kì lạ. Trong mơ, anh thấy mình đi tới các chiến tuyến ở miền Đông, nơi anh đã tới để nhặt xác các binh sĩ Ukraine tử trận.

Một thi thể binh sĩ Ukraine ở thị trấn Debaltseve, miền Đông Ukraine hôm 20/2/2015.

Trong giấc mơ đó, một binh sĩ trẻ tuổi bước qua những mảnh vỡ của các xe quân sự và thi thể của các binh sĩ khác để tiến về phía anh. Trên áo của binh sĩ này có gắn cờ Ukraine và đội mũ nên Sholkovsky biết đây có thể là một trong hàng trăm binh sĩ đã được chuyển thi thể về nhà trước đó.

Có điều Sholkovsky không hiểu tại sao người lính trẻ này lại xua tay về phía mình.

Sholkovsky nói: "Cậu ấy có thể đang cố cảnh báo tôi cái gì đó, hay bảo tôi đừng làm việc mà tôi đang làm nữa. Giờ mỗi lần đi nhà thờ, tôi đều thắp một ngọn nến cho binh sĩ này dù không biết anh ta là ai".

Rất ít người thích công việc của Sholkovsky, không chỉ bởi những cơn ác mộng đó.

Sholkovsky, 44 tuổi, trước đây là một thợ máy ở Kiev. Sau đó anh tham gia Black Tulips để thu thập thi thể những binh sĩ bị thiệt mạng trên các chiến tuyến ở miền Đông Ukraine.

Các thành viên của đội tình nguyện Black Tulips.

Vì phải ra tận chiến tuyến, nên công việc của họ vô cùng nguy hiểm và phức tạp. Họ phải làm việc ở các chiến hào, những cánh đồng có đầy mìn và những đạn pháo chưa nổ. 

Đôi khi họ phải xông vào lúc các cuộc giao tranh đang diễn ra.

Black Tulips cho biết họ làm công việc này với mục đích duy nhất là để cho gia đình các binh sĩ có thể chôn cất tử tế người thân của mình. 

Igor Slyusar, 40 tuổi, một nhà kinh tế từ Kiev, hiện đang làm cùng nhóm với Sholkovsky nói: "Đây là sự đóng góp của chúng tôi, cách tốt nhất chúng tôi có thể giúp đỡ trong cuộc chiến tranh khủng khiếp này. Nếu không phải chúng tôi, thì ai sẽ làm việc này?"

Trước khi cuộc xung đột nổ ra, Sholkovsky và đồng đội của mình chỉ là những người Ukraine bình thường. Nhưng giờ đây, họ lục tìm trong những chiếc xe tăng, những chiếc xe bọc thép bị đánh bom và những cánh đồng hoa hướng dương bị nhuốm màu bom đạn ở miền Đông Ukraine để tìm kiếm thi thể của các binh sĩ Kiev.

Công việc của Black Tulips không kém phần nguy hiểm.

Serhei Tkalenko, 50 tuổi, nói: "Đôi khi bạn vào một chiến trường và không thể tin nó đang tồn tại ở năm 2015. Nó giống như ở năm 1942. Chúng tôi bị sốc khi chứng kiến những gì đang xảy ra ở đây".

Black Tulips được thành lập vào tháng 9/2014. Trước đó không lâu đã diễn ra trận chiến đẫm máu giữa ly khai và các lực lượng vũ trang Ukraine để giành ngọn đồi chiến lược Savur-Mohyla. Đến cuối tháng Tám, Savur-Mohyla rơi vào tay ly khai. Thi thể của hàng chục binh sĩ Ukraine tử trận bị bỏ lại phía sau và Bộ Quốc phòng Ukraine đã chỉ thị thành lập một nhóm tình nguyện trở lại thu thập các thi thể vì quân ly khai cấm các quan chức Ukraine vào đây.

Black Tulips đã ra đời và đến Savur-Mohyla làm nhiệm vụ.

Black Tulips nhớ lại, các cuộc giao tranh bằng xe tăng, đạn súng cối và pháo hạng nặng đã khiến nhiều người thiệt mạng. Thi thể họ nằm rải rải trên các đường phố và các cánh đồng. Vì đã chết cách đó nhiều ngày nên khi nhóm đến thu thập, các thi thể đã bốc mùi. Thậm chí nhiều thi thể còn bị thú hoang quấy phá trước khi Black Tulips đến.

Slyusar nói: "Ban đầu chúng tôi đều có cảm giác không dễ chịu gì, nhưng chúng tôi vẫn làm việc vì chúng tôi thấy có nghĩa vụ phải làm như vậy. Bạn chỉ cần đặt họ vào túi và đi tìm những thi thể tiếp theo".

Kể từ sau nhiệm vụ đó đến giờ, Black Tulips đã thu hồi hơn 300 thi thể. Họ làm việc hoàn toàn tự nguyện, không lấy công và không nhận sự trợ cấp nào của chính phủ. Các nguồn hỗ trợ của họ, bao gồm cả xe lạnh để chở các thi thể, đều là đồ được hiến tặng.

Sau khi được thu thập, các thi thể sẽ được chuyển đến các khu vực do chính phủ kiểm soát gần nhất. Tại đó, Bộ Quốc phòng sẽ tiến hành nhận dạng hay xác định nhân thân.

Một trong những lần làm nhiệm vụ ám ảnh nhất khác đối với Black Tulips là tại phía nam thị trấn Snizhne. Hồi cuối tháng 10/2014, Black Tulips tới Snizhne để thu thập những thi thể mà theo quân ly khai là của những binh sĩ đã thiệt mạng trong các cuộc đối đầu bằng xe tăng ác liệt cách đó 2 tháng.

Ly khai cho biết, hàng trăm thi thể binh sĩ Kiev bị bỏ lại đây. Nhiều thi thể đã bị phân hủy nặng. Những xác xe tăng xuất hiện ở khắp nơi. 

Tkalenko, một thành viên khác của nhóm cho biết: "Tôi mất đến 1 tuần mới trở lại được bình thường sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở đó. Tôi không nói với gia đình về việc mình đang làm. Mẹ tôi không cần biết tôi đang ở đây".

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Al Jazeera, một công ty truyền thông quốc tế đặt trụ sở tại Doha, Qatar. Al Jazeera, đã thu hút được sự chú ý từ quốc tế sau vụ khủng bố 11/ 9 nhờ một kênh truyền hình chuyên đưa tin trực tiếp từ chiến trường Afghanistan.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)