Không chỉ là nơi xét xử các vụ án nghiêm trọng, đây còn là công trình kiến trúc cổ với “tuổi thọ” 130 năm. Dự kiến sắp tới công trình này sẽ được trung tu với kinh phí lên tới hơn 300 tỷ đồng.

Thông tin từ TAND TP.HCM cho biết, trong thời gian qua Cục Di sản Văn hóa và Bộ Xây dựng đã cử nhiều đoàn tới trụ sở TAND TP.HCM (địa chỉ 131 đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, quận 1, TP.HCM) để xem xét các hạng mục dự kiến sẽ được trùng tu trong thời gian sắp tới.

Theo ông Thái Văn Tuấn (Chánh Văn phòng TAND TP) thì việc trùng tu đã được lên kế hoạch và xin chủ trương cơ quan chức năng từ 10 năm trước. Tuy nhiên do đặc thù việc phục chế phải tuân theo những nguyên tắc nghiêm ngặt để đảm bảo tính nguyên trạng của công trình nên đến nay các thủ tục mới hoàn thành.

Theo dự kiến, nếu tìm được nhà thầu thi công đảm bảo các yêu cầu đặt ra thì việc trùng tu sẽ bắt đầu được thực hiện vào cuối năm nay với kinh phí khoảng 320 tỷ đồng. Đây được coi là lần trùng tu lớn nhất từ khi tòa nhà được khánh thành vào cuối thế kỷ 18. Việc này sẽ kéo dài trong khoảng 2 năm, trong thời gian này việc xét xử vẫn được tiến hành bình thường.

Dưới đây là một số hình ảnh trụ sở hiện nay.

Đây là công trình do kiến trúc sư Bouratd thiết kế, được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 1881 đến 1885. Tòa nhà ban đầu được xây dựng theo hình chữ H với hai tầng nổi và một tầng hầm. Cùng với Bưu điện TP và trụ sở UBND TP, đây là một trong những công trình cổ có giá trị nhất tại TP.HCM hiện nay.
Công trình này được kết hợp hài hoà những nét kiến trúc của phương Tây và Việt Nam. Trong ảnh là mặt tiền công trình nhìn từ cổng vào.
Hiện nay các phòng tại khối nhà chính giữa và lầu 1 (bên phải) được dùng làm phòng xét xử của Tòa Phúc thẩm TAND TP và Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM., còn lại là nơi làm việc của các phòng ,ban.
Khối kiến trúc tại tiền sảnh uy nghi với những hàng cột đỡ cỡ lớn.
Nổi bật nhất tại đây là bức phù điêu sát mái với vị thần công lý ngồi chính giữa, tay phải để lên cây kiếm, tay trái để lên cuốn sách có chữ CODE (Bộ luật), ngồi hai bên là một người đàn ông và một người phụ nữ Việt Nam.
Sau hơn 100 năm sử dụng và được trùng tu với quy mô nhỏ vào các năm 1961 và 1980, hiện nay công trình đã xuống cấp trầm trọng với nhiều vết bong tróc, có chỗ mục nát.
Bên cạnh các bức phù điêu trong và ngoài, tại đây còn xuất hiện nhiều bức tượng theo lối tạc của Châu Âu. Trong ảnh là tượng Thần công lý (bên phải) và Thần đoàn kết (bên trái) tại chân cầu thang đi lên tầng 2 tại sảnh chính.
Cầu thang đi lên được xây bằng gạch, lát bằng gỗ.
Một bức tượng khác được đặt tại sảnh chính
Những đánh dấu của các nhà nghiên cứu cho thấy những lớp "áo" đã khoác lên công trình này.
Lần trùng tu sắp tới sẽ tiến hành phục hồi lại nguyên trạng các đường nét, kiến trúc của công trình ở mức độ tỉ mỉ nhất. Bên cạnh đó một số hạng mục được xây sau này cũng sẽ bị đập bỏ để trả lại khuôn viên như thuở ban đầu.

Nguyễn Cường