Vào ngày 15/09/2016, xe tăng sẽ chính thức tồn tại được 100 năm. Ngày này một thế kỷ trước, vào ngày 15/09/2916, những chiếc xe tăng đầu tiên đã xuất hiện trong Trận chiến sông Somme tại Pháp.

Khi đó, quân đội Anh hi vọng rằng những chiếc “tàu trên bộ”  Mark I của mình có thể vượt qua các hàng rào kẽm gai và chiến hào mà quân Đức thiết lập. Thế nhưng với tốc độ chậm chạp chỉ vào khoảng 3,2km/giờ, cộng với việc động cơ gặp trục trặc, xe tăng Mark I đã không thể hiện được nhiều trên chiến trường.

Xe tăng đã chính thức tồn tại được 100 năm vào ngày 15/9.

Nhà sử học Paul Jankowski viết: “Quân đội Anh có tổng cộng 49 xe tăng tham gia trận chiến, với hi vọng rằng chúng có thể đến được mặt trận sớm hơn đợt tiến công đầu tiên. Tuy nhiên, phần lớn trong số này bị chết máy hoặc bị kẹt trong các chiến hào. Tất cả những xe có thể tham chiến đều đến cùng lúc hoặc chậm hơn các binh sĩ, có xe bị lạc đường và bắn nhầm vào quân mình. Khi trận chiến kéo dài, các xe tăng bị trúng đạn pháo hoặc bị đạn bắn vào bình xăng đều bốc cháy”.

“Dù vậy, một số xe tăng đã vượt qua phòng tuyến của đối phương và gây ra nhiều thiệt hại lớn, trong khi các binh sĩ hò reo ăn mừng và nấp ở đằng sau. Nhưng số bị hỏng hóc nhiều hơn số còn hoạt động”, ông Jankowski viết thêm.

Thế nhưng chỉ hai năm sau đó, trong Trận chiến Amiens vào ngày 08/08/1918, quân đội Anh đã dùng hơn 500 xe tăng nghiền nát phòng tuyến của quân Đức, buộc một tướng quân Đức phải gọi đây “là ngày đen tối của Quân đội Đức”. 25 năm sau, Phát xít Đức xâm chiếm phần lớn châu Âu bằng xe tăng, và ngày nay nó trở thành loại khí tài quân sự không thể thiếu của quân đội các nước.

Có thể thấy rằng, vòng đời của một chiếc xe tăng cũng giống như cuộc đời của một con người. Khi mới xuất hiện trong Trận chiến sông Somme, nó là một loại vũ khí mới và có phần chưa hoàn chỉnh. Nhiều người vẫn tỏ ra nghi ngại về khả năng của xe tăng trong chiến tranh hiện đại.

Song đến thời Thế chiến II, xe tăng mới bước vào thời đại hoàng kim. Mạnh mẽ và cực kỳ cơ động, xe tăng trở thành tiêu chuẩn để xác định sức mạnh quân sự của một quốc gia. Tất cả các nước có cơ sở hạ tầng và những hiểu biết để chế tạo xe tăng đều được coi là một cường quốc quân sự lớn.

Sau Thế chiến II, một loạt những vũ khí mới đã xuất hiện. Máy bay phản lực và vũ khí hạt nhân trở thành biểu tượng của thời Chiến tranh Lạnh. Sự phổ biến của các loại tên lửa chống tăng vác vai cho phép những lực lượng du kích nhỏ lẻ có thể tiêu diệt các loại xe bọc thép. Điều này đồng nghĩa với việc xe tăng không còn là ông vua trên chiến trường nữa.

Hiện tại, trên chiến trường còn có sự tham gia của các loại vũ khí không người lái. Dù vậy, xe tăng vẫn là một loại vũ khí cực kỳ quan trọng, bởi chúng có hỏa lực mạnh, có độ cơ động cao, đồng thời bảo vệ cho các đơn vị bộ binh. Nó vẫn là một loại khí tài quân sự không thể thiếu đối với quân đội các nước trên thế giới và vẫn giữ được chỗ đứng của mình dù đã tồn tại 100 năm.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)