Sau vụ Charlie Hebdo, Mỹ ủng hộ tự do báo chí hay tôn trọng tôn giáo?

Phương Lâm (lược dịch)

Lập luận của những người dân Mỹ ủng hộ và phản đối toà soạn Charlie Hebdo đã làm dấy lên những tranh cãi xung quanh quyền tự do ngôn luận và tôn trọng tín ngưỡng.

Một cuộc thăm dò mới đây được Trung tâm nghiên cứu Pew tiến hành trên 1003 người dân Mỹ cho thấy, khoảng ¾ số người được phỏng vấn (chiếm tỷ lệ 76%) ít nhiều biết đến vụ tấn công vào văn phòng tạp chí châm biếm Charlie Hebdo. Trong số những người biết về vụ việc, 60% đồng tình với việc tạp chí này đăng tải hình vẽ biếm hoạ nhà tiên tri Mohammed, trong khi 28% không ủng hộ.

Lập luận của những người ủng hộ và phản đối vụ việc Charlie Hebdo đăng tải những hình vẽ biếm hoạ nhắm vào Hồi giáo đã làm dấy lên những tranh cãi xung quanh quyền tự do ngôn luận và tôn trọng tín ngưỡng.

70% những người ủng hộ việc đăng tải hình vẽ biếm hoạ của Charlie Hebdo nhằm vào Hồi giáo cho rằng đó là tiếng nói của tự do ngôn luận và tự do báo chí. Họ lên tiếng:  

"Hành động châm biếm Hồi giáo của Charlie Hebdo nên được coi là hợp pháp và được chấp nhận vì quyền tự do ngôn luận."

"Charlie Hebdo có quyền được bày tỏ quan điểm về các vấn đề châm biếm; không nên cấm đoán quyền của họ chỉ vì sợ hãi và áp lực."

biểu đồ của Trung tâm nghiên cứu Pew cho thấy, 76% số người trưởng thành ở Mỹ biết về vự xả súng ở toà soạn Charlie Hebdo, trong số này, 48% ủng hộ Charlie Hebdo, còn lại 28% phản đối 

Một tỷ lệ rất ít (8%) lập luận rằng trong cuộc sống, bất kỳ người nào cũng đều có lúc phải nghe những lời chỉ trích, châm biếm, hay đả kích, chứ không phải chỉ có một nhóm hay một nền tôn giáo riêng biệt. 

"Họ cũng mang Đức giáo hoàng và các tôn giáo khác ra chế giễu đó thôi".

"Họ đăng tải hình vẽ châm biếm về bất kỳ ai hoặc vấn đề gì, vậy tại sao Hồi giáo lại là một trường hợp ngoại lệ?”

Trong khi đó, những người không ủng hộ việc đăng tải hình vẽ biếm hoạ đấng tối cao của Hồi giáo lại cho rằng niềm tin và tín ngưỡng tôn giáo cần được tôn trọng. 2/3 trong số này viện dẫn những khía cạnh hoặc mức độ tôn trọng tự do tín ngưỡng; 35% tin rằng niềm tin tôn giáo cần được tôn trọng hoàn toàn, và 31% nói rằng những hình vẽ biếm hoạ này có tính chất xúc phạm, không phù hợp về chính trị. Họ nhận định: 

"Tôi đồng ý với quyền tự do ngôn luận, nhưng tôi cũng rất tôn trọng tín ngưỡng tôn giáo của mỗi người. Đó là một vấn đề về sự tôn trọng, điều mà Charlie Hebdo đã không thực hiện".

“Việc họ làm giống như mang Đức Phật hay Chúa Giêsu ra làm trò đùa ... Họ “thản nhiên” xúc phạm bất cứ ai họ muốn"

"Tôi cảm thấy người Do thái, Giáo hoàng hay những người Hồi giáo đều có thể trở thành mục tiêu để họ xúc phạm".

Trong biểu đồ của Trung tâm nghiên cứu Pew, người da trắng, nam giới và đảng Cộng hoà có xu hướng ủng hộ Charlie Hebdo đăng tải hình ảnh biếm hoạ của nhà tiên tri Mohammed

7% trong số những người phản đối thì cho rằng họ không đồng tình với Charlie Hebdo là do những hình vẽ biếm hoạ của họ kích động bạo lực, hành vi đe doạ và sự giận dữ. Họ nhận xét:

"Đó là một hành vi có tính kích động. Họ không có quyền đăng tải những hình vẽ đó, và cũng không có quyền thổi bùng lên phản ứng gay gắt của người dân”.

Trong khi đó, có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm nhân khẩu học khi bàn về việc nên hay không nên đăng tải hình vẽ biếm hoạ nhắm vào Hồi giáo. Sự khác biệt rõ ràng nhất là giữa người da trắng và người da màu. 

 Cứ 10 người da trắng biết thông tin về vụ xả súng thì 7 người ủng hộ quyết định của Charlie Hebdo (chiếm 70%), trong khi đối với người da màu, con số ủng hộ chỉ là 37%. Trái lại, 48% người da màu phản đối việc đăng tải những hình vẽ biếm hoạ đó.  

Tỷ lệ nam giới ủng hộ việc đăng tải hình vẽ biếm hoạ cao hơn so với nữ giới; trong đó, 67% nam giới biết về vụ xả xả súng đồng tình với Charlie Hebdo, còn tỷ lệ nữ giới ủng hộ chỉ chiếm 52%. Mặt khác, tỷ lệ nữ giới phản đối Charlie Hebdo là 33%, cao hơn so với tỷ lệ 24% nam giới phản đối.   

Về phương diện chính trị, tỷ lệ Nghị sĩ Đảng Cộng hòa và những người ủng hộ Đảng này đồng tình với quan điểm của Charlie Hebdo chiếm tỷ lệ 70%, cao hơn khá nhiều so với tỷ lệ 55% của Nghị sĩ Đảng Dân chủ và những người ủng hộ Đảng dân chủ. 

Trình độ học vấn cũng ảnh hưởng đến quan điểm của người Mỹ về vụ vụ xả súng. Trong đó, tỷ lệ người tốt nghiệp đại học đồng tình với việc đăng tải hình ảnh biếm hoạ nhà tiên tri Mohammed chiếm 69%, trong khi đối với những người chưa tốt nghiệp Đại học, tỷ lệ ủng hộ chỉ chiếm 62%, và đối với những người trình độ dưới Đại học, tỷ lệ này là 48%.  
 
Về phương diện tín ngưỡng, không có sự khác biệt về ý kiến. Người theo Đạo Tin Lành, Công giáo và vô thần đều ủng hộ hành động của Charlie Hebdo.

Một câu hỏi quan trọng được đặt ra sau vụ việc xả súng rúng động thế giới là liệu hậu quả của vụ việc này có khiến các cơ quan truyền thông của Mỹ tỏ ra thận trọng khi lựa chọn và đăng tải nội dung về tôn giáo hay không.

Nhìn chung, khoảng 48% trong số những người biết về vụ tấn công cho rằng các cơ quan truyền thông Mỹ vẫn sẽ tiếp tục đăng tải nội dung về tôn giáo, ngay cả khi nội dung đó có thể xúc phạm đến niềm tin tôn giáo của một số người. Trong khi đó, 24% trong số này nhận định, các cơ quan truyền thông Mỹ sẽ “e dè” hơn khi “động chạm” đến những vấn đề về tôn giáo. Tỷ lệ này tương đương với tỷ lệ người đồng tình và phản đối hanh động của Charlie Hebdo.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin journalism, là một dự án báo chí của Trung tâm nghiên cứu Pew, Mỹ. Trung tâm này chuyên chuyển tải ý kiến khách quan về các vấn đề, thái độ và xu hướng đang diễn ra tại Mỹ và trên thế giới, thông qua bỏ phiếu thu thập ý kiến công khai, nghiên cứu nhân khẩu học, phân tích nội dung phương tiện truyền thông và nghiên cứu khoa học xã hội theo nhiều hướng khác nhau.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet