Trong sách Lịch sử lớp 12 hiện nay, nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước của quân và dân ta có nêu nhưng quá sơ sài. Thậm chí vấn đề chủ quyền biển đảo, đặc biệt là các sự kiện liên quan đến 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa chưa được nhắc tới.

Chưa tương xứng, sơ sài

Lịch sử Việt Nam được viết nên bởi rất nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc, với nhiều mất mát, hi sinh. 

SGK Lịch Sử lớp 12 chưa nhắc tới một số cuộc chiến tranh bảo vệ dân tộc của quân và dân ta.

Tuy nhiên, một số cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước của cha ông ta và chủ quyền biển đảo, trong sách giáo khoa (SGK) Lịch sử lớp 12 lại chưa được nhắc tới hoặc nhắc tới không tương xứng, rời rạc, sơ sài, khô cứng. 

Chẳng hạn, cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc 1979 và bảo vệ biên giới Tây Nam, SGK Lịch Sử lớp 12 còn trình bày một cách khá đơn giản. 

Trong bài 25 của SGK Lịch Sử 12 với bài cuối sách mang tựa đề “Việt Nam xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh bảo vệ Tổ quốc (1976-1986)”, sự kiện bảo vệ biên giới phía Bắc chỉ được viết ngắn - 11 dòng.

Sự kiện bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 viết quá ngắn gọn khiến học sinh và thầy cô khó có thể hiểu hết và có thời gian nói về sự kiện lớn này.

Chưa hết, cũng trong SGK Lịch sử lớp 12, một sự kiện lớn đó là cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Tây Nam, cũng được trình bày sơ sài.

Điều đáng nói là trong SGK lớp 12 bài 25, trang 203 với tựa đề: “Việt Nam xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh bảo vệ tổ quốc (1976-1986)” nhưng không hề đề cập tới trận chiến Vị Xuyên – Hà Giang bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1984 – 1989 hay các sự kiện liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa (1974) và Trường Sa (1988).

SGK Lịch Sử mới nên viết như thế nào?

GS Vũ Dương Ninh trao đổi với PV Infonet (ảnh Nguyễn Hưng).

Nói về vấn đề này, GS Vũ Dương Ninh, đồng chủ biên cuốn Lịch sử lớp 12 cho biết: “Đúng là trong SGK Lịch Sử chưa nêu tới các cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc, chủ quyền biển đảo và một số cuộc chiến tranh bảo vệ chủ quyền đất nước. Về việc này, thứ trưởng Bộ GD&ĐT đã nói sẽ đưa vào SGK mới. Vậy chúng ta viết SGK mới như thế nào?

Theo tôi, trong SGK Lịch Sử, giai đoạn sau khi thống nhất đất nước cần có hẳn một chương cụ thể, viết về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới và hải đảo. Ta phải kể đến trận chiến bảo vệ biên giới Tây Nam giải phóng nhân dân Campuchia khỏi ách thống trị của chế độ diệt chủng Khơme đỏ.

Chúng ta nên nói chuyện này. Để ta vừa bảo đất nước thoát khỏi ách xâm lược và thể hiện sự nhân đạo khi giúp đỡ nước bạn, phát huy truyền thống hữu nghị giúp đỡ nhau của các nước láng giềng”.

Ngoài ra, GS Vũ Dương Ninh cũng cho rằng: “Cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, cụ thể là Trung Quốc xâm lược nước ta, cần làm rõ nhân dân ta đấu tranh để chống lại sự xâm lược của Trung Quốc. Họ xâm lược mình, mình cần đấu tranh để giành quyền tự chủ, bảo vệ biên giới phía Bắc.

Hải chiến Hoàng Sa năm 1974, chúng ta không nên phân biệt Việt Nam Cộng Hòa hay chế độ khác mà đó là người Việt chúng ta bảo vệ đất nước. Còn sự kiện Gạc Ma 1988, chúng ta cần làm rõ ý đồ xây dựng các đảo đá, quân sự hóa bành trướng khu vực của thế lực thù địch.

Dù nói thế nào đi nữa, thì chúng ta cần nêu lên những tấm gương anh dũng bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn hiện nay. Một là nêu cao tinh thần cảnh giác với những cuộc đấu tranh rầm rộ và âm thầm lắng dịu. Cuộc đấu tranh này nó chưa kết thúc mà đang diễn ra trong hiện tại”.

Theo GS Vũ Dương Ninh, viết sách sử là cần phát huy và tuyên truyền lòng yêu nước cho các em học sinh. Hai là phát huy hội nhập quốc tế và xu thế hội nhập, tinh thần yêu chuộng hòa bình, tinh thần hữu nghị của dân ta cũng như nhân dân toàn thế giới.

Ba là trong khuôn khổ SGK có hạn, ngoài những bài học trên lớp để nâng cao tinh thần học hỏi và khám phá về cội nguồn lịch sử dành cho các em học sinh, nhà trường cần tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa như tới các bảo tàng, các buổi tham quan các di tích lịch sử, các địa danh gắn liền với những chiến công vẻ vang của dân tộc ta.

Hồng Liên - Tiến Anh