Một con rùa Hồ Gươm đã chết chiều 19/1, chết như một quy luật của tạo hoá, mà với cái tuổi sinh tồn như con rùa này, kể cũng là kỷ lục. Chả việc gì phải liên hệ tới Cụ Rùa huyền thoại để đoán mò vận số. Chỉ đơn giản là một con rùa già quá thì chết.

Truyền thuyết về gươm báu "Thuận Thiên" của Vua Lê Lợi cùng việc trả gươm cho Rùa thần tại Hồ Tả Vọng (nay là hồ Hoàn Kiếm hay Hồ Gươm - Hà Nội) sau ngày đánh tan giặc Minh bao đời nay vẫn đọng trong tâm linh, ý thức dân tộc. 

Đó là sự hàm ẩn những triết lý nhân sinh của người Việt đằng sau sự giao hòa giữa chính sử và dã sử: Thuận Thiên là biểu tượng thiên thời - địa lợi - nhân hòa; việc trả kiếm ngoài biểu tượng của lòng trung tín với nhân dân, trời đất, còn là khát vọng hòa bình khi vận nước Đại Việt đã lên, mở nền thái bình thịnh trị.

    (TRUYỀN THUYẾT : SỰ TÍCH HỒ GƯƠM )

(Trầm mặc Hồ Gươm, nhiếp ảnh  Lâm Phúc)
(Hoa lộc vừng bên Hồ Gươm, nhiếp ảnh: Xuân Chính)

Hơn 5 thế kỷ đã trôi qua, song truyền thuyết về Hồ Hoàn Kiếm - Hồ Gươm và thanh thần kiếm Thuận Thiên mà Bình Định Vương Lê Lợi hoàn trả cho thần Rùa sau khi quốc gia Đại Việt đã đánh tan 10 vạn quân Minh hung bạo... vẫn lắng đọng, lung linh trong đời sống tâm linh, ý thức dân tộc.

Về lai lịch của thanh kiếm Thuận Thiên đã có truyền thuyết và một số sử sách ghi chép. sự tích "Vua được gươm thần" như sau:

"Đêm mồng 10 tháng 12 năm ất Mùi (1415), có người ở Cổ Lôi tên là Lê Thận, làm nghề đánh cá, đêm kéo vó ở sông Lương Giang, xứ Ma Viên, thấy dưới nước có ánh sáng như đuốc. Cả đêm không kéo được con cá nào, chỉ được một thanh sắt trông như hình thanh kiếm cũ, dài 3 thước, rộng 2 tấc, dầy 3 phân (Sách Lam Sơn thực lục và Đại Việt thông sử chép là dài hơn một thước). Trên thanh sắt có dấu linh phù và có câu thần chú rằng:

Đức Thượng đế có sắc mệnh

Đây là gươm báu oai cường

Chỉ cần cất lên

Lửa lóe sáng tới muôn phương

Chỉ núi, núi tan; chỉ đất, đất nứt

Chỉ thần, thần nép; chỉ giặc, giặc hàng

Tất cả đều tuân hành mau chóng.

Năm ấy, Vua 31 tuổi, cùng Thận chơi thân, gặp khi nhà Thận có giỗ Vua tới làm lễ, nhìn gầm giường thấy ánh sáng lạ bèn tới gần xem thì ra đó là thanh sắt. Vua xin, Thận cho ngay. Vua đem về nhà mài thì hiện lên 4 chữ "Thuận Thiên Lê Lợi", bèn giấu kín một nơi. Năm Bính Thân (1416), Vua 32 tuổi, sáng sớm ngày 15 tháng giêng, Vua ra cửa bắt được một chuôi gươm bằng đồng đen dài một tấc năm phân, dày 4 phân. Vua đem chuôi kiếm vào nhà rồi lấy lưỡi kiếm trước ra, đứng giữa sân, ngửa mặt lên trời khấn rằng:

- Nay giặc Bắc xâm chiếm nước Nam, sinh linh khổ sở đã lâu, nếu tôi cứu được dân sống thì xin trời cho lưỡi kiếm và chuôi kiếm gắn liền như một.

Khấn rồi, Vua cắm thanh kiếm vào chuôi, tự nhiên hai thứ gắn nhau như đúc liền, không sao tháo ra được nữa.

Đêm đến, gươm tỏa hào quang sáng như đuốc. Vua biết là thần vật, giấu kín một nơi không cho ai hay.

Một hôm, phu nhân Phạm Thị Ngọc Trần thấy vật gì treo trên cây đa trước nhà bèn bảo Vua. Lê Lợi trèo lên xem, hóa ra bao kiếm. Đem xuống lấy kiếm tra vào thì vừa khít. Vua càng khấp khởi mừng thầm "Hẳn trời cho ta kiếm báu".

Mười mấy năm trời "nếm mật nằm gai" trải bao phen vào sinh ra tử, một gươm đại định dẹp phăng giặc Minh, mở nền "thái bình muôn thuở". Ngày 15 tháng 4 năm Mậu Thân (1428) Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế tại điện Kính Thiên ở thành Đông Đô (Thăng Long - Hà Nội). Nhớ lại chuyện xưa mới đặt niên hiệu là Thuận Thiên. Nhân một buổi đẹp trời, Vua ngự giá ra chơi hồ Tả Vọng (còn gọi là hồ Lục Thủy vì nước xanh sẫm), thuyền rồng vừa đến giữa hồ, bỗng dưới nước nổi lên một rùa vàng rất to. Rùa bơi đến trước thuyền rồng cúi đầu như có ý bái lạy và cất tiếng:

- Việc nước đã xong, xin bệ hạ hoàn lại kiếm thần! Vua tung gươm, rùa vàng liền đớp lấy lặn xuống nước mất tăm. Từ đó nhân dân gọi hồ Tả Vọng là Hồ Hoàn Kiếm (hồ trả Gươm).

Một con rùa Hồ Gươm đã chết chiều 19/1, dân gian vẫn gọi là "cụ Rùa", chết như một quy luật của tạo hoá, mà với cái tuổi sinh tồn như con rùa này, kể cũng là kỷ lục.

Và vì thế, chả việc gì phải liên hệ tới Cụ Rùa huyền thoại để phỏng đoán, để đoán mò vận số.

Chỉ đơn giản là một con rùa già quá thì chết, vậy thôi.

Còn câu chuyện truyền thuyết rất nhân văn của ông cha để lại về việc trả gươm cho Rùa thần tại Hồ Hoàn Kiếm thì mãi trường tồn với người Việt, vì khát vọng thái bình là khát vọng muôn đời của người Việt, vì khát vọng ấy mà lớp lớp thế hệ người Việt luôn sát cánh bên nhau chống giặc ngoại xâm, bảo vệ giang sơn bờ cõi.

NGÀY MAI TỚI HOÀNG SA 

Kỷ niệm 42 năm Hoàng Sa máu thịt của Tổ Quốc bị Trung Quốc cưỡng chiếm ( 19/1/1974), báo chí và mạng xã hội đưa dày đặc thông tin về ngày này, đó là điều rất đáng làm và phải thường xuyên làm, vì nhớ ngày mất Hoàng Sa là nhớ về trách nhiệm của nhiều thế hệ người Việt phải quyết tâm lấy lại Hoàng Sa. 

Trong diễn văn của Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam có đoạn:""Để gìn giữ chủ quyền quần đảo Hoàng Sa, biết bao người con đất Việt đã ngã xuống, kể cả binh lính Việt Nam Cộng hòa vào năm 1974 và sau này nhiều ngư dân của Việt Nam đã ngã xuống vùng biển này"

Tác giả Nguyễn Phúc Vĩnh Ba ở Huế viết văn tế cho các nghĩa sĩ đã chết vì Hoàng Sa, vì Tổ Quốc Việt, đăng trên blog của nhà báo Kim Dung:

Văn tế 74 tử sỹ trong trận hải chiến Hoàng Sa

Hỡi ơi!  Nhẹ tựa lông hồng,

Nặng tày non Thái.

Những cái chết đã đi vào quốc sử, con cháu nghe mà xót dạ bàng hoàng,

Bao con người vì gánh vác giang sơn, cây cỏ thấy cũng chạnh lòng tê tái.

Anh linh kia hoài phảng phất thiên phương,

Chính khí đó sẽ trường tồn vạn tải. 

Mới hay, 

Giòng giống Việt luôn còn nòi nghĩa dũng, thịt tan xương nát sá chi,

Trời đất Nam đâu thiếu bậc anh hùng, máu đổ thây rơi nào ngại.

Kính các anh vị quốc thân vong

Bày một lễ thâm tình cung bái. 

Nhớ các anh xưa, 

Tuổi trẻ thanh xuân,

Khí hùng chí đại.

Thời binh hỏa đâu màng gì nhung gấm, chọn tri âm tri kỷ chốn sa trường,

Thuở can qua há tiếc chút bình an, nguyền báo quốc báo dân nơi hiểm ải.

Một tấc đất vẫn là cương thổ, ông cha xưa bao đời gầy dựng, sao cam lòng để vuột mất đi.

Dăm hòn đảo ấy vốn bản hương, anh em nay mấy độ canh cày, quyết tận sức ra gìn giữ mãi.

Từ Chúa Nguyễn sách văn chép rõ, nhân dân Nam từng khai thác làm ăn,

Đến Pháp Thanh công ước còn ghi, chủ quyền Việt chẳng luận bàn tranh cãi.

San Francisco hội nghị, mừng biết bao, thấy thế giới đồng lòng,

Việt Nam Quốc gia chính quyền vui xiết kể, đón sơn hà trở lại.  

Thế nên, 

Đất cát ông cha thì phải giữ, dẫu mũi tên hòn đạn không sờn,

Núi sông tiên tổ sao chẳng gìn, mặc ăn gió nằm mưa chi nại.

Trùng dương sóng dữ, mập mờ thuyền viễn thú, thân trai há sợ kiếp gian nan,

Hải đảo gió cuồng, vời vợi biển quê hương, vai lính thêm bền lòng hăng hái.

Hội khao lề lại trống chiêng bi tráng, tiễn người đi mờ bóng cuối chân trời,

Nơi quê nhà đành con vợ u buồn, thương kẻ đợi trông buồm về trước bãi. 

Có ngờ đâu, 

Giặc ác hiểm quen tuồng xâm lược, máu tham tàn không giấu kín ý gian,

Ta hiền lương chuộng đạo hiếu hòa, tình hữu nghị có đâu ngoài lẽ phải.

Địch thả câu nước đục, hai ba lần chiếm đảo, xây đồn đắp lũy đó đây,

Chúng luồn gió bẻ măng, bốn năm dạo lên bờ, dựng trại cắm cờ lải rải.

Ngày 16 Quang Hòa, Hữu Nhật,… giặc đã nuốt tươi,

Đến 17 Duy Mộng, Quang Ảnh,.. chúng đang xơi tái.

Lửa hờn bốc tận thanh vân.

Khí uất tràn đầy thương hải.

Ghìm máu nóng, thông tin bằng quang hiệu, giặc cứ ngang tàng,

Hạ quyết tâm, biệt hải tiến vào bờ, ta ôm thất bại.

Không nản chí, Thường Kiệt, Nhật Tảo băng băng pháo đạn xông pha,

Chẳng dùi lòng Bình Trọng, Khánh Dư né né tiễn lôi lèo lái.

Vẳng đôi tai còn nghe khúc “Thuật Hoài”

Bừng con mắt đà thấy câu “Trung Ngãi” 

Thế nhưng, 

Lực bất tòng tâm,

Thiên dung vô lại.

Giặc đã nhiều chuẩn bị, nào tảo lôi, nào liệp đỉnh, tàu nhiều quân bộn giàn hàng,

Ta mất thế thượng phong, này sóng dữ, này đá ngầm, biển rộng đường xa phải trải.

Phía chếch đông tàu Mỹ đứng mà nhìn,

Phương chính bắc hạm Tàu nằm sắp phái.

Dù như thế ta vẫn quyết thư hùng

Có ra sao mình cứ liều sống mái.

Đùng đoành trọng pháo nổ thấp cao,

Sàn sạt hỏa tiễn bay trái phải,

Ngụy Văn Thà trúng thương trước ngực, máu anh hùng đẫm ướt chiến y,

Lý Thường Kiệt lãnh đạn ngang hông, nước đại hải ngập đầy buồng máy.

Khói mù tàu giặc cháy bốc lên,

Pháo nổ thuyền mình câu vọng lại. 

Thương ơi! 

Thế lực không cân

Thời cơ cũng trái.

Bảy tư người bỏ mình vì nước, biển sâu ký gởi thân phàm,

Cả bốn tàu trúng pháo quân thù, bờ cạn lui về gác mái.

Cờ quốc gia phủ người ra trận, toàn quân dân uất ức trẻ như già

Vành khăn tang chít tóc đang xanh, bao thân quyến nghẹn ngào trai lẫn gái. 

Công các anh, 

Tổ quốc thề không quên,

Toàn dân nguyền nhớ mãi.

Chống ngoại xâm là truyền thống muôn đời

Giữ lãnh thổ vốn luân thường vạn đại.

Máu tử sĩ sẽ nuôi khôn dân tộc, mau kiên trì giành lại giang sơn,

Xương anh linh rồi nung chín hùng tâm, sớm quyết liệt san bằng oan trái.

Nước cường thịnh khi dân biết kết đoàn,

Dân phú túc lúc người luôn thân ái. 

Hôm nay. 

Sơ sài lời điếu câu văn,

Đạm bạc chùm hoa dĩa trái.

Xót uy linh, xin tượng tạc bia xây,

Tỏ thâm tạ, khiến dân quì quan vái.

Mong các anh siêu độ tái sinh,

Cầu đất nước dân an quốc thái. 

Hỡi ơi! 

Xót xa tiếng mất ý còn,

Tha thiết lòng phơi ruột trải.

Hồn có linh thiêng

Niệm tình thụ bái. 

Huế, ngày 18.01.2014

+Trong lịch sử nước nhà, ai chiến đấu và chết vì giang sơn bờ cõi nước Việt đều được ghi ơn và tri ân, đó là đạo lý. Bài bình luận khá cảm động trên báo Dân Trí của nhà thơ Bùi Hoàng Tám:

"Tất cả những ai hi sinh trong công cuộc chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc đều cần được ghi nhớ.

Hồn cốt Hoàng Sa không có hai từ “phân biệt”:

Hồn cốt Hoàng Sa không có hai từ “phân biệt”!

HOÀNG SA: MỘT VẾT THƯƠNG CHẢY MÁU CHƯA CẦM

Đây là một câu trong ca từ của ca khúc Nhớ Hoàng Sa của nhạc sĩ Hoàng Vân mà theo nhà thơ Nguyễn Thuỵ Kha kể lại thì ca khúc này  rất hay và duy nhất về Hoàng Sa cách đây mấy chục năm nhưng tới giờ vẫn chưa được dàn dựng:

Trong cánh én mùa xuân

Trong gió nồm mùa hạ

Trên mỗi cánh san hô trên cát biển quê nhà

Nhớ Hoàng Sa không chỉ là nỗi nhớ

Một khoảng trời tổ quốc

Một vùng biển quê hương

Nhớ Hoàng Sa như một vết đau nhức nhói

Một vết thương chảy máu chưa cầm

Càng nhớ Hoàng Sa khi ta ở Đồng Đăng

Ở Mũi Cà Mau hay giữa lòng Hà Nội

Nghe tim mình ứ nghẹn ở trong tim

Và ông tin tưởng ở đoạn kết bài, tin tưởng chúng ta tin tưởng nếu đời con, Hoàng Sa chưa kịp về với Việt Nam, thì tiếp tục đời cháu và các đời sau nữa:

Như đứa con xa sẽ trở về với mẹ

Bãi san hô và ghềnh đá Hoàng Sa

Sẽ trở về đất tổ quê cha

Tôi sẽ về Hoàng Sa cho ngày vui trọn vẹn

Tôi sẽ về Hoàng Sa như tình yêu đã hẹn

Đọc bài viết của nhà thờ Nguyễn Thuỵ Kha:

Nguyễn Thụy Kha: ‘Hoàng Sa – một vết thương chảy máu chưa cầm’

QUÀ BIẾU 2 USD CỦA THÀNH UỶ HÀ NỘI

Một bài trao đổi thú vị giữa phóng viên Vietnamnet với nhà lý luận phê bình văn học Nguyễn Thị Minh Thái về quà biếu. Có chi tiết này:  

"Tôi đưa bố tôi đi nhận danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân do Đảng và Nhà nước trao tặng ở Nhà hát Lớn hôm 10/1 vừa qua, trong đó có một món quà mà tôi thấy phải kể ngay ra đây. Một món quà của Thành uỷ Đảng cộng sản thủ đô Hà Nội, ông mở ra là 1 triệu tiền Việt Nam và 2 USD Mỹ tiền may mắn. Đó là gì, sự du nhập quà tặng của phương Tây vào, nó thể hiện ở việc may mắn ở đồng 2 USD, không ai tặng 1 USD, cũng không tặng 5 USD, chỉ 2 USD thôi. Tôi cho rằng, đây là một sự hội nhập rất đẹp"

PGS kể chuyện Thành uỷ Hà Nội tặng 2 USD quà Tết

TỈNH BỎ BẮN PHÁO HOA GIÚP NGƯỜI NGHÈO, TỈNH CÀNG NGHÈO CÀNG PHÁO, CÀNG HOA...

Có gì đó rất nghịch lý đối với lãnh đạo hai tỉnh này, Đắk Lăk và Nghệ An

Riêng chi tiết này thì Hà Nội nên học Đăk Lăk về cái gọi là kinh phí xã hội hoá: "Trong cuộc họp mới đây, UBND tỉnh đã quyết định chỉ bắn pháo hoa đêm giao thừa ở một điểm là quảng trường TP Buôn Ma Thuột, kinh phí do thành phố vận động. Đối với hai điểm có tờ trình khác là thị xã Buôn Hồ và huyện Krông Pắk, UBND tỉnh đề nghị tiền vận động được dành cho bắn pháo hoa nên dành cho người nghèo, xây nhà tình nghĩa cho gia đình chính sách”.

Đắk Lắk: Đề nghị dành tiền bắn pháo hoa cho người nghèo 

Trong khi đó, hơi chua chát,  

Nghệ An vừa quyết định phân bổ hơn 3.600 tấn gạo cứu đói cho nhân dân dịp Tết Nguyên đán Bính Thân 2016... thì lại hoan hỉ thông báo: Chiều 19-1, trao đổi với Tuổi trẻ, ông Nguyễn Hải Nam, phó phòng tổng hợp UBND tỉnh Nghệ An cho biết, dự kiến tỉnh Nghệ An sẽ bắn pháo hoa tầm thấp trong thời gian 15 phút tại Công viên Trung tâm TP Vinh vào đêm giao thừa Bính Thân:

Vừa nhận hơn 3.600 tấn gạo cứu đói, vừa bắn pháo hoa

TRUNG QUỐC KHÔNG VÀ KHÔNG BAO GIỜ CÓ HOÀNG SA

Đà Nẵng bao giờ cũng quyết liệt và ấn tượng về lời nói và hành động của mình. Với chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa, Đà Nẵng hành động rất hay:

Nội dung trưng bày không chỉ có các bằng chứng pháp lý, lịch sử của Việt Nam đối với quá trình xác lập, đấu tranh bảo vệ chủ quyền Hoàng Sa của nước ta, mà còn có các bằng chứng đắt giá của phương Tây, thậm chí của cả Trung Quốc chứng minh Trung Quốc chưa bao giờ có Hoàng Sa trong suốt chiều dài lịch sử.

 Ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP.Đà Nẵng cho hay: “Hôm nay ngày 19.1, tức 42 năm ngày Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm trái phép quần đảo Hoàng Sa của Đà Nẵng. Chính vì vậy, Hội Khoa học Lịch sử phối hợp UBND H.Hoàng Sa tổ chức hội thảo khoa học đúng dịp này để làm điều có ích gì đó cho Hoàng Sa”.

Tập hợp bằng chứng Trung Quốc không có Hoàng Sa

Hôm nay trên facebook:

*Nhà thơ VĂN CÔNG HÙNG:

THẲNG ĐỨNG

một cú Gạc Ma sáu tư mạng người thẳng băng đáy biển
đến giờ những luênh loang xanh phẳng lặng nếu không người nhắc lại thì ai biết những oan hồn đang lang thang nơi đâu
những vòng hoa có thể dịu đi cơn mắt chiều tưởng chừng yên tĩnh
quê nhà xanh dâu
quê nhà mẹ đợi
nỗi đợi chờ phi thời gian
thẳng đứng
cú rướn mình phi cơ rời mặt đất
những cánh rừng từng xanh
những dòng sông từng chảy
những tệp tiền bỏng rẫy nụ cười
những cái xoa tay hể hả
lênh đênh
thẳng đứng
cái vỡ oà nước mắt
Trường sa ngày tôi thả hoa vào buốt nhói
có những chân trời mộng du
có những cơn mây tã tướp
và linh hồn cô độc
thăm thẳm nhường kia mù mịt nhường kia
không bao giờ bị lãng quên
dẫu có thể những sự thật không được phơi dưới mặt trời
sáu tư con người
hoà trong nước biển
vẫn điểm danh hàng ngày
những cái tên kiêu hãnh
của cha của mẹ
của đất của trời
và rưng rưng trong những trái tim
vẫn yêu tổ quốc này từng bờ tre gốc rạ
dẫu thua thiệt đủ bề
trong tim em vẫn còn anh
cái hôn ban mai dài dại xanh nồng mùi lúa
anh biết thế
giá ngày ấy hôn lâu thêm tí nữa
có khi đỡ lạnh hơn…
thẳng đứng
Gạc Ma hôm nay nước lặng
máu bây giờ vẫn chảy tuổi hai mươi…

*NGUYỄN THIỆN:

Dạo một vòng Facebook, đọc nhiều status và xem hình ảnh, thì thấy ngày càng đông đảo người Việt nhớ đến ngày 19/1 - ngày mất Hoàng Sa . 

Cùng với sự kiện Tổng Liên Đoàn Lao động VN khởi công khu tưởng niệm NGHĨA SỸ HOÀNG SA, và nhiều bài báo chính thống đầy cảm xúc, năm nay rất nhiều người post lên những poster tri ân , tưởng nhớ 74 người con đất Việt vị quốc vong thân. Nhiều người khác cùng nhau đến điểm hẹn để dâng hoa, thắp hương và thực hiện nghi thức 1 phút tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ hy sinh vì Tổ Quốc. Đặc biệt, thân nhân 1 liệt sỹ Hoàng Sa có ngôi nhà mới bằng sự chia sẻ của cộng đồng. 

Bỏ qua những điều... năm nay, tôi cho rằng ngày Giỗ các anh là một ngày ấm cúng. 

Những người sống đã không làm tủi lòng núi sông.

*Nhà giáo ưu tú LÊ MAI THAO

Chưa bao giờ lại chủ nhiệm một lớp mà 100% học sinh được chọn vào đội tuyển thi Thành Phố. Lịch sử không biết khi nào lặp lại... Chưa cần biết có giải như thế nào. Nói theo kiểu sửu nhi là "Vui Vãi chưởng"... Chúc đàn con của ta ngày mai bình tĩnh không quá nặng nề lo lắng để hoàn thành tốt cuộc ra quân này... Một cuộc thử sức thôi mà. Bánh ngon ngọt thì ăn liên hoan rồi. Đường đến đỉnh vinh quang thì hát rồi. Lên đường thôi!

*HOÀI LINH: 

Cái tên rất chất: Trung tâm văn hóa Điếc

Cái Trung tâm này trực thuộc hội Điếc Đồng Nai, ôi thiếu gì tên như Trung tâm Khiếm thính chẳng hạn, hay là cái ông Đồng Nai sợ nó không thuần Việt?

Văn hóa Điếc, nghe lùng bùng lỗ tai quá!

(ảnh Văn Công Mỹ)


Nguyễn Quang Vinh