Mấy ngày qua, hàng chục nóc gia ở lưng chừng núi Dài Lớn (giáp khu vực Tà Lọt thuộc huyện Tri Tôn và Tịnh Biên) mỏi mòn chờ mưa lớn để giải nhiệt, bởi hạn hán kéo dài.

Canh mạch nước ngầm

Chỉ mới 8 giờ sáng, cái nắng ở Bảy Núi gắt như “chảo lửa”. Chúng tôi men theo đường mòn lên đỉnh núi Dài, những cơn gió bất chợt ùa về mang theo hơi nóng hầm hập táp vào cơ thể, rất khó chịu. Nhiều tháng dài oằn mình chịu hạn, hàng loạt cây cối chết khô, chỉ có những hộ ở gần mạch nước ngầm mới giữ được màu xanh của cây rừng. Dù nơi đây thiếu nước triền miên, nhưng bà con vẫn bám trụ để trồng trọt và sinh sống.

Sống ở núi Dài hơn 20 năm, ông Nguyễn Văn Xem (tư Xem, 74 tuổi) bộc bạch: “Khu vực này là Rò Leng thuộc xã Châu Lăng, tôi về đây lập nghiệp ngót nghét 20 năm. 17 năm trước, tôi sống trên vồ Đá Bạc, sau đó dời xuống lưng chừng núi mua đất lập vườn để sống thanh nhàn. Hồi trước, nhà cửa ở đây thưa thớt, chỉ có những căn chòi nhỏ của người dân làm vườn. Sáng họ có mặt cuốc rẫy, chiều nhanh chân tuột dốc xuống đồng bằng. Sống ở vùng núi, nước được chúng tôi quý hơn vàng. Quanh năm, bà con tận dụng những khe, lạch trong đá tích trữ nước để sử dụng sinh hoạt và trồng trọt”.

Bà Hiệp nhờ “giếng trời” mà có nước sinh hoạt, trồng trọt

Khu vực Rò Leng có hơn chục mạch nước ngầm. Mặc dù đang ở cao điểm mùa khô, chưa có mưa, nhưng những mạch nước ngầm ấy vẫn chảy âm ỉ. Chỉ tay về cái hố nước ngầm, tư Xem khoe: “Gần nhà tôi có 2 hố nước ngầm bằng cái nia, vậy mà có nước sử dụng quanh năm. Mấy hôm nay, một hố bị khô nước, còn một hố cạnh bên thì nước từ dưới lòng đất, đá cứ rịn ra hoài. Năm nay, do hạn nặng nên chúng tôi phải xài nước chắt chiu, sẻ chia cùng với những nóc gia gần đó”.

Theo lão sơn dân tư Xem, khoảng 4 năm trở lại đây, thời tiết ở Bảy Núi khắc nghiệt hơn trước rất nhiều. Nếu những năm trước, khoảng tháng 2 âm lịch hoặc đến Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là có mưa lớn, còn năm nay, đến thời điểm này (gần cuối tháng 4 âm lịch) mà vẫn chưa có một hạt mưa rơi.

Cuộc sống khó khăn

Thiếu nước đã làm đảo lộn sinh hoạt của sơn dân vùng núi. Quanh năm, bà con nơi đây chỉ biết bám chặt vào những mảnh vườn để sinh sống. Thế nhưng, hiện nay do nắng nóng kéo dài, vườn cây ăn trái của họ không thể cho huê lợi. Chỉ tay về những cây bơ cổ thụ đang chết dần, cô Nguyễn Thị Hiệp ủ dột: “Nhà có 10 công vườn tạp, canh tác đủ thứ loại cây, gồm: Bơ, chuối, mít, táo… Tháng này năm ngoái, chúng tôi đã có chuối, mít để bán, thu nhập sống khỏe re. Còn bây giờ, nhiều cây bơ, mít đang chết dần. Mấy hôm nay, thằng em tôi mua cam, quýt về trồng đón mưa, nhưng tình hình thời tiết diễn biến phức tạp nên nó đặt hàng trăm gốc quýt, cam gần mạch nước ngầm để lấy nước chăm sóc”. 

Ngồi nhìn xa xăm trong cái nắng oi bức, tư Xem nói, bây giờ có một cơn mưa lớn thì bà con vui lắm! Mấy năm nay, nắng nóng kéo dài 7-8 tháng, vườn tược thất mùa triền miên. Hôm rồi, thằng con trai của ông cùng vợ lên Bình Dương làm trong khu công nghiệp để kiếm sống. “Hai vợ chồng nó đã phải bấm bụng để đứa con gái vừa lên ba tuổi ở nhà cho tôi nuôi nấng” - tư Xem nói.

Còn anh Trần Văn Nô (năm Nô, 43 tuổi) quê Phú Tân lấy vợ về thị trấn Nhà Bàng lập nghiệp. Thấy bà con lập vườn trồng trọt có ăn, anh quyết chí lên núi Dài dựng căn nhà nhỏ và mua 2 công vườn trồng trọt kiếm thêm thu nhập, nhưng trồng cây gì cũng lỗ.

“Trồng chuối, đậu que, mãng cầu ta… tưởng đạt huê lợi cao, nào ngờ nắng nóng bị thất mùa hoài. Những năm trước, vào thời điểm này, tại bến chuối út Cừ có hàng trăm nhà vườn trồng loại trái cây, như: Chuối, mít, mãng cầu ta, măng, đậu, cà, ớt đến bán, họ cười nói rôm rả vì được mùa; còn năm nay thì vắng tanh” - năm Nô ủ dột.

Năm Nô cho biết thêm, sở dĩ anh trồng được hoa màu, cây trái là nhờ kéo dây lấy nước trên đỉnh núi từ giếng trời của út Lác. Tuy nhiên, nguồn nước chỉ chảy nhỏ giọt, cây trái chậm phát triển.

 

Ở khu vực Rò Leng, Tà Lọt có hàng trăm nóc gia. Hiện nay, họ lấy nước chủ yếu từ giếng khoan, mạch nước ngầm hoặc mua nước bình sử dụng. Từ lâu, khu vực này là thung lũng trồng rau, màu, trái cây nổi tiếng ở xứ núi. Vào mùa mưa, thung lũng Tà Lọt có hàng trăm sơn dân và bạn hàng khắp nơi đến mua bán đồ rẫy nhộn nhịp.

 

Bài, ảnh: LƯU MỸ/Báo An Giang Online