Pháo tự hành là vũ khí cơ động hỏa lực mạnh có mục đích tiêu diệt binh lực, sinh lực địch, phá hủy công sự kiên cố, chi viện hỏa lực Hai loại pháo tự hành phổ biến của Việt Nam là SU - 122 và SU- 152.
Pháo tự hành 2S3 Akatsiya

Pháo tự hành 2S1 Gvosdika do Liên Xô phát triển năm 1967 và chính thức đưa vào biên chế năm 1971. Được sản xuất với một số lượng rất lớn và phục vụ ở hàng chục quốc gia.

2S1 Gvosdika dùng khung thân xe thiết giáp đa năng MT-LB được lắp lựu pháo rãnh xoắn D32 122mm kết hợp hệ thống nạp đạn bán tự động  (tốc độ bắn 4-5 viên/phút).

Pháo D32 cải tiến dựa trên pháo xe kéo D30 122mm nên sử dụng hầu hết các loại đạn của D30 (đạn nổ phá mảnh, đạn nổ lõm, đạn chùm, đạn khói, đạn chiếu sáng).

Cơ số đạn khoảng 40 viên, thường gồm 35 viên đạn nổ phá mảnh (tầm bắn 15km) và 5 viên chống tăng.

Kíp xe pháo tự hành Su 122 - 2S1 4 người (trưởng xe, lái xe, pháo thủ, nạp đạn). Toàn bộ thân xe và tháp pháo bọc giáp 20mm chống đạn bộ binh cỡ 7,62 hoặc 12,7mm, mảnh đạn pháo.

Khung thân MT-LB lắp động cơ diesel YaMZ-238V 300 mã lực cho phép đạt tốc độ tối đa 60km/h. 2S1 có thể lội nước với tốc độ 5km/h nhưng lượng đạn phải giảm xuống còn 30 viên.

SU 152 2S3 Akatsiya 152mm

Pháo tự hành 2S3 Akatsiya gần như là “anh em sinh đôi” với 2S1 khi  vào phục vụ năm 1971. Chúng cũng sản xuất số lượng rất lớn, dây chuyền chế tạo hoạt động tới năm 1993 mới chấm dứt.

2S3 trang bị pháo D22 cỡ nòng 152mm, có tốc độ bắn 3-4 viên/phút, theo lý thuyết nó có thể bắn 30 viên/10 phút hoặc 75 viên/giờ. Số lượng đạn dữ trữ trong xe khoảng 40 viên, thường gồm 36 viên nổ phân mảnh và 4 viên chống tăng.

Tương tự 2S1, pháo D22 là thiết kế cải tiến từ pháo xe kéo D20 152mm nên dùng chung các loại đạn D20 như đạn nổ phá mảnh, đạn nổ lõm, đạn chiếu sáng và và đạn hạt nhân. Biến thể 2S3M sau này còn có thể bắn đạn tự dẫn chính xác cao Krasnopol.

Ngoài ra, 2S3 còn một súng máy phòng không cỡ 7,62mm đặt trên nóc tháp pháo. Xạ thủ có thể điều khiển bắn từ trong xe mà không cần chui ra ngoài.

2S3 sử dụng khung thân xe bánh xích của hệ thống tên lửa đối không SA-4, lắp một động cơ diesel 520 mã lực cho phép đạt tốc độ 60km/h.

Pháo tự hành cũng được bọc giáp bảo vệ có thể chống đạn súng máy cỡ nhỏ hoặc mảnh đạn pháo. Kíp xe (4 người) có hệ thống phòng vệ chống chất phóng xạ - sinh học – hóa học, thiết bị dập lửa tự động.

Theo QPAN