Thế kỷ 21 bắt đầu với xu hướng phát triển mạnh xe tăng thế hệ 4, ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại như công nghệ kỹ thuật số, công nghệ quang điện tử, giáp phản ứng nổ, hệ thống phòng thủ tích cực.

Có nhiều dòng xe được đánh giá là rất hiện đại, là đỉnh cao của công nghệ như xe tăng Mỹ M1A2 Abraham, xe tăng Đức Leopard 2 và niềm tự hào của xe tăng Trung Quốc Type -99 với khẳng định của nhà chế tạo, là xe tăng tốt nhất thế giới, tích hợp mọi tính năng tốt nhất của các xe tăng nhất thế giới. Giới quân sự Trung Quốc cho rằng, xe tăng Type 99 sẽ giúp PLA làm mưa làm gió trên chiến trường. Nhưng được đánh giá cao nhất do tính thực chiến và trang thiết bị tác chiến điện tử lại là xe Merkava Mk4 của Israel.

Vậy xe tăng hiện đại có thực sự mang lại uy vũ trong chiến tranh? Kinh nghiệm của Israel sẽ giải đáp vấn đề này. Chúng ta hãy bắt đầu từ một sự kiện không xa.

CUỘC CHIẾN TRONG VÙNG NÚI WADI SALUKY

Cuộc chiến tranh miền nam Lebanon.

Chúng ta cùng nhớ lại cuộc chiến của Israel chống Lebanon bắt đầu từ sự kiện, nhóm Shiite cực đoan "Hezbollah"thường xuyên pháo kích từ biên giới của Lebanon vào các khu vực dân cư của Israel và tiến hành các cuộc xung đột vũ trang với các đơn vị quân đội Israel.

Ngày 12/07/2006 các chiến binh tổ chức "Hezbollah" đã sát hại 3 và bắt cóc 2 quân nhân Israel. Để đáp trả, Israel đã tiến hành chiến dịch "Decent wages", phong tỏa đường biển và đường không của Lebanon, không kích ồ ạt các công trình hạ tầng cơ sở của tổ chức "Hezbollah" với mục đích tiêu diệt lãnh đạo của tổ chức này ở Lebanon. 

Đồng thời, Israel cũng triển khai một chiến dịch quân sự trên tuyến biên giới giữa Israel và Nam Lebanon với mục đích tiêu diệt lực lượng “Hezbolla”  tạo một khu vực đệm an toàn dọc biên giới nhằm ngăn chặn sự đe dọa của tên lửa từ phía tổ chức "Hezbollah" vào các khu dân cư của Israel .

Ngược lại, tổ chức "Hezbollah"  đáp trả bằng những đòn tấn công tên lửa thường xuyên vào lãnh thổ phía bắc Israel, chiến đấu cố gắng giữ được nhưng khu vực đã chiếm giữ dọc biên giới với mục đích gây thiệt hại tối đa cho binh lực, vũ khí trang thiết bị quân sự và các khu dân của của Israel.

Chiến dịch quân sự trên mặt đất kéo dài 34 ngày tính từ tháng 7 đến tháng 8/2006.

Tổn thất từ phía Israel theo công bố là 121 quân nhân chết và hơn 400 quân nhân bị thương. Tổn thất từ phía "Hezbollah" theo thông báo của UN là 500 chiến binh chết, khoảng hơn 1000 người bị thương. 

Một thông số đặc biêt là có 52 tăng thiết giáp bị bắn hỏng, trong đó có 46 xe tăng, 14 xe thiết giáp, 5 chiếc xe tăng hoàn toàn không thể sửa chữa được nữa, trong đó có 2 chiếc bị trúng mìn, 3 chiếc bị bắn cháy bởi súng chống tăng các loại.

Cuộc chiến đã qua, những điểm gây ấn tượng mạnh cũng không có nhiều, nhưng một sự kiện gây sự chú ý rất lớn của các chuyên gia chế tạo xe tăng và nhà lý luận quân sự, đó là xe tăng "Merkava Mk4" bị bắn cháy bởi súng phóng lựu RPG và tên lửa chống tăng thế hệ cũ của Liên Xô.

MERKAVA – VUA CỦA XE TĂNG

Xe tăng Merkava cắt bổ

Merkava Mk4 – Điều kỳ diệu trong những dòng xe tăng hiện đại nhất hiện nay trên thế giới, là lớp xe đầu tiên được ứng dụng công nghệ kỹ thuật số. Merkava là niềm tự hào dân tộc của Israel. Đến 72% các bộ phận và chi tiết được sản xuất trong nước, 28% được nhập khẩu từ nước ngoài. 

Hệ thống quang – điện tử của Merkava hiện đại và phức tạp bậc nhất thế giới đã bổ sung những tính năng kỹ thuật vốn đã rất nổi tiếng của các thiết bị quan sát, chỉ thị mục tiêu và ngắm bắn. 

Trưởng xe hoàn toàn không cần thiết phải quan sát bằng mắt thường trong không gian chiến trường và tìm kiếm kẻ thù. Toàn bộ không gian khu vực chiến sự được hiển thị trên màn hình thời gian thực bằng hình ảnh màu. Cả pháo thủ và trưởng xe đều có thể quan sát không gian xung quanh bằng kính ngắm của nhau. 

Mk4 được lắp đặt 4 camera, cho phép lái xe có thể quan sát toàn bộ xung quanh xe trên màn hình điện tử, truyền tải hình ảnh rõ nét cả ban ngày lẫn ban đêm. 

Merkava Mk4 với hệ thống giáp bảo vệ

Hệ thống thông tin chiến trường của trung đội xe tăng Mk4 cho phép người chỉ huy nắm tốt nhất tình huống đang xảy ra trên chiến trường. Mỗi thành viên của xe đều có được thông tin về địa hình, nơi xe tăng đang đứng hoặc hành tiến chiến đấu, vị trí của xe trong đội hình tác chiến và các vị trí của xe bạn, đồng thời cũng nhận dạng đối phương và đưa thông tin lên màn hình điều khiển. 

Hệ thống này lưu giữ mọi thông tin, bao gồm cả thông tin hình ảnh dưới dạng video. Từ những thông tin lưu trữ trong bộ nhớ máy tính, có thể sử dụng để đánh giá các hoạt động của kíp xe và chỉ huy, đồng thời cũng sử dụng để nghiên cứu và huấn luyện. 

Khối lượng xe tăng – 65 tấn (theo các thông số không chính thức, nó nặng gần 70 tấn). Kíp xe có 4 người, chiều cao thân xe bao gồm cả tháp trưởng xe là 2,8m. Tốc độ hành tiến trên đường nhựa đến 65km/h, dự trữ hành trình – 500km.công suất động cơ 1500 sức ngựa. Hệ thống vũ khí thân xe của Merkava cũng rất ấn tượng: Pháo nòng trơn 120mm và tên lửa chống tăng bắn qua nòng pháo LAHAT, hai súng máy 7,62-mm, một súng máy 12,7mm và một súng phóng lựu 60-mm. Ngoài ra, xe tăng còn được trang bị 12 ống phóng lựu khói được điều khiển tự động.

Hệ thống động lực của xe tăng được điều khiển bằng máy tính điện tử, cung cấp thông tin cho lái xe đồng thời điều khiển trực tiếp hộp số tự động của hệ thống truyền động lực với 5 số tiến. Ống xả động cơ lớn hơn nhiều so với các mẫu xe khác và được thiết kế khá đặc biệt nhằm giảm ảnh nhiệt của xe tăng. Ống xả có nhiệm vụ đẩy khí thoát ra từ động cơ ra xa hơn khói bụi cuộn lên từ hệ thống chuyển động khi xe chạy.

Các khảo sát và thí nghiệm cho thấy, các đầu thu ảnh nhiệt của các tên lửa chống tăng hiện đại không phát hiện được ảnh nhiệt thông thường có thể nhìn thấy bằng mắt thường, và chỉ phát hiện được ở dải tần có bước sóng từ 8 – 14 µm. Nhưng các đầu thu quang ảnh nhiệt lại phát hiện rất rõ ảnh nhiệt khi nhiệt năng được trộn lẫn khói bụi hoặc sương khói.

Merkava trang bị hệ thống phòng thủ tích cực Trophy

Hệ thống giáp bảo vệ thân xe của Merkava cũng đừng hàng đầu thế giới, Merkava Mk2 có khả năng chống được đạn xuyên giáp dưới cỡ 350 mm, đạn chống tăng hiệu ứng nổ lõm là 650mm. Merkava Mk3 có khả năng chống đạn xuyên giáp dưới cỡ là 600 mm, đạn chống tăng hiệu ứng nổ lõm là 1000 – 1200mm.

Ngoài ra, một số xe tăng Mk4 được trang bị hệ thống phòng vệ tích cực Trophy, đây là một trong những hệ thống phòng vệ tích cực tốt nhất thế giới, đã được quân đội Mỹ công nhận, hệ thống là tổ hợp radar phức hợp có 4 mảng anten đặt ở phía mũi xe và sườn xe, có khả năng phát hiện mọi vật thể bay đến trong vùng quét 360o, 2 tổ hợp ống phóng lựu đạn phản lực hai bên sườn xe sẽ phóng đạn phản lực kích nổ phá hủy đầu đạn chống tăng của đối phương.

Chiến dịch chống lực lượng hồi giáo cực đoan "Hezbollah" tháng 7 năm 2006, khi hơn 100 xe tăng và 400 xe bộ binh cơ giới tràn vào lãnh thổ của Lebanon với nhiệm vụ tiêu diệt các nhóm chiến binh vũ trang Allah – (thường xuyên phóng tên lửa bắn phá lãnh thổ Israel) với ưu thế tuyệt đối về không quân, máy bay chiến đấu không người lái, pháo binh tên lửa, xe tăng, hệ thống trinh sát điện tử và tác chiến điện tử hiện đại, hệ thống trang thiết bị tác chiến ban đêm.

Lực lượng "Hezbollah" không phải là một đội quân chiến đấu chính quy, tổ chức là các đội chiến binh với đủ các loại vũ khí mang vác thông thường từ súng AK – 47, AR15 đến rockets, tên lửa không điều khiển, không có hệ thống chỉ huy và điều hành tác chiến đồng bộ, không có trận địa phòng ngự quy chuẩn. Vũ khí chống tăng hỗn hợp nhiều loại khác nhau như ATGM "Malyutka", "Fagot", "Konkurs", "Metis-M", "Kornet-E", RPG-7, RPG -9 và RPG-29 "Vampire".. Nhưng cũng đã gây những tổn thất đáng kể trong cuộc chiến không cân sức cho lực lượng IDF của Israel.

(Còn tiếp)

Trịnh Thái Bằng