Tăng cường vai trò của người cao tuổi trong phòng chống tác hại thuốc lá

Bạch Dương

Sáng 20/10, Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Hội Y tế công cộng Việt Nam tổ chức hội thảo “Tăng cường công tác giám sát Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá” tại Đồng Tháp.

Hội thảo có sự tham dự của 6 tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long gồm: Sóc Trăng, Long An, An Giang, Hậu Giang, Đồng Tháp và thành phố Cần Thơ.

Tại Việt Nam, có 62/63 tỉnh, thành phố và 20 Bộ, ngành thành lập Ban chỉ đạo Phòng chống tác hại của thuốc lá, truyền thông và triển khai nhiều chương trình can thiệp hiệu quả nên tỉ lệ hút thuốc lá ở thanh thiếu niên 13 - 15 tuổi giảm từ 3,3% năm 2007 xuống còn 2,5% năm 2014.

Tuy nhiên, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá mới chủ yếu tập trung vào các hoạt động chỉ đạo và tuyên truyền; việc thực thi các biện pháp mạnh như xử phạt vi phạm hút thuốc tại nơi công cộng vẫn chưa triệt để; tiếp thị thuốc đến người tiêu dùng vẫn còn khá phổ biến. Từ đó dẫn đến số người sử dụng thuốc lá vẫn chưa giảm đáng kể, nhận thức của người dân về bảo vệ sức khoẻ còn hạn chế, đặc biệt là việc chế tài sử dụng thuốc lá vẫn chưa rõ ràng.

Ông Đoàn Tấn Bửu – Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp mong muốn Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp tích cực phối hợp trong vai trò giám sát và thúc đẩy thực hiện Luật, tiến tới mục tiêu chung là cấm hút thuốc lá. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đồng thời đánh giá cao mô hình lấy người cao tuổi tình nguyện làm trung tâm trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.  

Theo ông Đoàn Tấn Bửu, dân số Đồng Tháp bắt đầu già hóa từ 2011 và chỉ có 18 năm trước khi chuyển sang cơ cấu dân số già. Khi đó, lực lượng người cao tuổi càng nhiều hơn nữa. Nếu sớm áp dụng mô hình này để đón đầu thì hoàn toàn có thể có thêm một lực lượng nòng cốt cho phát triển cộng đồng. Đây chính là lý do để triển khai mô hình dựa vào người cao tuổi tình nguyện càng sớm càng tốt.

Bà Trương Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, biện pháp căn cơ nhất để giám sát Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá là tăng cường giám sát của nhân dân. Đây là mô hình rất ấn tượng. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị mặt trận các địa phương nghiên cứu mô hình này để áp dụng, đồng thời đề nghị Hội Y tế Công cộng Việt Nam và Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và tài chính để triển khai mô hình này.

Theo Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá, từ khi Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực từ ngày 1/5/2013, bước đầu đã có hiệu quả. Tỷ lệ nam giới hút thuốc giảm 2,1% (từ 47,4% xuống 45,3%), tỷ lệ nữ giới hút thuốc giảm 0,3% (từ 1,4% xuống 1,1%).

Tỷ lệ hút thuốc chung ở khu vực thành thị giảm 2,7% (từ 23,3% xuống 20,6%). Trong đó, tỷ lệ này ở nam giới giảm 5% (từ 47,7% xuống 42,7%). Qua 4 năm triển khai các hoạt động phòng chống tác hại của thuốc lá , đến nay đã tăng tỷ lệ người hút thuốc được tư vấn về phương pháp bỏ thuốc. Theo báo cáo này, tỷ lệ người hút thuốc lá được nhân viên y tế tư vấn bỏ thuốc tăng 10,8% (từ 29,7% lên 40,5%).

Tuy nhiên, việc thực thi Luật vẫn còn những điểm bất cập. Ở nhiều địa điểm công cộng, hiện tượng phơi nhiễm với khói thuốc thụ động còn phổ biến, đặc biệt là ở nhà hàng, quán bar và các quán cà phê. Thuốc lá vẫn được bày bán khắp nơi, mọi người đều dễ dàng có thuốc lá hút.

Bên cạnh đó, ý thức tuân thủ quy định cấm hút thuốc nơi công cộng của nhiều người còn chưa tốt, người không hút thuốc cũng chưa dám lên tiếng nhắc nhở hành vi hút thuốc không đúng nơi quy định; công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá  chưa được thường xuyên. Điều này đòi hỏi nỗ lực không ngừng của các bên liên quan đến thực thi chính sách không khói thuốc.

Thêm vào đó, các kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy, xu hướng gia tăng của vi phạm quy định về cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá. Mặc dù tỷ lệ người hút thuốc giảm nhưng chưa đáng kể cho thấy còn nhiều việc phải làm để tăng cường hiệu quả của Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá .

Báo cáo của Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá  về “Tổng quan thực hiện Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá  tại Việt Nam” cũng cho thấy cần tập trung thanh kiểm tra tại địa điểm công cộng, đặc biệt là về ý thức tuân thủ pháp luật của người đứng đầu/quản lý địa điểm vi phạm. Tăng cường phối hợp liên ngành và kết hợp truyền thông trước và sau mỗi đợt thanh tra, kiểm tra.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet