Hiện nay, các hàng hóa và dịch vụ tư vấn sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình chủ yếu là bao cấp để phát triển hơn nữa đáp ứng nhu cầu của người cần cần đẩy mạnh xã hội hóa lĩnh vực này.

Khuyến khích xã hội hóa ở lĩnh vực dân số kế hoạch hóa gia đình

Chất lượng hàng hóa còn thả nổi

Thực tế nhu cầu về hàng hóa và các phương tiện cho việc tránh thai, chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Việt Nam, Hồ Chí Hùng - Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục dân số Kế hoạch hóa gia đình cho biết, hiện nay thị trường cung ứng sản phẩm phương tiện tránh thai, hàng hóa sức khỏe sinh sản tại Việt Nam còn chưa phát triển. Nguyên nhân chủ yếu là do việc cung cấp trải qua thời gian rất dài và tâm lý bao cấp đã ăn sâu vào trong tâm trí của người dân. 

Cơ chế quản lý chưa tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức sản xuất, kinh doanh chủ động cung cấp sản phẩm phương tiện tránh thai và hàng hóa sức khỏe sinh sản trên thị trường. Trên thị trường hiện nay đã xuất hiện không ít loại phương tiện, hàng hóa sức khỏe sinh sản không rõ nguồn gốc xuất xứ, không được đăng ký quản lý chất lượng và có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân.

Ông Hùng cho biết hiện nay, Tổng Cục Dân số Kế hoạch hóa Gia đình đã thực hiện chương trình bình chọn, xét tặng giải vàng chất lượng vì sức khỏe gia đình Việt cho sản phẩm tránh thai, hàng hóa sức khỏe sinh sản để nhằm múc đích kêu gọi xã hội hóa trong vấn đề kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản. Tạo tiền đề phát triển thị trường cung cấp phương tiện tránh thai, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình trong thời gian tới.

Cũng theo ông Hùng, việc vận động các đơn vị, tổ chức doanh nghiệp tăng cường tiếp cận tham gia đề án xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, sức khỏe sinh sản tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển trong giai đoạn 5 năm tới sẽ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao, đa dạng của người dân. Hơn nữa, công tác xã hội hóa phát triển sẽ tăng khả năng tiếp cận và sử dụng của người dân đối với các sản phẩm phương tiện tránh thai, hàng hóa liên quan đến lích vực dân số kế hoạch hóa gia đình có chất lượng và nguồn gốc rõ ràng.

Cần xã hội hóa rộng thêm

Bà Ritsu Nacken, Quyền trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam cho biết Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi cơ cấu nhân khẩu học và quá trình phát triển kinh tế xã hội. Điều này đặt ra nhu cầu ngày càng tăng về hàng hóa và dịch vụ sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình. Bà Ritsu cho biết theo số liệu báo cáo điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em và phụ nữ năm 2014 cho thấy rằng nhu cầu về các biện pháp tránh thai chưa được đáp ứng ở phụ nữ trẻ đã lập gia đình hoặc sống chung với bạn tình cao hơn nhiều so với phụ nữ lớn tuổi, đặc biệt nhu cầu về các biện pháp tránh thai chưa được đáp ứng ở trẻ em gái độ tuổi 15 - 19 xấp xỉ 11 % trong khi ở phụ nữ từ 25 đến 34 chỉ có khoảng 6 %.

Trong những năm gần đây nguồn tài trợ quốc tế và trợ cấp nhà nước cho các chương trình và dịch vụ kế hoach hóa gia đình ở Việt Nam giảm đáng kể. Thị trường tự do trong nước cung cấp các mặt hàng chăm sóc sức khỏe sinh sản cũng phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Hiện nay thị trường cung cấp tự do các biện pháp tránh thai phát triển cho thất cần có một chính sách quốc gia toàn diện về sản xuất mua bán, nhập khẩu và phân phối hàng hóa sức khỏe sinh sản bao gồm cả biện pháp tránh thai để đảm bảo các mặt hàng đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân. Theo 1 nghiên cứu tiến hành năm 2014, chất lượng bao cao su trên thị trường tự do còn cần phải được cải thiện nhiều hơn nữa.

Bà Ritsu cho rằng Việt Nam cần huy động sự tham gia của các nhà cung cấp tư nhân, bên cạnh các công ty nhà nước để nâng cao khả năng cung cấp các mặt hàng sức khỏe sinh sản và dịch vụ tư vấn. Bằng chứng cho thấy cần thúc đẩy sự phối hợp khu vực tư nhân với phía nhà nước. Cần có sự hỗ trợ của các đối tác phát triển để đảm bảo tiếp cận phổ cập hàng hóa sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình, các biện pháp tránh thai chất lương. Hiện nay UNFPA sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xã hội hóa, bằng việc hợp tác chặt chẽ để có thể đảm bảo hàng hóa sức khỏe sinh sản luôn sẵn sàng cho những ai có nhu cầu để mọi cá nhân có thể tiếp cận và sử dụng hàng hóa sức khỏe sinh sản đảm bảo chất lượng.

Ph. Thúy