Với 770,4 triệu người, dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc là lực lượng đông nhất thế giới. Nhưng tầng lớp trung lưu của nước này lại chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong thị trường tiêu dùng Trung Quốc.

Theo Goldman Sachs, Quốc hội Trung Quốc mới đưa ra mục tiêu sẽ tạo ra ít nhất 10 triệu công việc ở khu vực thành thị, việc này chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ dân số, song điều này sẽ tăng đáng kể lực lượng cho tầng lớp trung lưu. Mặc dù thị trường hàng hóa xa xỉ của Trung Quốc thu hút nhiều sự chú ý của thế giới, tuy nhiên việc tiêu dùng các loại nhu yếu phẩm lại thể hiện được nhiều hơn về cuộc sống hàng ngày của người dân Trung Quốc.

Vậy tầng lớp trung lưu, lực lượng tiêu dùng chính của Trung Quốc đang kiếm tiền và sử dụng số tiền đó như thế nào?

Tầng lớp trung lưu Trung Quốc chiếm một lực lượng đông đảo nhưng lại chi tiêu khá tằn tiện. Nguồn: Bloomberg

Hầu hết người Trung Quốc kiếm và tiêu tiền ít hơn người Mỹ

Theo công bố mới đây, Bắc Kinh đã chiếm vị trí “thủ đô tỷ phú của thế giới” của thành phố New York, Mỹ cũng như số lượng người di cư từ nông thôn lên thành thị của Trung Quốc đạt mức kỷ lục trong lịch sử. Tuy nhiên, mức lương trung bình hàng năm của Trung Quốc chỉ là 8.655 USD  năm 2014 và Goldman Sachs ước tính khoảng 387 triệu lao động nông thôn, chiếm một nửa dân số lao động, chỉ kiếm được khoảng 2.000 USD/ năm.

Trung bình một người tiêu dùng Trung Quốc sử dụng 7 USD/ ngày, trong đó chi tiêu cho thực phẩm và quần áo chiếm gần một nửa; 9,2% dùng cho các hoạt động giải trí như du lịch, ăn tối bên ngoài, thể thao và video game. Trong khi đó trung bình một người Mỹ tiêu 97 USD/ ngày và 17,3% trong đó dùng cho các hoạt động giải trí.

Số lượng lao động di cư ngày càng tăng ở Trung Quốc. Nguồn: Goldman Sachs

Quy mô gia đình nhỏ hơn

Số liệu năm 2014 cho thấy trung bình một gia đình ở Trung Quốc có chưa đến ba người, giảm từ mức 5 người của những năm 1950. Mất cân bằng giới tính ở Trung Quốc cũng đang ở mức tồi tệ nhất thế giới, khoảng 116 bé trai/ 100 bé gái, so với mức trung bình thế giới là 107 bé trai/ 100 bé gái.

Từ năm 1979 đến cuối năm 2015, Trung Quốc áp dụng chính sách một con, hiện nước này đã thừa ra 33 triệu nam giới so với số lượng nữa giới, và rất nhiều người trong số họ có thể không bao giờ lấy được vợ.

Trong số những người thuộc độ tuổi lao động, những người còn độc thân hoặc sinh sống trong một gia đình quy mô nhỏ thường có xu hướng chi tiêu theo ý mình nhiều hơn.

Người đi du lịch ít hơn nhưng tiêu nhiều hơn

Chỉ 4% dân số Trung Quốc có hộ chiếu, so với 35% người dân Mỹ, nhưng 4% này lại chi tiêu tới gần 200 triệu USD ở nước ngoài hàng năm, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào, theo Goldman Sachs.

Tầng lớp trung lưu thành thị của Trung Quốc chiếm đa số trong chi tiêu của ngành du lịch và Goldman Sachs ước tính 12% dân số của tầng lớp này sẽ có hộ chiếu trong vòng 10 năm tới.

Trung lưu Trung Quốc yêu thích âm nhạc

Người dân Trung Quốc sử dụng 86 USD/ năm cho các hoạt động liên quan đến âm nhạc, trong khi trung bình ở Mỹ là 152 USD. Có tới 66% người tiêu dùng Trung Quốc sử dụng dịch vụ nghe nhạc trực tuyến so với 75% ở Mỹ.

57% tầng lớp trung lưu Trung Quốc lại thích thưởng thức  nhạc sống, so với 51% dân số Mỹ.

Thói quen tiêu dùng của tầng lớp trung lưu Trung Quốc. Nguồn: eMarketer

Mua bán trực tuyến phát triển nhanh

Theo một nghiên cứu của công ty nghiên cứu thị trường eMarketer, mua sắm trực tuyến ở Trung Quốc chiếm tới 16%, khoảng 672 tỷ USD trong tổng số tiêu dùng và khoảng một nửa trong số đó được thực hiện qua diện thoại di động.

Năm 2013, Trung Quốc chiếm 35% tổng số lượng mua sắm trực tuyến của thế giới. Đến năm 2018, ước tính chi tiêu của người dân Trung Quốc sẽ vượt qua phần còn lại của thế giới cộng lại.

Chi tiêu nhiều cho dịch vụ sức khỏe

Từ năm 2004 đến 2011, số tiền chi tiêu cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe cá nhân ở Trung Quốc đã tăng lên gấp đôi, lên mức 102,25 USD/ người từ 51,05 USD do người dân trở nên giàu có hơn và chính sách của chính phủ đã tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân về các vấn đề sức khỏe.

Doanh số bán vitamin và các sản phẩm chức năng cũng bùng nổ trong những năm gần đây. Trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 của chính phủ công bố năm 2011, lần đầu tiên có nhắc đến ngành công nghiệp thực phẩm dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe.

Công ty nghiên cứu thị trường Mintel ước tính doanh số bán vitamin và thực phẩm chức năng sẽ đạt mức 5,3 tỷ USD đến năm 2017, tăng 214% so với một thập kỷ trước.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin từ Bloomberg News. Bloomberg News cùng tờ BusinessWeek là hai chuyên trang về kinh tế, phân tích tài chính và cung cấp dữ liệu cho các đối tác doanh nghiệp của Tập đoàn truyền thông Bloomberg.

Tuệ Minh (lược dịch)