Hôm 17/5, nhà lãnh đạo Tập Cận Bình khẳng định mối quan hệ Mỹ - Trung vẫn bền vững dù nguy cơ đối đầu giữa Washington – Bắc Kinh hiển hiện liên quan tới việc Trung Quốc ngang nhiên xâm chiếm Biển Đông

"Tôi hy vọng tiếp tục thắt chặt mối quan hệ với Tổng thống Obama và đưa mối quan hệ Mỹ - Trung lên một tầm cao mới trên con đường hướng tới một mô hình mới trong quan hệ giữa hai cường quốc", Reuters dẫn lời ông Tập chia sẻ với Ngoại trưởng John Kerry khi nhà ngoại giao Mỹ kết thúc chuyến thăm 2 ngày tới Trung Quốc.

Chủ đề chính trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Kerry là mối quan ngại về tình hình an ninh bất ổn trước tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc. Bởi trong thời gian gần đây, Trung Quốc đã đẩy nhanh bồi đắp và xây dựng trái phép tại 7 khu vực thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry bắt tay nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 17/5. 

Còn theo ông Tập, Trung Quốc và Mỹ nên cùng nhau giải quyết những tranh chấp mà không ảnh hưởng tới mối quan hệ song phương. 

Cũng trong ngày 17/5, Ngoại trưởng Kerry đã hối thúc Trung Quốc có hành động làm giảm thiểu căng thẳng tại Biển Đông. Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị lại biện bạch cho rằng Bắc Kinh đang gặp "rất nhiều khó khăn" trong nỗ lực bảo vệ lợi ích quốc gia trên Biển Đông. 

Chuyến thăm của ông Kerry còn là bước chuẩn bị cho phiên họp Đối thoại Kinh tế và Chiến lược Mỹ - Trung thường niên diễn ra vào tháng tới tại Washington và chuyến thăm sắp tới của ông Tập tới Washington vào tháng Chín. 

Nhà lãnh đạo Tập Cận Bình cũng một lần nữa nhấn mạnh mong muốn xây dựng "một mô hình mới trong mối quan hệ giữa hai cường quốc". Trong đó, Trung Quốc được xem như là một người chơi công bằng trên trường quốc tế. Tuy nhiên, ông Tập cho rằng mô hình này cần chú trọng tới việc "tôn trọng chủ quyền và quyền hợp nhất lãnh thổ cũng như hệ thống chính trị và con đường phát triển của nhau". 

"Theo tôi, quan hệ Mỹ - Trung vẫn bền vững", ông Tập nói với Ngoại trưởng Kerry tại Đại lễ đường Nhân dân trong cuộc họp trước giới báo chí. 

Trong khi đó, Trung Quốc đã đơn phương tuyên bố chủ quyền với 90% diện tích Biển Đông, khu vực mà cả Philippines, Đài Loan, Malaysia, Brunei và Việt Nam cùng tuyên bố chủ quyền. 

Các bức ảnh vệ tinh chụp từ tháng 3/2014 cho thấy, Trung Quốc đã đẩy nhanh quá trình bồi đắp và xây dựng trái phép tại 7 khu vực thuộc quần đảo Trường Sa và đang cho xây một đường băng quân sự tại bãi Đá Chữ Thập. 

Việc làm của Trung Quốc đã buộc Philippines, một đồng minh của Mỹ, lên tiếng kêu gọi cần có ngay hành động cụ thể để ngăn cản Bắc Kinh. 

Về phần minh, Ngoại trưởng Kerry khẳng định Mỹ đặc biệt quan ngại trước tốc độ và quy mô mở rộng khai hoang, bồi đắp của Trung Quốc trên Biển Đông. Còn Trung Quốc cho biết Bắc Kinh lo ngại về khả năng Mỹ sẽ điều động máy bay quân sự và tàu chiến tới giám sát quyền tự do hàng hải ở Biển Đông. 

Tuy nhiên, Trung Quốc đã yêu cầu Mỹ tránh xa các tranh chấp trên Biển Đông và đổ lỗi cho Washington đang làm tình hình căng thẳng ngày càng gia tăng. 

Theo ông Tập, "hai nước nên kiểm soát và cùng giải quyết các tranh chấp theo con đường có lợi nhất để không làm ảnh hưởng tới mối quan hệ song phương. Thái Bình Dương đủ lớn để Trung Quốc và Mỹ cùng chung sống", Tân Hoa Xã đưa tin. 

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

MINH THU (lược dịch)