Một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, một tàu chiến của Hải quân Mỹ đã tiến vào gần một bãi đá đang tranh chấp trên Biển Đông vào ngày 10/5, khiến Trung Quốc phản ứng kịch liệt.

Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Mỹ Bill Urban, tàu USS William P. Lawrence đã tiến vào khu vực 12 hải lý quanh đá Chữ Thập, hiện đang bị Trung Quốc kiểm soát. “Những hành động xâm lấn biển của Trung Quốc là trái với luật pháp quốc tế được nêu ra trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, khiến quyền đi lại trên biển bị ảnh hưởng”, ông Urban trả lời qua thư điện tử.

Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa, Việt Nam.

Bắc Kinh và Washington đã cáo buộc nhau quân sự hóa Biển Đông trong bối cảnh Trung Quốc tiến hành trái phép các hoạt động cải tạo các bãi đá và xây dựng đảo nhân tạo, trong khi Mỹ đẩy mạnh các hoạt động tuần tra trên biển.

Một đường băng dài 3km đã xuất hiện ở đá Chữ Thập, khiến Washington lo ngại rằng Trung Quốc sẽ dùng nó với mục đích quân sự, lấn át những nước nhỏ trong khu vực.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Kháng cho biết tàu Mỹ đã tiến vào “vùng biển của Trung Quốc” và đã bị cảnh báo. “Hành động này của Hoa Kỳ đã đe dọa đến chủ quyền và an ninh của Trung Quốc, gây huy hiểm đối với các cơ sở trên bãi đá và phá hoại hòa bình và ổn định trong khu vực”, ông Lục phát biểu.

Tháng trước, Lầu Năm Góc kêu gọi Trung Quốc tái khẳng định rằng nước này không có ý định triển khai máy bay quân sự ra quần đảo Trường Sa của Việt Nam, khi trước đó Bắc Kinh đã dùng máy bay quân sự để đưa công nhân bị ốm trên các đảo tranh chấp về nước chữa trị.

“Đá Chữ Thập là một khu vực nhạy cảm bởi đây được Trung Quốc coi là trung tâm quan trọng cho các hoạt động quân sự trên Biển Đông, với sự tồn tại của các cơ sở hạ tầng quan trọng như cảng biển và đường băng”, ông Ian Storey, một chuyên gia về Đông Nam Á cho biết.

“Sự việc diễn ra cũng đúng vào thời điểm quan trọng. Mỹ đang muốn thể hiện quyết tâm của mình trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Barack Obama đến Việt Nam vào tháng này”, ông Storey viết.

Ông Daniel Russel, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương cho biết, quyền tự do đi lại trên biển rất quan trọng đối với những nước nhỏ.

“Nếu lực lượng Hải quân mạnh nhất thế giới không thể hoạt động tại các khu vực mà luật pháp quốc tế cho phép thì tàu của Hải quân những nước nhỏ sẽ phải làm sao”, ông Russel trả lời trước báo giới, vài giờ trước khi tàu của Mỹ tiến gần đá Chữ Thập.

“Nếu tàu của chúng ta không thể thể hiện quyền được bảo vệ bởi luật biển biển quốc tế, thì tàu đánh cá và tàu chở hàng sẽ phải làm sao? Họ phải làm gì để mình không bị các nước lớn ngăn cản?”, ông nói thêm.

Trung Quốc đã từng bày tỏ sự tức giận đối với hoạt động tuần tra trên biển của Mỹ, cụ thể là khi một số máy bay chiến đấu bay gần bãi đá Scarborough vào tháng trước, cũng như việc máy bay ném bom của Mỹ bay gần một cơ sở đang được Trung Quốc xây dựng bất hợp pháp trên đá Châu Viên thuộc quần đảo Trường Sa vào tháng 11 năm ngoái.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

Anh Tuấn (lược dịch)