Hôm qua, Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản cho biết một tàu chiến Trung Quốc đã chĩa vũ khí tới tàu hải quân Nhật Bản. Đây là một động thái có thể  khiến căng thẳng Nhật – Trung về chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu gia tăng nghiêm trọng.

Theo hãng tin AFP, động thái này được Bộ trưởng quốc phòng và một nhà phân tích Nhật Bản mô tả là một động thái “nguy hiểm”, đánh dấu thời điểm đầu tiên hải quân hai nước bắt đầu “lên cò súng” trong một cuộc tranh chấp mà một số nhà bình luận đã cảnh báo có thể biến thành một cuộc xung đột quân sự.

Tàu chiến Trung Quốc bị cáo buộc ngắm bắn tàu hải quân Nhật Bản.

“Hôm 30/1, một thứ gì đó giống ra đa kiểm soát lệnh bắn đã được nhắm tới một chiếc tàu hộ tống của Lực lượng phòng vệ hàng hải Nhật Bản. Hôm nay Bộ Quốc phòng (Nhật) đã xác nhận đó là ra đa nhắm bắn”, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Itsunori Onodera phát biểu với các phóng viên tại Tokyo.

Động thái này của tàu chiến Trung Quốc được các tư lệnh quân đội Nhật Bản cọi là hành động đe dọa do ra đa này chỉ được dùng để tính tầm bắn của pháo hoặc tên lửa.

Ông Onodera cho biết hôm 19/1, một chiếc máy bay trực thăng Nhật Bản cũng bị ngắm cùng loại ra đa đó. Các quan chức Nhật cho biết trong cả hai lần, ra đa đều nhắm tới tàu và máy bay Nhật Bản trong vòng “nhiều phút”.

“Đây là một hành động vô cùng khác thường. Một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn tới một tình huống rất nguy hiểm. Chúng tôi sẽ tìm cách khiến phía Trung Quốc kiềm chế để không có những hành động nguy hiểm như vậy nữa”, ông Onodera nói.

Hisao Iwashima, một nhà phân tích quốc phòng Nhật Bản, cho rằng Bắc Kinh cần phải cho biết hải quân nước này đã làm gì.

“Đó có thể là thử nghiệm nhưng nếu phía Nhật Bản không biết liệu đó chỉ là thử nghiệm hay hành động đó sẽ dẫn tới bắn thật. Phía Trung Quốc có trách nhiệm phải giải thích tại sao lại có một hành động nguy hiểm như vậy”, ông Iwashima nhận xét.

Cũng trong ngày hôm qua, Tokyo đã triệu tập Đại sứ Trung Quốc đến để phản đối sự hiện diện của các tàu chính phủ Trung Quốc ở vùng biển quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Theo Lực lượng canh gác bờ biển Nhật Bản, hai tàu hải giám Trung Quốc đã có mặt tại khu vực này trong vòng 14 giờ.  

Trong một cuộc họp báo, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nói rằng những hành động này của Trung Quốc là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và cho biết Đại sứ Cheng Yonghua đã được triệu tập tới Bộ Ngoại giao Nhật Bản để nghe “lời phản đối mạnh mẽ” của Tokyo.

Mặc dù biến cố tàu Trung Quốc ngắm ra đa chưa dẫn đến một tiếng nổ nào nhưng các nhà phân tích cho rằng khi hai nước tiếp tục luận điệu cứng rắn và các lần đối đầu diễn ra thường xuyên hơn thì có nguy cơ xảy ra xung đột do vô tình.  

Hôm 2/2, trong một chuyến thăm tới hòn đảo Okinawa, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã “thề” sẽ bảo vệ Nhật Bản trước “những hành động khiêu khích”.

TÙNG LÂM