Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu mới đây đã lên tiếng kêu gọi Nga hủy bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế chống nước này càng nhanh càng tốt vì các lệnh cấm vận này đang “ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ giữa hai nước”.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu.
Theo ông Mevlut Cavusoglu, quan hệ kinh tế-thương mại luôn đóng vai trò nền tảng trong quan hệ hai nước và việc Nga áp dụng các lệnh trừng phạt kinh tế chống lại Thổ Nhĩ Kỳ vì những vấn đề chính trị là không công bằng.

Theo Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, trước đây lãnh đạo hai nước đã đạt được thỏa thuận về việc sẽ không để các mối quan hệ kinh tế-thương mại bị ảnh hưởng bởi những bất đồng chính trị.

Do đó, điều cần thiết là thay vì làm tình hình leo thang căng thẳng, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cần phải giữ “cái đầu lạnh” để nhanh chóng vượt qua giai đoạn khủng hoảng hiện nay càng nhanh càng tốt nhằm đưa quan hệ song phương trở lại quỹ đạo vốn có trước đây.

Nếu hai bên không đạt được bước tiến này thì sự vụ Su-24 sẽ tiếp tục đem đến nhiều vấn đề đáng tiếc hơn cho mối quan hệ song phương Nga-Thổ Nhĩ Kỳ.

Chính vì vậy, ông Mevlut Cavusoglu lên tiếng kêu gọi Nga “xem xét lại và nhanh chóng hủy bỏ các lệnh cấm vận đã ban hành vì lợi ích hai nước và tương lai mối quan hệ hai bên”.

Theo Mevlut Cavusoglu, những lệnh cấm vận kinh tế của Nga chống Thổ Nhĩ Kỳ “đang trực tiếp tác động lên nền kinh tế của cả hai bên và sẽ có những tác động tiêu cực cho người dân Nga không kém so với những tác động tiêu cực đến người dân Thổ Nhĩ Kỳ”.

Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu “ngấm đòn” trừng phạt của Nga?

Sau khi Nga ban hành các lệnh cấm vận kinh tế với Thổ Nhĩ Kỳ, các hợp tác trong lĩnh vực du lịch, kỹ thuật-quân sự, năng lượng, nông nghiệp… đã bắt đầu ngừng lại.

Lĩnh vực chịu thiệt hại có thể thấy rõ là các điểm du lịch ở Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu vắng bóng khách du lịch, kèm theo đó là thất thu đáng kể về kinh tế.

Máy bay Su-24 của Nga bị bắn hạ hôm 24/11.

Theo giới phân tích chính trị Nga, động thái lên tiếng kêu gọi Nga nhanh chóng hủy bỏ các lệnh cấm vận kinh tế của Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho thấy nước này dường như đã bắt đầu cảm thấy “ngấm đòn” các lệnh trừng phạt kinh tế của Nga.

Theo nhận định của giới phân tích, mặc dù hiện không phải là thời điểm thuận lợi để Nga áp dụng các biện pháp cấm vận kinh tế với Thổ Nhĩ Kỳ nhưng việc Tổng thống Nga Putin vẫn ký sắc lệnh ban hành các lệnh cấm vận này cho thấy sự quyết tâm của Nga trong việc trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ vụ Su-24.

Mặc dù nền kinh tế của Nga cũng sẽ chịu những tác động tiêu cực không nhỏ từ các lệnh cấm vận này nhưng thiệt hại Nga phải gánh chịu sẽ chỉ bằng 20% so với những thiệt hại đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Hơn nữa, Nga vẫn có thể tìm ra các hướng đi khác để bù đắp lại các tổn thất trong quan hệ kinh tế với Thổ Nhĩ Kỳ nhưng Thổ Nhĩ Kỳ lại khó có thể tìm kiếm được nguồn khác ngoài Nga.

Điển hình như trong lĩnh vực năng lượng, việc không xuất khẩu năng lượng sang Thổ Nhĩ Kỳ khiến Nga có thể mất đi đối tác quan trọng này nhưng Nga có thể tìm thấy các đối tác khác ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương (điển hình là Trung Quốc).

Trong khi đó, lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga chiếm đến 60% tổng nhu cầu khí đốt của Thổ Nhĩ Kỳ. Việc Nga cắt quan hệ khiến Ankara sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn cung khí đốt thay thế vì hiện Ankara đang không có mối quan hệ tốt đẹp với các quốc gia cung cấp khí đốt lớn khác là Arab Saudi, Iran, Ai Cập, Syria, Azerbaijan…

Riêng trong lĩnh vực du lịch, những lệnh trừng phạt kinh tế của Nga đã, đang và sẽ gây nên những tổn thất nặng nề cho du lịch Thổ Nhĩ Kỳ. Chỉ tính riêng trong năm 2014, số khách Nga đến Thổ Nhĩ Kỳ du lịch vào khoảng 4,5 triệu người.

Nếu khách Nga không tiếp tục đến Thổ Nhĩ Kỳ, ngành du lịch nước này dự kiến sẽ chịu tổn thất đến 3 tỷ USD trong năm 2016.

Theo các số liệu đã được công bố, tổng kim ngạch thương mại song phương Nga-Thổ Nhĩ Kỳ năm 2014 đạt 44 tỷ USD và GDP của Thổ Nhĩ Kỳ đạt gần 800 tỷ USD.

Do đó, nếu Nga kiên quyết chấm dứt các mối quan hệ kinh tế, GDP của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ sụt giảm khoảng 5%. Trong khi đó, tăng trưởng GDP của Thổ Nhĩ Kỳ năm 2014 chỉ là gần 3%.

Việc mất đi 5% GDP từ hợp tác kinh tế với Nga khi đó sẽ trở thành thảm họa đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ Newsru, tờ báo chuyên đưa tin về tinh hình hình kinh tế, chính trị của Nga và các nước châu Âu, đặc biệt các tin tức liên quan tình hình các nước thuộc không gian hậu Xô Viết. News được thành lập năm 2000.

Đào Cảnh (Lược dịch)