Thời báo Hoàn Cầu cho rằng Mỹ cần bắt kịp xu thế gia nhập sáng kiến "Một vành đai, một con đường" của Trung Quốc. Nếu Washington khăng khăng từ chối tham dự, Mỹ sẽ chỉ nhận phần thiệt thòi về mình.

Thời báo Hoàn Cầu nhận định thế giới đủ rộng lớn để Mỹ và Trung Quốc cùng chung sống hòa bình. Trong lịch sử, hai nước cũng chưa từng xảy ra một cuộc đối đầu tổng lực. Tuy nhiên, khi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra sáng kiến "Một vành đai, một con đường", giới lãnh đạo Mỹ đã đề xuất ngay một chương trình mang tên "Con đường Tơ lụa mới". 

Kể từ khi được bầu làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc hồi tháng 11/2012 và sau đó là Chủ tịch Trung Quốc vào tháng 3/2013, ông Tập Cận Bình đã đưa ra những ý tưởng lớn như "Giấc mộng Trung Hoa" và "Một vành đai, một con đường". 

Nhà lãnh đao Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Mỹ Barack Obama. 

Trong ba thập kỷ cải cách, Trung Quốc đã xây dựng một hệ thống đường cao tốc, đường sắt từ Bắc vào Nam, từ phía Đông sang khu vực kém phát triển phía Tây và Tây Nam. Sau khi thực hiện được điều này, Trung Quốc coi đó là cơ hội để liên kết với các khu vực ở Nam Á, châu Âu, châu Phi và thậm chí cả châu Mỹ. 

Trung Quốc đã tìm cách lôi kéo các nước và các khu vực trong vùng "Một vành đai, một con đường" cùng tham gia. Hầu hết các quốc gia ASEAN, nơi mà kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc với các nước ASEAN lên tới 400 tỷ USD, đã hoan nghênh ý tưởng này. Ngay cả các nước Nam Á ngoại trừ Ấn Độ cũng đã hoan nghênh sự ra đời sáng kiến kết nối kinh tế của Bắc Kinh. 

Theo giới chuyên gia, sự cạnh tranh và xung đột giữa Mỹ - Trung là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, Chiến tranh Lạnh đã kết thúc và giới chính trị gia các nước cần ưu tiên duy trì nền hòa bình hiện tại. 

Thời báo Hoàn Cầu cho rằng trong kỷ nguyên hợp tác cùng chung sống, sáng kiến “Một vành đai, một con đường” của Trung Quốc không thể là thách thức đối với Mỹ. Thay vào đó, nó tạo ra những cơ hội mới bởi sáng kiến “Một vành đai, một con đường” là phương pháp tiếp cận công khai, hòa bình và đôi bên cùng có lợi. Ngay cả, phần lớn chính trị gia cùng các công ty tư nhân hai nước đều không mong muốn phải chứng kiến viễn cảnh đối đầu hay xung đột giữa hai cường quốc kinh tế. 

Nói cách khác, trong thế kỷ 21, quan hệ hợp tác sẽ mang lại lợi ích và xung đột sẽ chỉ mang lại bất lợi cho cả hai bên. Bởi các quốc gia nằm trên hành lang kinh tế “Một vành đai, một con đường” đều hy vọng mối quan hệ hợp tác Mỹ - Trung sẽ mang lại cơ hội cùng phát triển và hòa bình. Cụ thể, châu Á hoan nghênh một cuộc cạnh tranh văn minh và mang tính hợp tác. 

Do đó, theo Thời báo Hoàn Cầu, sáng kiến “Một vành đai, một con đường” không loại trừ việc gây dựng quan hệ với Mỹ cũng như hy vọng Washington tích cực tham gia chương trình này. Ngoài ra, những ý tưởng về “lợi ích chung” và sự minh bạch chiến lược của Trung Quốc có thể giúp loại bỏ mối nghi ngờ và khuyến khích Mỹ cùng tham gia. 

Đầu tiên, Mỹ có thể thành lập một cơ chế "tham gia sáng tạo" mang tính quốc tế. Do nội dung chính trong sáng kiến “Một vành đai, một con đường” tập trung vào phát triển kinh tế và thương mại, Mỹ - Trung có thể đưa ra hàng loạt lựa chọn cho các quốc gia trên thế giới. 

Dự án đầu tư xây dựng quy mô lớn của Trung Quốc ở cảng Gwadar tại Pakistan, cửa ngõ quan trọng hướng tới khu vực Trung Đông. 

Nói cách khác, trong thời đại toàn cầu hóa, sự hỗ trợ kinh tế là quan trọng hơn sự cạnh tranh. Mô hình mới trong quan hệ giữa hai cường quốc kinh tế Mỹ - Trung có thể tạo ra bước đột phá nổi bật trong cơ chế toàn cầu thuộc chương trình "Con đường Tơ lụa mới" của Washington. Theo cơ chế này, hai nước có thể chia sẻ lực lượng lao động và tương trợ lẫn nhau thông qua các cuộc đàm phán song phương và đa phương. 

Thứ hai, trong giai đoạn đầu, Mỹ có thể tham gia sáng kiến “Một vành đai, một con đường” chỉ với quy mô nhỏ và sau đó qua quá trình kiểm chứng, Washington sẽ dần dần tăng mức độ tin tưởng đôi bên với Bắc Kinh. 

Theo viễn cảnh này, khả năng gây dựng mối quan hệ đôi bên cùng có lợi trong lĩnh vực kinh tế là lớn hơn hợp tác quân sự. Do đó, Mỹ có thể xem lĩnh vực kinh tế và thương mại là bước khởi đầu trên hành trình thâm nhập vào các kế hoạch của Trung Quốc.   

Điển hình, Mỹ - Trung có thể cho phép các công ty trách nhiệm hữu hạn làm đội quân tiên phong nhằm kiểm nghiệm quan hệ hợp tác giữa hai nước. Washington cũng cần nhấn mạnh rằng những khu vực như Trung Á, Nam Á, Trung Đông, và các vùng khác nằm trong chương trình "Con đường Tơ lụa mới", không chịu áp lực từ sự thống trị của Mỹ. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng cần tránh những khu vực mà Mỹ đã gây dựng tầm ảnh hưởng lớn. Đây là cách giúp Mỹ có cái nhìn tích cực trước những ý định phát triển kinh tế của Trung Quốc. 

Thứ ba, Mỹ có thể tham gia kế hoạch của Trung Quốc “như kiểu đi theo xu thế”. Bởi ngay cả khi Washington tỏ ra nghi ngờ trước kế hoạch của Bắc Kinh, Trung Quốc vẫn sẽ cho triển khai. Và sự ra đời của Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) là câu trả lời cho nhận định trên. Do đó, nếu Mỹ vẫn khăng khăng không tham gia sáng kiến “Một vành đai, một con đường”, Washington đã bỏ lỡ một cơ hội lớn, Thời báo Hoàn Cầu nhận định. 

Cũng theo Thời báo Hoàn Cầu, dù việc Mỹ nghi ngờ kế hoạch của Trung Quốc là điều hết sức bình thường nhưng sẽ tốt hơn nếu Washington không ngăn cản các công ty nước này tham gia chương trình của Bắc Kinh. Bởi ngay cả khi chính phủ Mỹ giảm bớt sự can thiệp, các công ty của Mỹ vẫn sẽ giành được lợi ích nhiều hơn từ việc hội nhập và hợp tác một cách tự nhiên. 

Do đó, Mỹ có thể gia nhập kế hoạch của Trung Quốc theo con đường “tham gia sáng tạo” bằng cách gây dựng một cơ chế quốc tế, “tích lũy kinh nghiệm” và “đi theo xu thế”. Nói cách khác, Mỹ cần nhận ra rằng hợp tác là điều không thể tránh khỏi và chỉ hợp tác với Trung Quốc, Mỹ mới có thể kiểm soát tốt những bất đồng nội bộ liên quan tới chính sách duy trì trật tự thế giới. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Thời báo Hoàn Cầu, một nhật báo khổ nhỏ tại Trung Quốc, tờ báo này được quản lý bởi Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

MINH THU (lược dịch)