Theo quy trình, khi vắc xin nhập về Việt Nam, điều đầu tiên là cơ quan kiểm nghiệm phải kiểm nghiệm. Không thể có chuyện găm hàng vì đến thời điểm hiện nay chưa có lô vắc xin nào được kiểm nghiệm xong để đưa ra thị trường.
Tiêm vắc xin dịch vụ hàng xách tay rất nguy hiểm (Ảnh minh họa)

Gần đây, cộng đồng mạng lại dậy sóng với nhiều thông tin vắc xin xách tay, vắc xin suất dịch vụ của con em ngành y tế với giá lên tới hàng chục triệu đồng/3 mũi. Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định hiện nay chưa có liều vắc xin dịch vụ nào được kiểm nghiệm xong.

Thưa ông, hiện nay, vắc xin dịch vụ 5 trong 1, 6 trong 1 đang khan hiếm, gây nên tình trạng sốt vắc xin ở khắp nơi, chấp nhận đặt cọc để con được tiêm. Ông nhìn nhận về vấn đề này như thế nào?

Giáo sư Nguyễn Thanh Long: Theo tôi, việc người dân đặt cọc tiền đó là nhu cầu chính đáng. Trước tình trạng khan hiếm vắc xin,  Bộ Y tế đã chỉ đạo với cục Quản lý Dược trong thời gian qua làm việc chặt chẽ với các công ty sản xuất vắc xin trên toàn cầu. Nhưng do một yếu tố khách quan là khan hiếm nguồn cung nên dẫn đến bị đứt quãng vắc xin. Không phải riêng Việt Nam mà một số nước khác cũng thế. Ngay cả Pháp, quê hương sản xuất ra vắc xin 5 trong 1, cũng bị khan hiếm vắc xin.

Bộ Y tế đã chỉ đạo các cơ quan tích cực làm việc và đề nghị với các công ty vắc xin có thể điều phối tăng nguồn cung cho Việt Nam. Thứ hai, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục người dân để chúng ta nhận thức được cùng ngành y tế. Đối với các doanh nghiệp đơn vị làm sai, Bộ Y tế đã chỉ đạo xử lý nghiêm. Ở TP.HCM ngay sau khi có thông tin báo chí phản ánh, Bộ Y tế đã vào cuộc ngay.

Hiện nay, Bộ Y tế chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tăng cường công tác truyền thông, phải khẳng định với nhau rằng các loại vắc xin đều có mức độ phản ứng như nhau. Nhưng phản ứng nhẹ thì các vắc xin có ho gà vô bào nhẹ hơn toàn tế bào.

Chúng tôi tiếp tục tuyên truyền để giữ được lịch tiêm chủng. Đến thời điểm hiện nay, vắc xin Quinvaxem tiêm trên toàn quốc tỷ lệ tiêm vẫn cao. Một số tỉnh thành phố có tỷ lệ tiêm tụt xuống nhưng Bộ Y tế vẫn tiếp tục chỉ đạo các sở y tế siết chặt khâu tiêm chủng, tăng nguồn cung. 

Còn với vắc xin dịch vụ thì dự báo có nhiều khó khăn.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long.

Khan hiếm vắc xin đã dẫn đến những người kinh doanh mặt hàng nhạy cảm này, mở ra dịch vụ đó là vắc xin xách tay, đi tour tiêm chủng. Theo thứ trưởng, việc sử dụng vắc xin xách tay như một vài nơi có an toàn hay không?

GS Nguyễn Thanh Long: Bộ Y tế khuyến cáo người dân không nên tiêm và không nên sử dụng các vắc xin xách tay, vì sử dụng vắc xin xách tay rất nguy hiểm. Vắc xin của chúng ta được bảo quản trong quy trình nghiêm ngặt. Nếu chúng ta sử dụng không đúng dẫn đến rủi ro rất cao. 

Bộ Y tế đã khuyến cáo người dân hết sức cảnh giác với vắc xin xách tay. Đối với các vắc xin khi nhập về Việt Nam đều phải kiểm nghiệm và kiểm nghiệm xong Bộ Y tế mới cho lưu hành. Còn các hình thức nhập khẩu khác hay xách tay đều không được sử dụng. Người dân phải cảnh giác với hình thức này.

Còn việc đi ra nước ngoài tiêm là nhu cầu chính đáng của người dân. Hiện nay, Bộ Y tế đã cử người phối hợp với các quốc gia để xem lại nguồn vắc xin của các quốc gia thế nào nhưng thực sự họ cũng khó khăn về nguồn vắc xin. Nhìn chung nguồn cung vắc xin trên toàn cầu cũng rất khan hiếm.

Thưa ông, gần đây trên các diễn đàn, một số người quảng cáo có vắc xin suất dịch vụ có nguồn từ người trong ngành y tế. Mỗi mũi tiêm lên đến 6,5 triệu đồng. Bộ Y tế có xác nhận được thông tin này không? Giá vắc xin được Bộ Y tế quản lý như thế nào?

GS Nguyễn Thanh Long: Đối với những thông tin trên mạng, điều đầu tiên phải có kiểm chứng và xác định. Tôi thấy vừa rồi có thông tin các công ty thấy tình trạng khan hiếm, đã đưa ra chiêu bài đăng ký để có thể có vắc xin.

Theo quy trình, khi vắc xin nhập về Việt Nam, điều đầu tiên là đối với cơ quan kiểm nghiệm phải kiểm nghiệm. Không thể có chuyện găm hàng vì đến thời điểm hiện nay chưa có lô vắc xin nào được kiểm nghiệm xong để đưa ra thị trường. Người dân phải cảnh giác với chiêu bài này.

Tới đây, chúng tôi được biết là có khoảng 200 nghìn liều vắc xin dịch vụ được nhập về Việt Nam. Trong đó 40 nghìn liều đã về tới Việt Nam đang kiểm nghiệm, còn 160 nghìn liều thì chưa rõ thời gian cụ thể. Các công ty sản xuất vắc xin trên thế giới đã “hứa” với chúng ta sẽ cung cấp thêm 160 nghìn liều trong thời gian sớm nhất.

Về giá vắc xin, theo như luật dược, giá vắc xin được quản lý như giá các loại dược khác. Khi nhập về Việt Nam các công ty bao giờ cũng phải đăng ký giá đối với cơ quan quản lý. 

Giá bán vắc xin gần như một mức độ tương đồng nhất định nhưng người ta sẽ tính thêm các chi phí dịch vụ, chi phí khác nên tùy theo các cơ sở có giá tính khác nhau như cơ bản không có sự chênh lệch lớn. 

Nếu phát hiện các cơ sở có sự chênh lệch lớn, các cơ quan thanh tra, Cục Quản lý Dược và Cục Y tế dự phòng tăng cường kiểm tra giám sát để ngăn chặn các hành vi sai phạm về quản lý giá sẽ bị xử lý theo đúng quy định.

Theo thông tin trước đó, Việt Nam đang nghiên cứu và sản xuất vắc xin 6 trong 1 có thành phần ho gà vô bào. Ông có thể cho biết tiến độ nghiên cứu và sản xuất loại vắc xin này như thế nào?

GS Nguyễn Thanh Long: Việc nghiên cứu vắc xin 6 trong 1 là thách thức và rất khó khăn cho ngành y tế. Hiện nay, Bộ Y tế giao cho 3 cơ quan nghiên cứu, mỗi cơ quan sẽ phát triển 1 – 2 loại vắc xin. Bộ Y tế thành lập hội đồng chung và ban chỉ đạo đề tài làm sao có thể phối trộn được vắc xin 6 trong 1 này và hiện nay hội đồng đó đã tiến hành làm việc liên tục với các đơn vị. 

Chúng ta hi vọng đến năm 2017 – 2018 sẽ có vắc xin 6 trong 1 của Việt Nam và đến năm 20120 thương phẩm sẽ được đưa ra thị trường cho người dân sử dụng.

Chất lượng của vắc xin 6 trong 1 nội địa vẫn được đảm bảo chất lượng vì chúng ta đã được các nước trên thế giới công nhận, WHO trao chứng chỉ RNA cơ quan quản lý quốc gia về vắc xin theo tiêu chuẩn quốc tế. Vì thế, vắc xin nội địa hay vắc xin nhập khẩu đều kiểm soát nghiêm ngặt và chất lượng phải đảm bảo mới cho sử dụng.

Xin cảm ơn ông!

Phương Thúy