Một cuộc đối chất sôi nổi giữa Thủ tướng Ukraine Arseny Yatsenyuk và người dẫn chương trình HARDTalk Stephen Sackur của hãng thông tấn BBC về đề tài tham nhũng đã diễn ra vào ngày 12/9, và Thủ tướng Ukraine có phần tỏ ra lúng túng.

Trong lần xuất hiện vào ngày cuối cùng của diễn đàn Chiến lược Châu Âu tại Yalta (Ukraine), ông Sackur đã yêu cầu ông Yatsenyuk nêu ra tên của bất kỳ người nào đã bị kết tội tham nhũng ở Ukraine kể từ khi cựu Tổng thống Viktor Yanukovych bị lật đổ vào ngày 22/02/2014.

“Hãy kể tên một quan chức cấp cao đã bị đưa ra tòa xét xử vì tội tham nhũng, liệu ông có thể nói được không?”, Sackur hỏi.

Thủ tướng Ukraine Arseny Yatsenyuk phát biểu tại diễn đàn cấp cao Yalta ngày 12/9.

Ông Yatsenyuk không đưa ra được một cái tên cụ thể, tuy vậy ông có nói đến hai cục trưởng của cục tình trạng khẩn cấp Ukraine bị bắt do nghi ngờ có tội tham nhũng. Hai ngày trước họ đã được tại ngoại.

“Tôi không có trách nhiệm kiểm soát văn phòng công tố hay tòa án”, ông Yatsenyuk lảng tránh. “Tôi muốn làm trưởng công tố, tổng chưởng lý hay cục trưởng cục phòng chống tham nhũng cùng một lúc. Nhưng mỗi người trong chính phủ đều có nhiệm vụ riêng”.

Ông Yatsenyuk cho biết, nội các của ông đã mở đường cho việc đấu tranh chống tham nhũng bằng cách thành lập cục phòng chống tham nhũng, đảm bảo nợ công của đất nước giảm bớt và dành đủ ngân sách để đảm bảo quân đội chính phủ có thể tiếp tục chống lại quân ly khai thân Nga.

Tuy vậy, người dẫn chương trình Sackur nhanh chóng đưa ra lời phản bác mỗi khi ông Yatsenyuk đưa ra những thành tích của chính phủ, khi cho rằng tình trạng tham nhũng hiện tại là do luật pháp lỏng lẻo cũng như việc chính phủ không kiểm soát được các những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn. 

“Tại sao các chính sách chống tham nhũng và giảm bớt quyền lực của những người giàu có lại không hiệu quả?”, ông Sackur hỏi.

Ông Sackur cũng chất vấn Thủ tướng Ukraine rằng Tỉnh trưởng Odessa hiện nay là ông Mikhail Saakashvili đã lên án thủ tướng đang cản trở các hoạt động cải tổ và đang bảo vệ các ông chủ doanh nghiệp lớn, cụ thể là ông tạo nhiều điều kiện đối với các tỉ phú tên tuổi như Rinat Akhmetov và Igor Kolomoisky.

Ông Yatsenyuk chỉ nói rằng ông đã nâng thuế đối với các loại nguyên liệu thô rất quan trọng đối với các doanh nghiệp của Akhmetov và giành quyền kiểm soát một công ty buôn bán dầu mỏ khỏi tay Kolomoisky.

Từ phía khán giả, một luật sư có tên Bate C. Toms hỏi rằng tại sao tình trạng tham nhũng của cơ quan hải quan ở cảng Odessa lại rất nặng nề bởi cung cách làm việc chậm chạp của họ, và nhiều lần họ bắt các tàu ra vào cảng phải đưa hối lộ.  

Ông Yatsenyuk trả lời rằng chính phủ của ông đang nỗ lực tìm cách giải quyết triệt để, song ông thừa nhận rằng một khi lương của các nhân viên nhà nước tiếp tục thấp, hối lộ là vấn đề không thể tránh khỏi.

“Vấn nạn tham nhũng ở Ukraine khiến tôi lo lắng”, ông Yatsenyuk nói. “Nếu lương trung bình của các nhân viên công chức là 100 USD mỗi tháng, họ sẽ nhận hối lộ”.

Nội dung được hoàn thành qua tham khảo nguồn tin từ Kyiv Post, một tờ báo tiếng Anh của Ukraine. Kyiv Post được cho là tờ báo ủng hộ Ukraine hội nhập với phương Tây.

Anh Tuấn (lược dịch)