Cách đây không lâu, Hà Nội xuất hiện thông tin không khí có chất độc thủy ngân, nắm bắt tâm lý lo sợ của người dân ngay lập tức trên các trang mạng, máy lọc không khí có thể lọc được thủy ngân rao bán tràn lan với những lời quảng cáo hấp dẫn.

Mặc dù trước đó, TS. Hoàng Dương Tùng- Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường đã bác bỏ thông tin “thủy ngân bay lơ lửng trong không khí ở Hà Nội” nhưng theo tìm hiểu của Phóng viên, trên thị trường đang xuất hiện những chiếc máy "ăn theo", quảng cáo là máy lọc không khí lọc được thủy ngân lơ lửng.

Nhiều loại máy được quảng cáo có không khi lọc được bụi, mùi hôi mà còn diệt được virus, vi khuẩn, lọc được thủy ngân trong không khí

Máy nhập, máy nội... đủ cả. Theo quảng cáo của một đơn vị bán máy lọc không khí khác có địa chỉ ở Xuân Thủy (Cầu Giấy, Hà Nội), máy lọc không khí của họ có khả năng loại bỏ 4.000 loại chất gây ung thư, loại bỏ virus cúm, coronavirus, virus viêm phổi, viêm gan virus, bọ ve, vi khuẩn và virus khác; phấn hoa, các hạt bụi, nicotin, chì, asen, thủy ngân… chống lại một loạt các vi khuẩn có hại và bệnh tật.

Trên thị trường, máy lọc không khí có nhiều loại, đa dạng với nhiều chủng loại, xuất xứ, đồng thời giá cả cũng chênh lệch từ vài triệu đến cả chục triệu đồng.

Trong khi tình trạng ô nhiễm đang ở mức báo động thì mặt hàng máy lọc không khí là mặt hàng đang có sức hút. Nhiều người không ngần ngại móc hầu bao sắm cho gia đình máy lọc không khí với hi vọng chúng có thể bảo vệ sức khỏe cho cả nhà mà không biết thực hư thế nào.

Theo tư vấn chung chung của nhân viên bán hàng: “Nguyên lý hoạt động của máy Ozone khử mùi sinh ra khí Ozone, là chất có tính năng phá vỡ liên kết cực kỳ mạnh. Ngoài việc phá vỡ liên kết tất cả các mùi hôi, mùi khó chịu thì nó còn diệt sạch vi khuẩn gây mùi, virus gây bệnh cho sức khỏe và vấn đề thủy ngân trong không khí thật sự sẽ không còn. Máy có thể phá hủy cấu trúc liên kết, có tính chất oxy hóa cực mạnh, gấp 1000 lần so với clo”.

Mặc dù trên Website của một cửa hàng bán máy lọc không khí (có địa chỉ ở Thanh Xuân, Hà Nội) có đề cập đến khả năng loại bỏ chất thủy ngân trong không khí nhưng khi liên hệ với cửa hàng này, người bán cho biết: “Máy lọc được virut, vi khuẩn, những tạp chất trong không khí qua màng than hoạt tính. Tôi cũng không dám chắc, cũng chưa có nghiên cứu về thủy ngân nhưng có màng than hoạt tính này có thể lọc được những chất độc hại rồi”.

Chính người bán cũng phải thừa nhận: “Phải nói chân tình là thường bán hàng sẽ nói rất hay về tính năng kinh khủng nhưng thực tế máy móc chỉ hỗ trợ phần nào. Chị không dám chắc về thủy ngân có không nhưng những chất độc hại trong thủy ngân sẽ được giảm đi”.

PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm (ĐH Bách Khoa) cho rằng, lợi dụng tâm lý lo sợ, hoang mang của con người, các đơn vị kinh doanh đã đưa ra những lời quảng cáo, những giải pháp tình thế để bán sản phẩm, “móc túi” những người dân thiếu hiểu biết.

Theo ông, cơ chế hoạt động của các loại máy lọc khi sử dụng màng lọc là có thể giữ lại một số vi khuẩn bám trên bụi, nhưng hầu hết đó chỉ là bụi thô, không phải bụi tinh. Trên thế giới vẫn có những loại siêu màng lọc để lọc vi khuẩn nhưng khó áp dụng để lọc không khí.

Vì vậy, sản phẩm chỉ có tác dụng ở mức độ tương đối, chứ nói đến tiêu diệt virus, vi khuẩn là điều không tưởng. Đặc biệt là là những máy ozone thì chính nó còn hại cho con người, người ta cấm con người sống trong môi trường ozone. Ozone chui vào trong khổi phá cả màng phổi.

PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh cũng cho rằng ô nhiễm môi trường xảy ra rất nhiều nơi, nhưng ở Hà Nội chưa đến mức phải để người ta đeo đủ thứ khẩu trang, màng lọc, máy lọc… vào người.

“Thực tế nếu môi trường đã ô nhiễm thì đặt máy ở nhà cũng chẳng có tác dụng”, PGS. TS Thịnh nói.

Diệu Thùy