Đó là nhận định của một số luật sư xung quanh vụ án gây kinh hoàng "thuê người chặt tay, chân mình nhằm trục lợi bảo hiểm, mà cơ quan công an vừa làm rõ.

 Theo thông tin từ Cơ quan điều tra công an quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội), ngày 23/8, cơ quan này vừa làm rõ vụ trục lợi bảo hiểm nhân thọ.

Nội dung sự việc được xác định, đêm 5/5, cảnh sát được tin báo từ một thanh niên về vụ tai nạn tại đường sắt qua khu Hà Đông - Phú Diễn, địa phận quận Bắc Từ Liêm. Nạn nhân là phụ nữ 30 tuổi, bị đứt rời 1/3 bàn tay trái và 1/3 bàn chân trái.

Nạn nhân được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện 19/8 và đã được bác sĩ nối liền các phần bị đứt. Bốn ngày sau, nạn nhân xin chuyển đến Bệnh viện Việt Đức và bác sĩ tại đây buộc phải tháo bỏ phần thi thể đứt rời do vết thương bị hoại tử...

Làm việc với công an, thiếu phụ khai tên là N, do buồn chuyện gia đình nên đi lang thang và bị tàu hút vào. Lúc bị tàu nghiến tay, chân, có thanh niên đi qua, chị N đã kêu cứu và may mắn thoát chết.

Tuy nhiên, quá trình điều tra, cảnh sát xác định chị N và thanh niên báo tin quen biết nhau từ trước. Sau hơn 3 tháng, cảnh sát làm rõ, vụ tai nạn trên không có thật.

Theo trình bày của thiếu phụ này, chị ta mua ba gói bảo hiểm nhân thọ. Do khó khăn về kinh tế, N nghĩ ra chiêu tự hại thân thể mình để được thanh toán bảo hiểm.

Cũng theo thông tin từ báo chí, cơ quan công an sẽ không khởi tố vụ án này.

Hiện trường vụ việc

Trao đổi với PV Infonet, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, vụ này nếu công an không khởi tố sẽ không nghiêm và dễ tạo tiền lệ xấu. Tuy nhiên, hành vi lừa đảo số tiền bảo hiểm nhân thọ có thể chỉ ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt nên có thể không khởi tố hoặc miễn trách nhiệm hình sự.

Hành vi thuê người gây thương tích cho mình của N có thể không xem xét trách nhiệm pháp lý (vì chưa có chế tài). Thương tích, thiệt hại trong vụ việc này N phải chịu thiệt hại...

Tuy nhiên, hành vi của D. người được N thuê chặt tay, chân thì hành vi này là cố ý gây thương tích, hành vi này không phải là một trong các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự nên D sẽ bị khởi tố về tội cố ý gây thương tích theo quy định tại Điều 104 BLHS (sau khi có kết luận tỉ lệ thương tật của N).

Nếu không xử lý D về hành vi cố ý gây thương tích thì có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.

Hành vi gây thương tích thuê, dù là thương tích cho bất kỳ ai thì cũng là hành vi nguy hiểm cho xã hội. Hành vi này cần phải bị xử lý bằng chế tài hình sự.

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, có thể nói rằng vụ việc thuê người chặt tay để đòi tiền bảo hiểm nhân thọ xảy ra mới đây tại địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội là vụ việc gây kinh động đến nhiều người trong xã hội. Có lẽ nhiều người sẽ không thể tưởng tượng nổi là tại sao lại có người coi rẻ tính mạng, sức khỏe của mình như vậy, sẵn sàng đánh đổi tính mạng, sức khỏe của mình để được nhận tiền bảo hiểm nhân thọ.

 "Rất may là vụ việc này đã được phát hiện sớm và kịp thời xử lý. Nếu các đối tượng này qua mặt được cơ quan công an, rồi làm thủ tục nhận tiền bảo hiểm sau đó mới bị phát hiện thì có thể xử lý về các tội xâm phạm quyền sở hữu như lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản...

 Vụ việc này được phanh phui là tiếng chuông cảnh tỉnh cho những ai có lòng tham lớn hơn sự quý trọng sức khỏe, tính mạng của bản thân mình. Những hành động như vậy hoàn toàn có thể mất mạng hoặc ít nhất cũng mang lại thương tích, tật nguyền suốt đời, ngoài ra có thể bị xử lý hình sự về hành vi lừa dối, chiếm đoạt."- Luật sư Cường nói.

 Luật sư Đặng Văn Cường cũng nói thêm: “Đây là loại tội phạm mới ở Việt Nam và chưa có chế tài hình sự cụ thể theo các quy định của BLHS (kể cả Bộ luật hình sự năm 2015), mặc dù ở nhiều nước đã xuất hiện loại tội phạm này và đã có quy định trong luật hình sự.

BLHS hiện hành của nước ta (BLHS năm 1999, sửa đổi năm 2009) không có tội gian lận trong bảo hiểm, không có các tội danh cụ thể trong lĩnh vực bảo hiểm”.

 Theo luật sư Cường, mặc dù, chưa áp dụng nhưng BLHS năm 2015 bổ sung một số tội danh về Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp như: Điều 218. Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; Điều 219. Tội gian lận bảo hiểm y tế; Điều 220. Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động. Đó là những tội danh vi phạm quy định về bảo hiểm bắt buộc sẽ có hiệu lực trong thời gian tới đây cùng với các quy định của BLHS năm 2015.

Còn đối với các loại bảo hiểm tự nguyện như bảo hiểm nhân thọ thì pháp luật hình sự không quy định chế tài hình sự. Loại hình bảo hiểm nhân thọ là quan hệ dân sự tự nguyện, các bên hoàn toàn có thể tự nguyện ký kết hợp đồng, thỏa thuận về quyền lợi với nhau. Nếu có tranh chấp, khiếu kiện về hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thì một trong các bên có thể khởi kiện đến tòa án để được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự. Nếu người dân có ý định chiếm đoạt tiền bảo hiểm của công ty bảo hiểm nhân thọ, làm giả hồ sơ, thông tin để công ty bảo hiểm giao tiền sau đó bị phát hiện thì có thể xử lý người gian dối về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 139 BLHS (mục đích chiếm đoạt tiền bảo hiểm nhân thọ có trước thời điểm ký hợp đồng).

“Còn đối với hành vi thuê người chặt tay chân mình, mà anh D và chị L thực hiện, nếu hành vi cố ý gây thương tích cho người khác hoặc thuê người gây thương tích cho người khác thì sẽ bị xử lý về tội cố ý gây thương tích với tình tiết định khung tăng nặng hình phạt là "thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê". Còn đối với hành vi tự mình gây thương tích cho mình hoặc thuê người gây thương tích cho mình thì không bị xử lý hình sự với người thuê. Còn đối với đối tượng nhận tiền để gây thương tích cho người khác thì kể cả trường hợp gây thương tích cho trực tiếp người thuê mình thì hành vi này cũng có thể bị xử lý về tội cố ý gây thương tích theo quy định tại Điều 104 BLHS”- Luật sư Đặng Văn Cường nhận định.

 Mặt khác, điều 104 BLHS năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009 quy định: "Điều 104. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác 1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm: a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người; b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân; c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người; d) Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ; đ) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình; e) Có tổ chức; g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục; h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê; i) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm; k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân. 2. Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm. 3. Phạm tội gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm. 4. Phạm tội dẫn đến chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân."

 Luật sư Cường cho rằng: “Như vậy, với tội danh quy định ở trên thì hành vi của người phạm tội là cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác. Pháp luật không quy định là nạn nhân có đồng ý việc mình bị gây thương tích hay không. Nếu hành vi xâm phạm sức khỏe của người khác, biết rõ hành vi của mình là xâm phạm đến sức khỏe của người khác, cố ý thực hiện, mong muốn hậu quả tổn hại sức khỏe của người khác xảy ra; hậu quả là thương tích từ 11% trở lên hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định từ điểm a, đến điểm k khoản 1, Điều 104 BLHS thì hành vi của người gây thương tích thuê này thỏa mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm vàhoàn toàn có thể truy cứu trách nhiệm hình sự với người này về hành vi cố ý gây thương tích”.

“Trong vụ việc nêu trên cần giám định thương tích của chị N. Nếu thương tích của chị N không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1, Điều 104 BLHS (dưới 11%) thì vụ việc này không thuộc trường hợp khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại (Điều 105 BLTTHS). Khi đó, cơ quan tiến hành tố tụng hoàn toàn có thể xem xét trách nhiệm hình sự của thanh niên kia về tội cố ý gây thương tích (gây thương tích thuê) theo quy định tại Điều 104 BLHS. Vụ việc này sẽ tiếp tục được làm rõ và xử lý theo pháp luật để tránh hậu quả xấu xảy ra”- Luật sư Cường nhấn mạnh.

Hồng Chuyên