Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng thuộc Thượng viện Mỹ John McCain mới đây đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ chương trình thiết kế máy bay ném bom-tiêm kích thế hệ 5 F-35 do tập đoàn Lockheed Martin thực hiện.
“Các kết quả thực hiện chương trình F-35 cho thấy đây vừa là một vụ bê bối, vừa là một thảm họa trong vấn đề về giá cả, thời hạn bàn giao và chất lượng thực hiện chương trình này. Việc thiết kế F-35 đã kéo dài hơn 15 năm, giá thành đã tăng lên gấp 2 lần so với những đánh giá ban đầu”- thượng nghị sỹ John McCain chỉ trích.

Theo ông John McCain, ban đầu chương trình này dự tính sẽ chế tạo xong hơn 1.000 máy bay F-35 các biến thể khác nhau vào đầu năm 2016. Trên thực tế, số lượng F-35 được hoàn thành vào đầu năm 2016 chỉ là 179 chiếc và điều này đã có những tác động tiêu cực không nhỏ đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị trong thành phần Quân đội Mỹ.

Máy bay chiến đấu F-35 của Quân đội Mỹ.

Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa này cũng nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh ngân sách quốc phòng đang bị cắt giảm, việc dự án này đội giá thành lên gấp 2 lần so với tính toán ban đầu đã dẫn đến tình trạng các máy bay F-35 chỉ có thể được trang bị cho Quân đội Mỹ vào khoảng năm 2040. Tuy nhiên, đến thời điểm đó, F-35 không còn giữ được những tính năng ưu việt so với các máy bay thế hệ đó, thậm chí sẽ trở nên lạc hậu.

Ngoài các vấn đề trên, các máy bay F-35 đã được lắp ráp xong cũng đang bộc lộ một loạt vấn đề.

“Hiện đang có không ít vấn đề đối với quá trình khai thác, các chương trình phần mềm, radar của máy bay hoạt động không ổn định, còn nhiều thiếu sót trong hoạt động của các hệ thống cảm biến, hệ thống nhiên liệu, vẫn xảy ra hỏng hóc trong quá trình thử nghiệm, tính bền vững của động cơ chưa cao, còn nhiều hạn chế trong hoạt động của hệ thống cứu nạn cho phi công và máy bay vẫn dễ tổn thương trước các đòn tấn công”- Thượng nghị sỹ McCain liệt kê một loạt hạn chế của F-35.

Bên cạnh đó, ông John McCain cũng không hài lòng với tiến trình thực hiện dự án này khi việc sản xuất máy bay đã kéo dài trong nhiều năm qua nhưng các nhà thiết kế vẫn chưa thể hoàn tất quá trình thử nghiệm máy bay.

Một vấn đề khác khiến ông John McCain lên tiếng phàn nàn là 3 biến thể của F-35 lại đòi hỏi từng dự án thiết kế và dự án tài chính riêng rẽ với nhau.

Xuất phát từ các vấn đề trên, ông John McCain khẳng định rằng Ủy ban Quốc phòng Thượng viện Mỹ sẽ không cho phép rút hết các máy bay thế hệ cũ (các loại máy bay dự định được thay thế bởi F-35) khỏi biên chế của Quân đội Mỹ khi mà F-35 chưa thể chứng minh được tính hiệu quả và chắc chắn của mình.

Được biết, Lầu Năm góc dự định sẽ chỉ khoảng 400 tỷ USD để mua sắm 2,5 nghìn máy bay F-35. Chỉ tính riêng trong năm 2017, Bộ Quốc phòng Mỹ dự định sẽ mua 63 chiếc tiêm kích F-35 với giá trị lên đến hơn 8 tỷ USD.

Chương trình chế tạo F-35 do tập đoàn Lockheed Martin thực hiện là một chương trình sản xuất vũ khí đắt đỏ nhất trong lịch sử quân sự Mỹ. Bên cạnh đó, các nhà thiết kế mẫu tiêm kích thế hệ 5 này đang phải đối đầu với hàng loạt khó khăn, phải chi thêm hàng trăm tỷ USD so với sự kiến nhưng việc đưa máy bay vào trong trang bị của Quân đội Mỹ sẽ vẫn bị chậm so với kế hoạch khoảng ít nhất là 7 năm.

Đức Dũng