Không còn yếu thế như trước, giờ đây Trung Quốc đang hướng đến chế tạo những loại máy bay có thể sánh được với F-22 Raptor và F-35 Lightning II của Mỹ.

Nhiều quan chức và phi công Mỹ nghi ngờ rằng Trung Quốc đang sử dụng những công nghệ mà họ đã đánh cắp được từ Mỹ để hỗ trợ các chương trình chế tạo vũ khí trong nước. Trung Quốc cũng nắm trong tay những công nghệ hỗ trợ chế tạo nhằm đẩy nhanh tốc độ và hiệu quả trong việc chế tạo máy bay và sánh được với Mỹ.

Kết quả là, Trung Quốc có thể sẽ có máy bay tiêm kích J-20 Black Eagle vào năm 2018, còn J-31 Gryfalcon sẽ ra mắt năm 2020. Nếu đúng như vậy, thế hệ phi cơ chiến đấu tiếp theo của Trung Quốc sẽ rất quan trọng, không chỉ để bảo vệ vùng trời của nước này mà còn để tấn công trên không nếu chiến tranh xảy ra.

Những bước tiến mới của Không quân Trung Quốc

Từ những năm 1990 đến 1992, Trung Quốc đã mua về 24 máy bay Su-27 của Nga, nghiên cứu và điều chỉnh lại thiết kế để chế tạo máy bay J-11. Đáp lại, Mỹ bán 150 máy bay F-16 cho Đài Loan. Việc mua về máy bay Su-27 thuộc thế hệ thứ tư đã giúp không quân Trung Quốc có bước phát triển vượt bậc, và từ đó đến nay lực lượng này ngày càng mạnh hơn.

Máy bay J-31 của Trung Quốc trong một lần bay thử.

Vào năm 2010, một nửa phi đội máy bay Trung Quốc vẫn còn những loại phi cơ MiG-19 và MiG-21 của Liên Xô, đã có từ những năm 1950 và 1960, tuy nhiên tầm ảnh hưởng trên không của Trung Quốc đã tăng lên đáng kể trong vòng năm năm qua. Trung Quốc và Nga sẽ hoàn thành thương vụ bàn giao Su-35 Flanker cho Trung Quốc, bên cạnh việc nước này cũng sẽ có máy bay thế hệ thứ năm.

Hiện tại, Không quân Trung Quốc phụ thuộc chủ yếu vào máy bay J-11. Tuy nhiên, tính năng của loại máy bay này vẫn chưa được kiểm chứng. Nó được biết đến do có liên quan đến một vụ việc diễn ra vào tháng 8/2014, khi một chiếc J-11 đã chặn đầu một phi cơ do thám P-8A Poseidon của Hải quân Mỹ tại vị trí cách đảo Hải Nam 220km về hướng Đông. Chiếc J-11 này đã hai lần áp sát máy bay Mỹ, chỉ cách nó 45m.

Hành động mạnh bạo này là minh chứng cho thấy Trung Quốc không muốn có sự xuất hiện của các máy bay do thám Mỹ trong vùng mà Trung Quốc cho là 'đặc khu kinh tế' của mình.

Khả năng của các loại phi cơ đời mới

Kể từ năm 2008, Trung Quốc đã nỗ lực thiết kế và sản xuất các mẫu máy bay thế hệ thứ năm để đưa vào sử dụng trong quân đội cũng như bán cho các nước khác trên thế giới. Hiện có hai công ty tham gia thiết kế, đó là Công ty Máy bay Thành Đô (đối với J-20) và Doanh nghiệp Phi cơ Thẩm Dương (đối với J-31). Cả hai là những công ty con của Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC).

Trong hai loại máy bay, J-20 sẽ có mặt sớm hơn, khi trước đó đã có những cuộc bay thử bắt đầu từ năm 2011. Dự kiến nó sẽ được coi là có khả năng hoạt động tối thiểu (IOC) vào năm 2018. Bởi cả hai máy bay đều đang trong giai đoạn thử nghiệm, tính năng của chúng vẫn chưa được rõ ràng. Tuy nhiên, có thông tin cho biết J-20 sẽ cung cấp hệ thống tấn công tầm xa có thể bắn đến bất kỳ đâu ở phía Tây Thái Bình Dương và sẽ là máy bay tàng hình Trung Quốc đầu tiên. Trong trường hợp xung đột diễn ra, J-20 có thể giới hạn khả năng hoạt động của rađa cũng như tầm hoạt động của máy bay đối phương.

J-31 sẽ là một sự bổ sung đáng kể cùng với J-20. Trong khi J-20 sẽ có khả năng không chiến vượt trội, J-31 được truyền thông Trung Quốc coi là "máy bay tiêm kích hoàn hảo để Trung Quốc thực hiện chiến lược chống xâm nhập (A2AD) ở Tây Thái Bình Dương". Trong hai loại máy bay, J-20 nhanh hơn với tốc độ Mach 2,5 so với Mach 2 của J-31. Cả hai đều có tầm hoạt động xấp xỉ 2000km.

Phi cơ thế hệ thứ năm của Trung Quốc sẽ xuất hiện trong vài năm tới.

Các quan chức Mỹ tin rằng tính năng của J-31 sẽ ngang bằng hoặc vượt trên cả những loại máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư như F-15 và A/A-18 Super Hornet, và có thể cạnh tranh được với F-22 hay F-35. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm kỹ năng của phi công, số lượng máy bay được sản xuất, và độ tin cậy của rađa và các thiết bị khác trên máy bay.

Vào cuối năm 2014, Chủ tịch AVIC là ông Lin Zhouming đưa ra lời dự báo táo bạo rằng: “Một khi J-31 cất cánh, nó sẽ vượt hơn F-35. Đó là điều chắc chắn”. Cho dù cả hai phi cơ này không ngang bằng với máy bay Mỹ, chúng vẫn sẽ thay đổi cục diện của một cuộc xung đột giả định với Mỹ hay nếu Đài Loan bị xâm lược.

Ý nghĩa

Nếu Trung Quốc quyết định tấn công Đài Loan, một chiến dịch mà quân đội nước này chuẩn bị hàng năm, không quân sẽ đóng vai trò quan trọng vì ba lý do sau: Đài Loan có không phận khá nhỏ, máy bay chiến đấu của Đài Loan có thể bao quát vùng trời của mình, ngoài ra còn có mạng lưới tên lửa phòng không của nước này.

Nếu Không quân Trung Quốc không thể cản trở hoặc giới hạn những đợt tấn công chống lại tàu chiến của mình trên biển, chiến dịch sẽ chắc chắn thất bại. Vì vậy, việc Trung Quốc phát triển công nghệ máy bay chiến đấu tân tiến sẽ mang lại lợi thế trên không đáng kể để thực hiện việc xâm lược thành công, và Mỹ sẽ phải đặc biệt đề phòng.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)