Phi cơ MiG-25 của Liên Xô là một trong những máy bay chiến đấu nổi tiếng nhất trong thời Chiến tranh Lạnh, có thể đạt vận tốc trên Mach 3 và bay lên độ cao 21.300m.

MiG-25 đã khiến nhiều nước phương Tây bất ngờ khi họ quan niệm rằng máy bay Liên Xô thường có chi phí rẻ mạt và khả năng chiến đấu thấp hơn. Tuy nhiên MiG-25 đã khiến Mỹ phải phát triển thế hệ máy bay chiến đấu mới để đối phó, ví dụ như tiêm kích F-15.

MiG-25 là một trong những máy bay chiến đấu được biết đến nhiều nhất trong thời Chiến tranh Lạnh.

Ít người biết rằng, thay vì được trang bị tên lửa và súng máy, MiG-25 đã tùng có thể trở thành một máy bay siêu thanh sang trọng để chở khách. Đầu những năm 1960, cục thiết kế MiG đã đề xuất biến máy bay MiG-25 thành máy bay dân dụng siêu thanh đầu tiên trên thế giới. Thay vì những chiếc phi cơ cũ kỹ của hãng Aeroflot, hành khách có thể được trải nghiệm chuyến bay từ Moscow tới Vladivostok dài 9.600km chỉ trong vài tiếng.

Một tấm ảnh của MiG-25 phiên bản chở khách mới đây đã được đăng tải. Hình dáng của nó cũng tương tự MiG-25 chiến đấu, tuy nhiên các cánh của loại này lớn hơn, thân máy bay cũng dài và rộng hơn. Sau khoang lái máy bay là khoang dành cho hành khách với 6 ghế mỗi hàng cùng một lối đi ở giữa và cửa vào ở cuối khoang hành khách. Máy bay cũng có thể trở thành một phi cơ chở hàng khi tháo toàn bộ ghế.

Mô hình phiên bản dân dụng của máy bay MiG-25.

Phiên bản chở khách của MiG-25 sẽ chờ từ 5 đến 6 người hoặc mang hàng có tải trọng 900kg và bay với tốc độc Mach 2,35. Khoang nhiêu liệu phụ được gắn thêm vào máy bay, khiến tầm hoạt động của nó nâng lên từ 2.000km lên thành 3.500km.

Ý tưởng máy bay chở khách này được cục MiG đưa ra trước tiên, nhưng chính phủ Liên Xô đã khôn ngoan từ chối. Một máy bay có tầm hoạt động chỉ 3.500km sẽ không thể bay một quãng đường dài 9.600km từ Moscow tới Vladivostok và do đó nó được coi là không thiết thực.

Bản thân MiG-25 cũng rất tốn kém để sử dụng, bởi MiG-25 cần phải được liên tục bảo dưỡng. Các chuyên gia phương Tây không khỏi ngạc nhiên khi MiG-25 bay qua các cứ điểm của quân đội Israel trên sa mạc Sinal ở Bắc Phi năm 1973 với tốc độ Mach 3.2. Tuy nhiên, để có thể bay với tốc độ đó, động cơ của MiG-25 phải được thay thế sau mỗi lần cất cánh.

Trong ngành hàng không hiện đại, các hãng chú trọng vào việc chở thật nhiều người, đồng thời đảm bảo chi phí tối thiểu. Một máy bay MiG luôn cần được bảo dưỡng, chỉ chở được tối đa 7 người sẽ không phải là bước đột phá đối với ngành hàng không. Vào thời điểm đó, Liên Xô luôn để ý những dự án hấp dẫn, bởi loại máy bay dân dụng siêu thanh đầu tiên trên thế giới sẽ mang lại hiệu quả truyền thông rất lớn cho dù tốn kém đến đâu đi chăng nữa.

Sau cùng, việc biến một phi cơ chiến đấu thành máy bay dân sự là một ý tưởng không thiết thực. Máy bay F-22, Su-35 và F-35 đều được thiết kế cho mục đích quân sự. Bên cạnh chi phí bảo dưỡng và nhiên liệu cao, chúng đều được sử dụng để chiến đấu chứ không phải chở khách hạng sang. Dù vậy, vào những năm 1960 khi các loại máy bay siêu thanh như Concorde của châu Âu và SST của Mỹ được nhiều người ưa chuộng, đó có thể là một ý tưởng không tồi. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)