Tại khoa Nội tiết sinh sản, Bệnh viện Nội tiết trung ương hàng ngày điều trị cho vài chục bệnh nhân bị tiểu đường thai kỳ. Trong đó, đa số các bệnh nhân chủ yếu do tăng cân quá nhiều trong thai kỳ.

Tẩm bổ quá tốt, kiêng khem luyện tập dễ khiến sản phụ mắc tiểu đường thai kỳ.

Tiểu đường vì quá kiêng

Nằm tại tầng 3 của tòa nhà Bệnh viện Nội tiết, cơ sở Thái Thịnh, khoa Nội tiết sinh sản là khoa dành riêng cho các bệnh nhân "đặc biệt". Đó là những bà bầu bụng to vượt mặt. Trong khoa có đến hơn 20 bệnh nhân đang nằm theo dõi đường huyết thai kỳ.

Chị Cao Thu Minh trú tại Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội đang mang bầu tháng thứ 8. Chị Minh tâm sự chị không hề biết mình bị tiểu đường thai kỳ. Cuối tuần qua, chị đi khám thai tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, bác sĩ cho biết đường huyết của chị lên rất cao nên giới thiệu chị sang khoa Nội tiết sinh sản của bệnh viện để điều trị.

Vợ chồng chị Minh lại khăn gói đến bệnh viện. Chị Minh cho biết mình không có triệu chứng gì nên không biết tiểu đường thai kỳ. Từ đầu chu kỳ mang thai, chị tăng 17kg. Chị ăn rất nhiều bởi nghĩ ăn nhiều tốt cho con. Cả quá trình thai kỳ, dường như tập luyện trở thành điều xa xỉ với chị vì những tháng đầu của thai kỳ chị bị bánh nhau bám thấp nên kiêng vận động. Đến khi thai được 7 tháng, bác sĩ siêu âm cho biết cháu bị nhau quấn cổ. Chị sợ vận động sẽ làm cho nhau quấn chặt hơn nên kiêng rất kỹ. Đến khi đi khám, chị giật mình vì chỉ số đường huyết quá cao.

Tương tự với chị Minh, chị Lương Thị H. trú tại Hàng Bột, Đống Đa, Hà Nội cũng thế, chị H. vào nhập viện ở đây đã mấy ngày nay. Các bác sĩ đang tiêm insulin cho chị hàng ngày. Chị H. tâm sự, chị thấy người mệt, cảm giác nóng khó chịu, chị đo huyết áp thấy huyết áp tăng cao nên đi khám thai, bác sĩ chẩn đoán tiểu đường thai nghén và khuyên chị nên nhập viện theo dõi. Chị đến Bệnh viện Nội tiết để theo dõi đường huyết. Những ngày nằm tại viện, chị H. chứng kiến bao trường hợp tiểu đường thai kỳ giống như mình nên chị đã hiểu hơn về tác hại của tiểu đường thai kỳ.

Chị H. kể từ ngày bị tiểu đường thai kỳ gần 1 tuần nay, chị chỉ dám ăn 1 bát cơm/ngày. Chị ăn nhiều rau xanh và thịt nạc để tăng protein và chất xơ. Nhiều lúc đói, nhìn thấy cơm chị H. thèm quá đành cố chịu.

Nhiều nguy hiểm rình rập

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Ước- Trưởng khoa Nội tiết sinh sản, cho biết, bệnh nhân tiểu đường thai kỳ chiếm 30% số bệnh nhân của khoa. Tuy nhiên, đa số những bệnh nhân vào khoa khi họ đã quá nặng. Nhiều sản phụ còn rất coi thường tiểu đường thai kỳ. Theo bác sĩ Ước, mới chỉ có 50 % bà mẹ mang thai kiểm soát được đường huyết của mình.

Tiến sĩ Ước cho biết hiện nay tiểu đường thai kỳ xuất hiện ở phụ nữ tuổi trên 25 rất nhiều. Tiền sử trước đó bệnh nhân béo phì, trong gia đình có thành viên bị tiểu đường, người bệnh có rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp. Để xét nghiệm tiểu đường thai kỳ không khó, chỉ cần kiểm tra nước tiểu có đường, rối loạn đường máu, bào thai to hơn giới hạn chuẩn.

Khi bị tiểu đường thay kỳ, thai nhi rất nặng cân, điều này nhiều bà mẹ lại rất thích vì con to. Tuy nhiên nó lại gây biến chứng nếu không quản lý tốt, nhất là hậu quả nặng nề đối với người mẹ như nguy cơ tăng huyết áp, sản giật, đẻ non, sảy thai, đa ối và dễ bị tiểu đường thật sự, rối loạn chuyển hóa.

Trong quá trình sinh con to gây tai biến sản khoa cho bào thai. Khi bị tiểu đường thai kỳ, bà mẹ thừa đường huyết trong máu nên truyền cho con, kích thích quá trình sản sinh tụy nên đứa trẻ phát triển rất to. Những đứa trẻ này phổi rất kém phát triển. Do lượng đường được mẹ truyền cho nhiều, khi sinh ra Insulin chưa được tổng hợp dẫn đến hạ đường huyết, hạ can xi huyết. 

Đứa trẻ của bà mẹ mắc tiểu đường thai kỳ hay ốm đau hơn đứa trẻ bình thường dù khi sinh rất nặng cân. Nếu bị ốm, thời gian nằm viện của đứa trẻ này cũng nhiều hơn và sau này trẻ cũng dễ mắc các bệnh rối loạn chuyển hóa, béo phì, tiểu đường.

Tại khoa Nội tiết sinh sản các bệnh nhân bị tiểu đường thai kỳ phải nhập viện để theo dõi đường huyết lúc đói, lúc no. Nhiều trường hợp phải tiêm insulin, số mũi tiêm tùy thuộc vào từng bà mẹ.

Tiến sĩ Ước cho biết những bà mẹ mang thai cần có chế độ ăn đảm bảo, khi chớm tiểu đường thai kỳ có thể điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, luyện tập những bài tập dành riêng cho bà bầu.

Khánh Ngọc