Ngày 4/11/2015 một chiếc máy bay vận tải AN-12 do Nga sản xuất, thuộc sở hữu của công ty Allied Services Limited bị rơi tại Nam Sudan, khiến hơn 40 người thiệt mạng.
Máy bay AN-12

An-12 (Theo phân loại của NATO - Cub) là máy bay vận tải quân sự của Liên Xô, được phát triển trong những năm 1950 do phòng thiết kế thực nghiệm 473 (sau này được gọi là Cục Thiết kế Antonov, hiện nay- doanh nghiệp nhà nước Antonov, Kiev, Ukraine) dưới sự lãnh đạo của Valentina Gelprina.

An-12 được thiết kế dành cho chuyên chở hàng hóa, lính đổ bộ và thiết bị quân sự... chuyến bay đầu tiên vào ngày 16/12/1957, đưa vào phục vụ trong các lực lượng vũ trang của Liên Xô năm 1959,

Loạt An-12 được sản xuất ở Liên Xô tại nhà máy sản xuất máy bay ở thành phố Irkutsk giai đoạn (1957-1962), Voronezh (1960-1965) và Tashkent (1962-1972). Tổng cộng cho đến nay đã có 1.248 chiếc AN được sản xuất. Các “bản sao” nâng cấp với tên gọi Thiểm Tây Y-8 được sản xuất từ 1981 đến nay ở Trung Quốc.

An-12 được sử dụng rộng rãi để vận chuyển quân, khắc phục hậu quả trong các tình huống khẩn cấp, chở lính dù và tìm kiếm, cứu nạn….

An-12 được xuất khẩu sang hàng chục quốc gia, tham gia vào các hoạt động quân sự ở châu Phi, Afghanistan và Liên Xô cũ. Hiện nay, không quân và các hãng hàng không thương mại của Nga, Ukraine, Armenia, Azerbaijan, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Bulgaria, Eritrea, Guinea, Mozambique, Sudan, Yemen..vẫn đang sử dụng loại máy bay này.

Thiết kế và đặc tính kỹ - chiến thuật bay

AN được xây dựng trên cấu hình khí động học. Động cơ - treo dưới cánh hình thang với bốn động cơ phản lực cánh quạt AI-20 do nhà máy sản xuất động cơ Perm (Motor Plant Zaporizhzhya, hiện nay - "Motor Sich", Zaporizhzhya, Ukraine), với công suất 4.250 mã lực/động cơ.

Hiện buồng lái của phi công có sửa đổi so với trước, khoang hàng hóa ở phần giữa của thân máy bay. Trọng lượng rỗng - 28 tấn, trọng lượng cất cánh tối đa - 61 tấn; Sải cánh - 38 mét; chiều dài của máy bay - 33,1 m; chiều cao - 10,5 m. Kíp lái từ 5-6 người (tùy phiên bản).

Tốc độ tối đa - 777 km/h, tốc độ trung bình - 670 km/h. Tầm bay thực tế từ 5.700 km, phạm vi hoạt động – 3.200 km. Trần bay 10.200 m. Vận tải hành khách 90 binh lính hoặc 60 lính dù.

Vũ khí được trang bị dùng cho Không quân - hai khẩu súng cỡ nòng 23 mm (cơ số đạn - 700 viên đạn), bom các cỡ.

Sửa đổi

Trong những năm 1961-1989, AN được phát triển hơn 20 phiên bản khác nhau, trong đó một phiên bản hiện đại hóa của AN-12 cho quân đội sử dụng và cho các nhu cầu của hàng không dân dụng.

Máy bay AN-bị rơi tại Nam Sudan hôm 4/11.

Trong đó có các phiên bản nổi tiếng như AN-12PL, 1961, AN-12T toplivovoz (1961), phiên bản dành cho tìm kiếm và cứu hộ AN-12BK (1963) và AN-12PS (1969), AN - 12BP, 1961-1963- phiên bản trinh sát, AN-12BKV 1969- phiên bản chở bom, mìn)….phiên bản tiếp nhiên liệu cho máy bay chiến tuyến (AN-12BKT 1972), phiên bản vận tải dân sự để vận chuyển container (AN-12BSM, năm 1973),…

Theo các nguồn tin “mở”, trong quá trình hoạt động của AN mất hơn 220 máy bay loại này, trong 192 vụ tai nạn giết chết ít nhất 1.393 người.

Đào Cảnh