Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay chiến đấu của Nga, Moscow phản ứng dữ dội và cử tàu chiến cùng tên lửa phòng không hiện đại đến Syria; Mỹ, NATO lên tiếng ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ v.v...

Vụ việc máy bay chiến đấu Nga bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi

*Ngày 24/11, một máy bay Su-24 của Nga đã bị các phi cơ F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ và rơi ở khu vực biên giới giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ. Theo một đoạn phim chiếu trên đài truyền hình tư nhân của Thổ Nhĩ Kỳ Haberturk TV, máy bay rơi và bốc cháy, để lại luồng khói trắng đằng sau. Trong khi đó, hình ảnh của hãng thông tấn Anadolu dường như cho thấy hai phi công nhảy dù ra khỏi chiếc máy bay rơi.

Còn trong một đoạn video được đăng tải trên tài khoản mạng YouTube của Quân đội Syria (FSA) - phe đối lập do Mỹ hậu thuẫn tại Syria, một trong hai viên phi công trên máy bay, được cho là Sergei Rumansev đã tử thương sau khi nhảy dù khỏi chiếc Su-24.

*Nguyên nhân tử vong của viên phi công này được cho là do quân nổi dậy bắn chết khi đang nhảy dù. Theo lời của ông Alpaslan Celik, phó chỉ huy của một lực lượng nổi dậy của người Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria, “cả hai phi công đều đã tử vong. Các chiến hữu của chúng tôi đã nổ súng lên trời và họ đều đã bị tiêu diệt”. Thế nhưng, Ankara cho biết vẫn còn có một phi công còn sống và đang đàm phán để lực lượng nổi dậy trả tự do cho các viên phi công.

Một phần dù của phi công Nga thoát khỏi máy bay Su-24 gặp nạn trong tay của các binh sĩ nổi dậy.

*Chỉ vài tiếng sau vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay Su-24 của Nga, một chiếc máy bay trực thăng khác của Nga bị bắn rơi ở Syria. Một nhóm phiến quân Syria cho biết, một chiếc trực thăng Nga đã bị bắn hạ bằng một tên lửa chống tăng, chỉ vài giờ sau khi máy bay chiến đấu F16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay phản lực Su-24 của Nga gần biên giới Syria.

Theo tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nga, chiếc trực thăng này bị bắn rơi khi đang tìm kiếm hai phi công mất tích trong vụ máy bay Su-24 bị chiến đấu cơ F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi ngày 24/11. Trung tướng Sergei Rudskoi, chỉ huy các chiến dịch tác chiến quan trọng của quân đội Nga, nói rằng quân đội Nga đã cử hai trực thăng Mi-8 để tiến hành tìm kiếm và giải cứu phi công gặp nạn.

Trong khi thực hiện nhiệm vụ, một trong hai chiếc Mi-8 bị trúng đạn pháo nhỏ, buộc phải hạ cánh xuống khu vực lãnh thổ trung lập, khiến một lính thủy đánh bộ thiệt mạng. Toàn bộ nhóm tìm kiếm cứu nạn và phi hành đoàn nói trên đã được đưa đến căn cứ không quân Hmeymim. Ông Rudskoi cho rằng chiếc trực thăng bị bắn bởi các nhóm vũ trang không rõ danh tính.

*Nga đã bày tỏ phản ứng dữ dội trước sự kiện này. Hiện Bộ tổng tham mưu Nga đang thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho các căn cứ không quân Nga tại Syria, và ra 3 tuyên bố quan trọng. Thứ nhất, tất cả các máy bay ném bom của không quân Nga khi thực hiện không kích sẽ có các máy bay tiêm kích yểm trợ. Thứ hai, bất kỳ máy bay nào xâm phạm vùng bảo vệ của Không quân Nga, bao gồm của Thổ Nhĩ Kỳ, sẽ bị bắn hạ.

“Chúng tôi cảnh cáo rằng tất cả mọi mục tiêu nguy hiểm tiềm tàng đối với không quân Nga, theo như đánh giá của chúng tôi, sẽ bị tiêu diệt”, Cục trưởng Cục tác chiến Bộ Tổng tham mưu Nga Sergei Rudskoy cảnh báo. Nga cũng đã chấm dứt liên lạc quân sự với Thổ Nhĩ Kỳ.

Bản đồ rađa do Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp cho thấy máy bay Nga đã vào không phận của nước này trong một thời gian ngắn.

*Đến ngày 25/11, viên phi công Su-24 thứ hai đã được giải cứu. Tờ Mùa Xuân nước Nga cho biết, phi công điều khiển Su-24 bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ đã được quân đội Syria cứu thoát trong một chiến dịch đặc biệt. Hiện viên phi công này đã được chuyển về căn cứ không quân của Nga ở Syria. Trước đó, một phi công khác của máy bay gặp nạn được cho là bị quân nổi dậy bắn chết.

Ông Dmitry Peskov, thư ký báo chí của Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, Moscow sẽ không trả đũa Thổ Nhĩ Kỳ bằng các hành động quân sự. Cũng theo ông Peskov, Tổng thống Putin "ghi nhận những hậu quả không thể tránh khỏi sau những hành động không thân thiện như vậy của phía Thổ Nhĩ Kỳ".

“Việc máy bay Su-24 bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ trên không phận Syria sẽ không ảnh hưởng đến các hoạt động chống khủng bố của lực lượng Không quân Nga”, ông Peskov cho biết thêm. Trước đó Tổng thống Putin đã có phản ứng giận dữ đối với vụ việc máy bay bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi và gọi đây là “hành động đâm lén sau lưng”.

*Trong khi đó, Mỹ tuyên bố rằng vụ máy bay Su-24 bị bắn rơi là vấn đề giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Một đại tá quân đội Mỹ là ông Steve Warren khẳng định: “Đây là chuyện giữa chính phủ Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Đây không phải là một vấn đề liên quan đến lực lượng quân sự phối hợp hay các hoạt động can thiệp khác. Chiến dịch chống lại IS của Mỹ vẫn sẽ tiếp tục như đã định và chúng tôi đang nỗ lực ở cả hai mặt trận là Syria và Iraq”.

Còn về phía NATO, nhà báo Thổ Nhĩ Kỳ Ergun Babahan cho rằng Ankara sẽ không thể thuyết phục được NATO viện dẫn Hiệp ước phòng thủ để biện minh cho hành động này.

Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev cùng chính phủ Nga bày tỏ sự tức giận đối với vụ việc nghiêm trọng này.

Trả lời Sputnik, nhà báo Thổ Nhĩ Kỳ Babahan, cựu Tổng biên tập của tờ Sabah, nhấn mạnh rằng “trong trường hợp này, Thổ Nhĩ Kỳ không phải là bên bị hại, vì vậy không thể dựa vào Điều 5 trong Hiến chương của NATO”, theo đó bất kỳ cuộc tấn công nào vào một thành viên đồng minh thì sẽ được coi là tấn công vào tất cả các thành viên của khối.

*Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg mới đây đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Thổ Nhĩ Kỳ sau khi nước này bắn rơi một phi cơ chiến đấu của Nga gần biên giới Syria. “Chúng tôi đồng lòng với Thổ Nhĩ Kỳ và ủng hộ quyền bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của các nước thành viên NATO”, ông Stoltenberg cho biết.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Pháp Francois Hollande đã lên tiếng yêu cầu Nga tập trung vào việc tấn công các phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) thay vì vào vụ bắn rơi máy bay Nga lần này, đồng thời kêu gọi Nga và Thổ Nhĩ Kỳ không nên để căng thẳng leo thang giữa hai nước.

*Theo thông tin mới nhất từ hãng thông tấn Sputnik (Nga), chính phủ Nga đã quyết định đưa tên lửa phòng không S-400 hiện đại nhất đến Syria sau khi máy bay Su-24 của Nga bị máy bay Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi. Đồng thời, chiến hạm Moskva của Nga cũng đã có mặt tại cảng Latakia cùng với phiên bản tên lửa S-300 trang bị trên tàu chiến, nhằm tăng cường bảo vệ hơn nữa cho các máy bay thực hiện nhiệm vụ không kích tại Syria.

Anh Tuấn (tổng hợp)