Tòa án Trọng tài thường trực của LHQ khẳng định có thẩm quyền xét xử vụ kiện của Philippines về yêu sách "đường lưỡi bò" của Trung Quốc; Triều Tiên sắp đại hội đảng lần đầu tiên trong 36 năm; Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ bắt đầu chuyến thăm châu Á; ...

Tình hình Biển Đông:

*Hải quân Mỹ vẫn là lực lượng quân sự có công nghệ mạnh nhất ở châu Á trong hàng thập niên qua, song Trung Quốc lại sở hữu số lượng tàu thuyền áp đảo với hàng chục tàu hải quân và tàu tuần tra bờ biển hoạt động thường xuyên trên Biển Đông.

Theo nghiên cứu được Lầu Năm Góc công bố hồi tháng Tư, Hạm đội Nam Hải của Trung Quốc hiện đang làm nhiệm vụ trên Biển Đông, nắm trong tay số lượng tàu thuyền lớn nhất trong số 3 hạm đội của nước này với 116 chiếc. Ngoài ra, Trung Quốc được cho sở hữu hơn 200 tàu bảo vệ bờ biển có trọng lượng hơn 500 tấn và nhiều chiếc trên 1.000 tấn. 

Số lượng tàu chiến Trung Quốc được cho là có số lượng áp đảo tàu chiến Mỹ trên Biển Đông. 

*Đô đốc Wu Shengli, Tư lệnh Hải quân Trung Quốc tuyên bố nguy cơ "một va chạm nhỏ làm bùng phát chiến tranh" nếu Mỹ tiếp tục có những "hành động mang tính khiêu khích" trên Biển Đông.

Một quan chức Mỹ khẳng định giới chức hải quân Mỹ - Trung đã đồng thuận duy trì đối thoại và tuân thủ các hiệp ước như Bộ Quy tắc ứng xử cho các vụ đụng độ ngoài ý muốn trên biển (CUES) để tránh xảy ra xung đột. Ngoài ra, các chuyến thăm cảng của tàu thuyền hai nước và chuyến thăm của giới chức hải quân Mỹ tới Trung Quốc vẫn được thực hiện theo kế hoạch. 

*Tờ Yomiuri Shinbun của Nhật Bản cho hay xuất phát từ 5 căn cứ không quân ở Philippines, các máy bay quân sự Mỹ đã tiến hành trinh sát gần như hàng ngày trong năm nay để theo dõi mọi hoạt động trên Biển Đông.

Các máy bay tuần tra của Mỹ như Boeing P-8A Poseidon và Lockheed Martin P-3 đã thực hiện từ 300 – 400 chuyến bay trinh sát. Ngoài ra, nhằm thực thi quyền tự do hàng hải, khoảng 10 – 20 tàu chiến Mỹ cũng đã đi vòng quanh các hòn đảo bãi ngầm trên Biển Đông. 

*Toà Trọng tài thường trực (PCA) của Liên Hợp Quốc ở The Hague (La Haye), Hà Lan hôm 29/10 phán quyết rằng họ có thẩm quyền xét xử vụ kiện của Philippines về yêu sách "đường lưỡi bò" của Trung Quốc.

Philippines đã đệ đơn kiện lên PCA từ tháng 1/2013, cho rằng yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông không phù hợp với UNCLOS và cần được tuyên bố là không có căn cứ. Philippines cũng khẳng định rằng một số rạn san hô và bãi cát ngầm Trung Quốc chiếm đóng không được hưởng lãnh hải hoặc làm cơ sở để tuyên bố có lãnh hải.

Tòa án khẳng định họ có thẩm quyền để xem xét 7 vấn đề chống lại Trung Quốc do Philippines đặt ra, trong đó có việc liệu bãi cạn Scarborough và bãi cạn nửa chìm nửa nổi như đá Vành Khăn có được coi là đảo hay không. 

Trung Quốc:

*Hôm nay (30/10), Ủy ban Sức khỏe và Kế hoạch hóa gia đình Trung Quốc cho hay chính quyền Trung Quốc sẽ công bố chi tiết nội dung thi hành chính sách cho phép các cặp vợ chồng được sinh hai con tới từng tỉnh thành.

Reuters cho hay dù từ bỏ chính sách một con, các cặp vợ chồng muốn sinh con thứ hai vẫn phải được chính quyền địa phương chấp nhận. Theo Phó giám đốc Ủy ban Sức khỏe và Kế hoạch hóa gia đình Trung Quốc, ông Wang Peian, quy trình xin cho phép sinh con thứ hai sẽ được chuyển dần sang đăng ký.

Trung Quốc chính thức từ bỏ chính sách một con vốn được áp dụng gần 30 năm qua. 

*Trung Quốc hôm 29/10 thông báo chính quyền nước này bắt đầu cho phép các cặp vợ chồng được sinh hai con và từ bỏ chính sách một con vốn được áp dụng hơn 30 năm qua đối với những gia đình sinh sống ở thành thị.

Trên thực tế, việc chính phủ Trung Quốc đưa ra chính sách mới cũng chưa thể tạo ra "cơn sốt trẻ sơ sinh" bởi trong những năm gần đây, quốc gia đông dân nhất thế giới thường xuyên phải chứng kiến tình trạng tỷ lệ sinh đẻ sụt giảm. 

*Hôm 29/10, Trung Quốc đã lên tiếng yêu cầu Nhật Bản ngừng "chặn đầu” các máy bay quân sự nước này sau khi Tokyo thông báo số lần điều động chiến đấu cơ Nhật cản đường máy bay Trung Quốc đạt kỷ lục trong mùa hè năm nay.

Theo Reuters, chiến đấu cơ Nhật đã 117 lần xuất kích trong giai đoạn từ tháng 7 – 9. Trong khi đó, cùng kỳ năm ngoái, Nhật chỉ điều động 103 lần. 

Tình hình Syria:

*Tổ chức "Bác sĩ không biên giới" (MSF) hôm 29/10 cho hay các đợt không kích ở phía bắc Syria đã tấn công nhầm ít nhất 12 bệnh viện trong vài tuần gần đây, khiến 35 bệnh nhân và nhân viên y tế thiệt mạng.

MSF không nêu cụ thể quốc gia nào là thủ phạm gây ra các cuộc không kích nhầm nhằm vào bệnh viện ở Syria. Còn hiện tại, các máy bay quân sự của Nga và Syria vẫn đang tiến hành chiến dịch không kích tại khu vực phía tây và tây bắc quốc gia Trung Đông này. 

Đống đổ nát từ một tòa nhà ở thị trấn Maaret al-Numan thuộc tỉnh Idlib tại Syria.

*Người phát ngôn của chính phủ Iraq tuyên bố Iraq chưa từng đề nghị và hiện cũng không cần Mỹ can thiệp hỗ trợ các cuộc tấn công trên bộ nhằm tiêu diệt nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS.

Hồi đầu tháng này, một số nguồn tin cho hay khả năng Baghdad đã đề nghị Moscow triển khai chiến dịch không kích tương tự ở Iraq như tại Syria. 

Triều Tiên:

*Triều Tiên đang tiến hành đào một đường hầm mới ngay tại bãi thử hạt nhân ở phía đông bắc nước này. Hàn Quốc nhận định khả năng Bình Nhưỡng sắp thực hiện vụ thử hạt nhân lần thứ tư.

trong 3 năm 2006, 2009 và 2013, Triều Tiên đã tiến hành 3 vụ thử hạt nhân tại bãi thử Punggye-ri. 

Giới chuyên gia nhận định Triều Tiên dường như muốn phô trương khả năng hạt nhân ngay trước cuộc họp thượng đỉnh 3 bên lần đầu tiên giữa Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản trong vòng 3 năm qua. 

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un giám sát Tổ hợp Khoa học Công nghệ ở Bình Nhưỡng hôm 28/10. 

*Bình Nhưỡng dự kiến sang năm sẽ tổ chức đại hội đảng lần đầu tiên kể từ năm 1980, động thái được cho là nhằm giúp nhà lãnh đạo Kim Jong-un củng cố quyền lực.

Đại hội lần thứ 7 của đảng Lao động Triều Tiên (WPK) vào tháng 5/2016 sẽ là đại hội đầu tiên Bình Nhưỡng tổ chức kể từ năm 1980. Hai sự kiện gần đây nhất vào tháng 9/2010 và tháng 4/2013 chỉ được tổ chức dưới hình thức cuộc họp giữa các đại diện cấp cao của WPK.

Nga:

*Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu bị cáo buộc tham nhũng khi bí mật sở hữu một lâu đài sang trọng trị giá hơn 18 triệu USD bên ngoài thủ đô Moscow.

Hình ảnh tòa lâu đài được cho là của Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu. 

Tòa lâu đài được định giá khoảng 18,4 triệu USD. Trong khi đó, ông Shoigu báo cáo tổng thu nhập của cả gia đình từ năm 2010 - 2012 là 2,75 triệu USD. Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Nga chưa đưa ra bất cứ lời bình luận nào liên quan tới thông tin của Qũy Chống tham nhũng. 

Nga – Mỹ:

*4 chiến đấu cơ F-18 được xuất kích để chặn hai máy bay ném bom Nga bay cách tàu sân bay hải quân của Mỹ chỉ một hải lý. 

Tàu sân bay USS Ronald Reagan.

Fox News hôm nay (30/10) cho hay vụ việc xảy ra sáng 27/10 trong vùng biển quốc tế phía đông bán đảo Triều Tiên. Khi đó, tàu sân bay USS Ronald Reagan đang tham gia tập trận với hải quân Hàn Quốc. Và hai chiếc Tupolev của Nga đã tiếp cận tàu sân bay Reagan ở độ cao 500 feet (hơn 150 mét).

Phát ngôn viên hải quân Mỹ William Marks cho biết  các chiến đấu cơ F/A-18 Super Hornets đã cất cánh từ con tàu và hộ tống máy bay Nga ra khỏi khu vực trên. 

Mỹ:

*Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter hôm nay (30/10) bắt đầu chuyến thăm châu Á - Thái Bình Dương kéo dài hơn một tuần, tham dự các hội nghị ở Hàn Quốc và Malaysia. 

Ông Carter sẽ dự Hội nghị Tham vấn An ninh Mỹ - Hàn thường niên lần thứ 47 tại Seoul và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng tại Kuala Lumpur, Denfense news dẫn lời Jeff Davis, phát ngôn viên Lầu Năm Góc. 

Khói bốc ngùn ngụt từ chiếc máy bay bị cháy động cơ. 

*Theo Reuters, 101 hành khách và phi hành đoàn hôm qua (29/10) đã buộc phải sơ tán khẩn cấp khỏi chiếc Boeing 767-200ER của hãng Dynamic International khi đang chờ cất cánh tại Florida, Mỹ. 15 người bị thương, trong đó có một người bị thương nặng.

Chiếc máy bay đã hoạt động được 29 năm dự kiến khởi hành đến Venezuela. Nó bị rò rỉ nhiên liệu trước khi cất cánh, Cục Hàng không liên bang cho biết. Phi hành đoàn được một máy bay chờ phía sau cảnh báo về sự rò rỉ này. Động cơ trái của máy bay đã bốc cháy.


MINH THU (tổng hợp)